Sayıştay 5. Dairesi 554 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 06.10.2022

• Karar No: 554

• İlam No: 282

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Atama

….Belediyesinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan Bilgisayar İşletmeni ….’ın Zabıta müdürlüğü kadrosu için mevzuatta öngörülen koşulları sağlamadığı halde zabıta müdürlüğü kadrosuna, zabıta müdürlüğü kadrosundan da atama şartlarını taşımamasına rağmen aynı kurumun arşiv müdürlüğü kadrosuna atandığı ve bu kadrolara ait özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödenmesi sonucu …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Atamanın yapıldığı yıl yürürlükte bulunan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmektedir.

İlgili mevzuat, 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği olup anılan Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”,

“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”

hükümleri yer almaktadır.

Yönetmelik’in “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

(…)

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde zabıta personelinin görevde yükselme işlemleri ile ilgili çıkarılan Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları arasında zabıta müdürü sayılmıştır. Adı geçen Yönetmelik’in 17’nci maddesi zabıta personelinin görevde yükselme şartlarını düzenlemiştir. Zabıta müdürü kadrosunun, aynı maddenin 1’inci fıkrasına tabi olmadığı; mezkûr maddenin 2’nci fıkrasına tabi olduğu anlaşılmaktadır. 2’nci fıkraya göre zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmek ilgili kadro için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesi (B) bendinde belirlenen şartların yanında iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerekmektedir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun …. tarih ve E:…., K:…. sayılı Kararı’nda da “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin 1’inci fıkrasında zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmenin dışında tutulduğu, ancak aynı maddenin son fıkrasında, “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır.” ibaresine yer verildiği, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun’un 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği belirtilerek Daire kararının onanmasına karar verilmiştir.” Bu Karara yönelik Kararın düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun …. tarih ve E: …., K: …. sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Bu kapsamda, zabıta müdürü kadrosuna atanacakların görevde yükselme sınavına tabi tutulamayacağı açıktır. Ancak, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede …. Belediyesinde Bilgisayar işletmeni olarak görev yapan ….., …. tarihinde 657 sayılı Devlet Kanunu’nun 68/B ve 76’ncı maddeleri ile Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesine istinaden Belediyede boşta bulunan 6’ncı dereceli zabıta müdürlüğü kadrosuna atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.

….’ın zabıta teşkilatında iki yıllık hizmeti bulunmadığı halde Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapılması mevzuata aykırıdır. Ayrıca Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (1) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalle İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4 üncü derece olarak belirlenmesi dolayısıyla 6 dereceli zabıta müdürlüğü kadrosuna yapılan atama bu açıdan da mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Diğer yandan ….Belediyesi tarafından ilgilinin Zabıta Müdürlüğü kadrosundan …. tarihinde 657 sayılı Devlet Kanunu’nun 68/B ve 76’ncı maddeleri gereği 6’ncı dereceli arşiv müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması da mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır. (…)

b) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir. (…)” denmektedir.

Bu hüküm uyarınca aynı düzey görevlere geçişin görevde yükselme yönetmeliğine tabi olmadığı belirtilmiş bu görevlere sınavsız atama yapılabilmesi imkanı verilmiştir.

İlgilinin, …. Belediye Başkanlığında Zabıta Müdürü kadrosuna yapılan atamanın usulsüz olmasından dolayı …. tarihinde 657 sayılı Kanun’un 76’ncı maddesine dayanılarak Arşiv Müdürlüğü kadrosuna yapılan atama da geçersizdir. Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak tesis edilen işlemler nedeni ile kazanılmış haktan söz edilmesi mümkün olmayacaktır.

Ayrıca Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (1) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalle İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde arşiv müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4 üncü derece olarak belirlenmesi dolayısıyla 6 dereceli arşiv müdürlüğü kadrosuna yapılan atama bu açıdan da mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi (…..) …. savunmasında …. Belediyesinin yeni kurulan bir belediye olduğunu, belediyenin kuruluşunu tamamlamasının aciliyetine binaen adı geçen personelin aranan şartları kısmen de olsa taşıdığı kanaatiyle mevzuata aykırılık bulunmadığını ifade etmiştir.

11/4/2007 tarih ve 26490 sayılı Belediye Zabıta Yönetmeliğinin Görevde yükselme şartları başlıklı 17 nci maddesinin 2 nci fıkrasında müdürlük görevine atama yapılabilmesi için hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerekli olduğu ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartının aranmayacağı hükme bağlanmıştır.

İlgili personelin durumu değerlendirildiğinde …. tarih ve …. sayılı başkanlık oluru ile özel kalem müdürlüğüne asaleten atandığı, … tarih ve …. sayılı başkanlık oluru ile 6’ncıderece Zabıta Müdürlüğüne asaleten atandığı, …. tarihinde ise 6’ncı derece kadrolu Arşiv Müdürlüğüne asaleten atandığı görülmüştür.

Sorguda da belirtildiği üzere ilgili personel zabıta müdürlüğüne atanması için gerekli şart olan hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması durumunu taşımamaktadır. Ayrıca sorumlu tarafından mevzuatta yeni kurulan belediyeler de en az iki yıl çalışmış olmak şartının aranmayacağı hükmü nedeniyle atamanın mevzuata uygun olduğu iddiası; …. ilinin …. yılı mart ayı mahalli idareler seçimi ile birlikte büyükşehir olması ve ….Belediyesinin de bu süreçte kurulmuş olmasına rağmen atamanın … yılı sonunda yapılmış olması sebebiyle yerinde görülmemiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ise savunmasında; yapılan fazla ödemelerin atama onayına istinaden gerçekleştirildiğini, yapılan atamada mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını belirtmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.

Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

(…)

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü bulunmakta olup bu hükme istinaden gerçekleştirme görevlisi de yapılan fazla ödemeden sorumludur.

Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca ilgilinin zabıta müdürlüğü kadrosuna atanma şartlarına haiz olmamasına rağmen atanmasını teklif eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …. ve Belediye Başkan Yardımcısı …. ile atamayı onaylayan Belediye Başkanı …. sorumludur.

Bu itibarla; …. Belediyesinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan Bilgisayar İşletmeni ….’ın, Zabıta müdürlüğü kadrosu için mevzuatta öngörülen koşulları sağlamadığı halde zabıta müdürlüğü kadrosuna, zabıta müdürlüğü kadrosundan da atama şartlarını taşımamasına rağmen aynı kurumun arşiv müdürlüğü kadrosuna atandığı ve bu kadrolara ait özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı tabloda gösterilen … TL kamu zararının;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…..) …, Gerçekleştirme Görevlisi (….) …. ile Diğer Sorumlular (….) …. ile (….) …..’a

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…..) …, Gerçekleştirme Görevlisi (….) …. ile Diğer Sorumlular (….) …. ile (….) …..’a

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …….’ün Karşı Oy Gerekçesi:

“Raporda büyükşehir belediyesi olma sürecinde kurulmuş bir ilçe belediyesi olan …… Belediyesinde … yılında yapılmış bir atamanın “yeni kurulan belediye” kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Halbuki Yönetmelikte “yeni kurulan belediye” tanımı süre açısından açık hüküm içermemektedir. Yeni kurulan belediye olduğu yorumu yapılması halinde ise Yönetmeliği açık hükmü olan, görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olup olmadığı önem arz etmektedir. Söz konusu hususların netleştirilmesini teminen Raporun Denetçisine iade edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”