Sayıştay 5. Dairesi 591 Kararı - Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 16.03.2023

• Karar No: 591

• İlam No: 150

• Madde No: 18

• Kamu İdaresi Türü:

• Hesap Yılı: 2021

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Tablet dağıtımı

Belediye tarafından …. ihale kayıt numaralı “…. Adet …. Tablet Alımı İşi” kapsamında ihtiyaç sahibi kişilere verilmek üzere alınan tabletlerin, Sosyal Yardım Yönetmeliği’ne aykırı olarak teslim-tesellüm tutanağı düzenlenmeksizin dağıtılması suretiyle …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların; kaynakların hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vereceği, “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48 inci maddesinde; kamu idarelerine ait malları edinme, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan …. Belediyesi Muhtaç Kimselere Sosyal Yardım Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının, …Belediyesi sınırları içerisinde ikamet eden temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede bile sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yaşlı, düşkün, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere, deprem, yangın, gibi doğal afetlere maruz kalan muhtaç kişilere bütçe imkânları dâhilinde yapılacak ayni ve nakdi yardımlarla, sosyal hizmetlere ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş olup Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde muhtaç kişi; geliri geçim seviyesinin altında kalan, kimsesi olmayan yaşlı, öksüz, yetim, dul engelli, kalacak yeri olmayan insanlar ile şiddet mağduru kadınlar, eşi veya anne - babası cezaevinde olanlar şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddede geçim seviyesinin yetersizliği, hane halkı içerisinde kişi başına düşen ortalama gelir tutarının, aylık asgari ücretinin 1/3’ünden az olması hali olarak ifade edilmiştir.

Anılan Yönetmelik’te yardıma ilişkin başvuruların şekli, bu başvuruların incelenmesi ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenmesi de düzenlenmiş olup “Ayni yardımların dağıtılması” başlıklı 20 nci maddede yapılan ayni yardımlar için teslim-tesellüm tutanağının düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde kamu kaynağı niteliğindeki taşınırların elden çıkarma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde tutumluluk ilkesine göre yapılması gerekmekte olup ayni yardıma ilişkin kurallara İdarenin ilgili Yönetmeliğinde yer verilmiştir. Bu doğrultuda ayni yardım yapılacak vatandaşların maddi durumunun ve yardımdan faydalanma şartlarına sahip olup olmadıklarının araştırılması, ayniyatın da araştırma sonucundaki bilgileri içeren teslim belgesi ile vatandaşa verilmesi gerekmekte iken;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; “….Adet …. Tablet Alım İşi” kapsamında alınan tabletlerden toplam …. adedinin dağıtıldığı, …. adedinin halen dağıtılmak için bekletildiği, dağıtılan tabletlerden …. adedinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak gerekli çalışmalar yapıldıktan sonra tablet teslim formu düzenlenerek vatandaşlara verildiği, geriye kalan …. adet tabletten ….adedinin …. tarihli tutanak ile Başkanlığa, …. adedinin …. tarihli tutanak ile Belediye Başkan Yardımcısı ….’a vatandaşlara dağıtılmak üzere teslim edildiği, Başkanlık makamına ve ….’a teslim edilen toplam …. adet tabletten 1 adet tabletin engelli bir vatandaşa verildiği, ancak geriye kalan …. adet tabletin kime dağıtıldığına yönelik ilişik belge bulunmadığı, söz konusu tabletlerin Yönetmelik’te belirtilen teslim formu düzenlenmeksizin dağıtıldığı anlaşılmaktadır.

Bu halde, ayni yardımda bulunulan vatandaşların, Yönetmelik’te hüküm altına alınan muhtaç kimselerden olup olmadığına yönelik bir tespit yapılabilmesi mümkün değildir. …. adet tabletin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak dağıtılması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5 inci maddesinde harcama yetkililerinin taşınırların hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu belirtilmiştir. Tabletlerin kayıt altında olduğu Özel Kalem Müdürlüğünde amir unvanına haiz olan Özel Kalem Müdürlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi gereğince sorumlulukları bulunmaktadır.

Ayrıca; Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Başkanı toplu bir şekilde teslim almış oldukları tabletleri, teslim formu düzenlemeksizin Yönetmelik’e aykırı bir şekilde dağıtmışlardır. Dolayısıyla sorumluluğa iştirak etmişlerdir.

Sorumlu savunmalarında; tabletlerin pandeminin yoğun olarak yaşandığı bir dönemde sınırlı sayıda personel ile çalışılmakta iken öğrencilerin uzaktan eğitim sistemlerine erişim sağlayabilmesi amacıyla ivedilikle dağıtıldığı, dağıtım yapılanların 18 yaşından küçük öğrenciler olduğu bu nedenle reşit olmayan kişilere teslim tesellüm tutanaklarının imzalattırılmasının yasal olarak mümkün olmadığı, Özel Kalem Müdürlüğü bünyesinde temsil-tören-ağırlama giderlerine ilişkin bütçe tertibinin bulunduğu dolayısıyla tabletlerin dağıtılmasındaki kriterin muhtaç kimselere ilişkin düzenlenen Sosyal Yardım Yönetmeliği olamayacağı, 5393 sayılı Kanun’un 15 inci maddesinden Belediye Başkanının yalnızca fakir ve muhtaç öğrencilere tablet dağıtabileceği sonucunun çıkarılamayacağı, kamu zararı kriterlerinin bulunmadığı ifade edilmiş ise de;

Öğrencilerin şahsi ihtiyaçları 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına girmemektedir. Bu madde uyarınca belediyelere tanınan ödül verme yetkisi ise belediye meclisinde olup kapsam spor müsabakalarında başarılı olan öğrenciler ile sınırlandırılmıştır. Rapor konusu tablet dağıtımının bu madde kapsamında yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca öğrencilerin şahsi ihtiyaçları mahalli müşterek bir niteliğe haiz olmadığından 5393 sayılı Kanunu’nun “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında da tablet dağıtımı yapılamayacaktır. Tablet dağıtımının 5393 sayılı Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi kapsamında hukuka uygun olarak yapılabilmesi için Belediyenin çıkarmış olduğu Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine riayet edilmesi gerekmektedir. Pandemi koşulları, personel yetersizliği ve ilgilinin reşit olmaması mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmamaktadır. Dolayısıyla sorumlu savunmalarına itibar edilmemiştir.

Bu itibarla; Belediye tarafından …. ihale kayıt numaralı “…. Adet ….. Tablet Alımı İşi” kapsamında ihtiyaç sahibi kişilere verilmek üzere alınan tabletlerin, taşınıra ilişkin mevzuat ve Sosyal Yardım Yönetmeliği’ne aykırı olarak teslim-tesellüm tutanağı düzenlenmeksizin dağıtılması sonucunda oluşan …. TL kamu zararının;

…. TL’sinin Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …., Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müd. V.) …..’e,

….. TL’sinin Diğer sorumlu (Belediye Başkan Yardımcısı) …., Harcama Yetkilisi (Belediye Başkan Yardımcısı) ….’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 ’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunu’nun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.