Sayıştay 5. Dairesi 553 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 06.10.2022

• Karar No: 553

• İlam No: 247

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Ceza kesintisi

…. tarih ve …. sayılı ilamın …’üncü maddesinin (C) bendiyle; …. Belediyesi tarafından ihale edilen ….. San.Tic.Ltd.Şti. yüklenimindeki …. TL sözleşme bedelli “Beton Kilitli Parke, Bordür, Kum (Elenmesi Gerekmeyen İnce Agrega ) ve Tek Katlı Sathi Kaplama Yapılması” işinde; Sözleşme ile öngörülmüş olan araç ve personel tedarik edilmesi ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmediği halde ceza kesilmemesi sonucunda oluşan …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa; Gerçekleştirme Görevlisi (….) …..’nin tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. tutanak sayılı kararında; Daire ilamında, araç teslimatına ilişkin olarak taşınır mevzuatı gereğince düzenlenmesi gereken belgelerin eksik olduğu ifade edilmişse de söz konusu araç idare malı olmadığından, araç için taşınır işlem fişi vb belge düzenlenmesine gerek bulunmadığı, aracın teslim alındığına ilişkin bir tutanak duruşmada sorumlu tarafından ibraz edilmiş olmakla birlikte, ilgili personelin çalıştırıldığına dair bir belgelendirme yapılmadığı, ayrıca, hakediş ve eklerinde, hakedişin kapsadığı tarihler arasında, şartnamenin ilgili hükümlerinin yerine getirildiğine ilişkin belgeler bulunmadığın, dolayısıyla, araç teslimatı ve personel çalıştırılmasına ilişkin ispatlayıcı tüm belgelerin incelenmesi ve iddiaların doğruluğunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçeleriyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.

Diğer yandan, Diğer Sorumlular; (….) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. sayılı tutanak sayılı, (….) …. tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun .. tarih ve … sayılı tutanak sayılı, (….) … tarafından verilen temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun … tarih ve … sayılı tutanak sayılı kararlarında ise … tarih ve …tutanak sayılı karar ile bozma kararı verildiğinden yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olduğundan dosyaların birleştirilerek Dairemize tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine … sayılı ilamın …’üncü maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde, “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez..." denilmekte ve 60 ıncı maddesinde de bu ilkelere aykırı davranan görevliler için disiplin cezası uygulanacağı belirtilip "Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre, emsal Kamu ihale Kurulu kararlan da göz önüne alındığında, iş ile doğrudan ilgisi olmayan ve konusu başka bir ihale yapılmasını gerektiren ihtiyaçların bir ihale bünyesine alınması, yapım işi ihalelerinde işin yapılması için doğrudan gerekli olmayan araç, personel, demirbaş ve benzeri taleplerin şartnamelere yazılması mümkün bulunmamaktadır.

Ancak, gerek ihale dokümanında yer alan sözleşme tasarısında, gerekse yüklenici ile imzalanan sözleşmede şu düzenleme yer almıştır: “…..İşin yürütülmesi için kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere ücretsiz olarak Yapı Denetim Görevlisi enirine işin süresince (Süre uzatımları dâhil, işin geçici kabul tarihine kadar, kesintisiz) en az …. model, 4 kişilik, otomatik klimalı, LPG li olmayan, Silindir hacmi 1600 cc ve 110 beygirden düşük olmayan, Otomatik vites, Eco Modu (Ekonomik Sürüş) olan, Çok fonksiyonlu yol bilgisayarı, Hız Sabitleme & Sınırlama özelliği olan, Swing 6.5’ dokunmatik multimedya sistemi, Bluetooth, Açılır Tavan, Ön sis farları, Adaptif aydınlatma sistemli (AFS) Full LED farlar ve ön far yıkayıcısı, Yıkayıcılı arka cam sileceği, taşıt tanıma sistemi entegre edilmiş olan 1 adet araç (1 Binek) tahsis edilecektir. Araç; çalışma saati ve km. sınırı olmaksızın Yapı Denetim Görevlisi emrinde olacaktır. Araç sürücüsü ilgili sınıfındaki ehliyete vb. belgelere sahip olacaktır. Sürücü; tecrübeli, idare personeline saygılı, adaba uygun davranışlı ve görevi süresince düzgün kılık kıyafette olacaktır. Yapı Denetim Görevlisinin isteği doğrultusunda sürücü değiştirilebilir. Araç sürücüsünün aylık ücreti Makine ikmal Başmühendisliği tarafından ihalesi yapılarak sonlandırılan keşifteki binek araç sürücüsü ücretinde olacaktır (Söz konusu aracın temin edilememesi halinde her gün için sözleşme bedelinin %...’sı ceza uygulanacaktır).

İşin yürütülmesi için kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere her türlü giderleri (maaş, SSK primleri v.s.) Yüklenici’ye ait olmak üzere Yapı Denetim Görevlisi emrinde işin süresince (Süre uzatımları dâhil, işin geçici kabul tarihine kadar, kesintisiz) en az yüksekokul mezunu bir adet araştırma teknisyeni çalıştırılacaktır. Araştırma teknisyeninin aylık ücreti; Yol Yapım Başmühendisliği tarafından ihalesi yapılarak sonlandırılan müşavirlik ihalesinin keşfindeki sürveyan (veya mühendis) ücretinde olacaktır (Söz konusu personelin çalıştırılmaması halinde her gün için günlük …. TL/gün ceza uygulanacaktır).

Sözleşme ve Şartnameler kapsamında belirtilen binek araç (ve şoförü), araştırma teknisyeni (an az yüksekokul mezunu) işe başlama tarihinden geçici kabul yapılıncaya kadar kesintisiz olarak İdarenin hizmetinde çalıştırılacaktır.”

Bu düzenlemelere göre, yüklenici tarafından maddede belirtilen bir aracın sürücüsü ile birlikte işin başından sonuna kadar idareye temin edilmesi gerektiği gibi ayrıca bir araştırma teknisyeni unvanlı kişiyi de idare emrinde çalıştırmak durumundadır. Yüklenici söz konusu yükümlülüklerini yerine getirdiğini, araç için aracın idareye teslim edildiğine ilişkin belge ile özelliklerinin uygun olduğuna ilişkin araç ruhsatı örneğini, çalışan personel için de ihale edilen işyeri için (veya belediye işyeri için) sigortalı işe giriş bildirgeleri, ücret bordroları, ücretin banka ödendiğine ilişkin belge, aylık sigorta bildirimleri ve günlük puantajlar ile belgelendirmesi ve ortaya koyması gerekmektedir.

Temyiz Kurulu Kararında, “…Bu düzenlemelere göre, yüklenici tarafından maddede belirtilen bir aracın sürücüsü ile birlikte işin başından sonuna kadar idareye temin edilmesi, ayrıca bir araştırma teknisyeni unvanlı kişinin de idare emrinde çalıştırılması gerekmektedir.

Temyiz dilekçelerinde ekte yer aldığı ifade edilen belgelerin ekte olmadığı görülmektedir.

Daire ilamında, araç teslimatına ilişkin olarak taşınır mevzuatı gereğince düzenlenmesi gereken belgelerin eksik olduğu ifade edilmişse de söz konusu araç idare malı olmadığından, araç için taşınır işlem fişi vb belge düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Aracın teslim alındığına ilişkin bir tutanak duruşmada sorumlu tarafından ibraz edilmiş olmakla birlikte, ilgili personelin çalıştırıldığına dair bir belgelendirme yapılmamıştır.

Ayrıca, hakediş ve eklerinde, hakedişin kapsadığı tarihler arasında, şartnamenin ilgili hükümlerinin yerine getirildiğine ilişkin belgeler bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, araç teslimatı ve personel çalıştırılmasına ilişkin ispatlayıcı tüm belgelerin incelenmesi ve iddiaların doğruluğunun yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; yapılan açıklamalar gereğince, sözleşmede yer alan araç ve personel temin edilmesi ile ilgili yükümlülükler yerine getirilmediği halde ceza kesilmemesi iddiasıyla ….TL’ye verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, … oy çokluğuyla…” denilmiştir.

Hakediş dosyası ve temyiz dilekçesi ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; söz konusu ihalenin …. tarihinde yapıldığı, sözleşmenin …. tarihinde imzalandığı ve …. tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığı anlaşılmaktadır. “Araç Teslim Tutanağı” başlıklı belgede, …. plakalı …. markalı aracın … tarihinde teslim alındığı, … isimli kişinin şoför olarak SGK işe giriş bildiriminin yapıldığı anlaşılmaktadır. Yüklenici firmaya hitaben yazılan …. Belediye Başkanlığı antentli Belediye Başkanınca imzalanmış olan … tarihli yazıda ise, “….. plakalı arabanın arazi şartlarına uygun olmadığından bahse konu aracın çift kabin pick up ile değiştirilmesi…” ifadesi yer almaktadır. … tarihli yüklenici firma tarafından Belediyeye yazılan yazıda ise “… Bu araç yerine ….model …. marka ….plakalı aracı kullanmanız hususunda” ifadesi yer almaktadır. Araç Teslim Tutanağı başlıklı yazıda ise “…… ihale kayıt numarası ile ihalesi yapılan …sözleşmede geçen… … plakalı aracı …. tarihinde teslim alınmıştır.” ifadesi bulunmaktadır.

…. tarihli yüklenici firma tarafından Belediye Başkanlığına yazılan yazıda da “…… ihale kayıt numaralı….İşi” için işin başlangıç tarihinden bitiş tarihine kadar …… teknik personel (….) olarak görevlendirilmiş olup…” denilmektedir. Ancak, söz konusu teknik personele ilişkin SGK işe giriş bildirgesi, işyerindeki çalışmasına ilişkin puantajlar, ücret bordroları ve banka ödeme listeleri, aylık SGK bildirgeleri gibi belgeler bulunmamaktadır.

İbraz edilen bu belgelere göre, sözleşme gereğince yüklenici tarafından sağlanması gereken aracın sağlandığı, araç şoförü olarak bir kişinin SGK işe giriş bildirgesinin yapıldığı, … plakalı pickup tarzı söz konusu aracın taahhüt dönemini kapsayan kira sözleşmesi bulunduğu anlaşılmakla birlikte, söz konusu pickup tarzı aracın sözleşmede yer alan şartları haiz olmadığı, sözleşme şartlarına haiz …. plakalı skoda marka aracın ise, …. tarihinden sonra iş bitim tarihine kadar idarenin kullanımında olduğuna ilişkin bir bilginin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu bilgi ve belgeler ışığında, sözleşmede yer alan şoförü ile birlikte araç temini ve araştırma teknisyeni ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirildiğini kabul etmek mümkün bulunmamaktadır. …. tarihinden … tarihine kadar araç temini ile ilgili yükümlülüğün yerine getirildiği anlaşılmakla birlikte, aracın şoförü ile ilgili aylık SGK bildirgeleri, çalışma puantajları ve sözleşmeye uygun ücret ödemelerine ilişkin belgeler mevcut olmadığından, personel yükümlülüklerinin bu dönemde yerine getirildiğini kabul etmek de mümkün bulunmamaktadır. Sözleşmede ise Araç temini ve şoförü ile ilgili olarak, tek bir ceza düzenlemesi (Araç sürücüsünün aylık ücreti Makine ikmal Başmühendisliği tarafından ihalesi yapılarak sonlandırılan keşifteki binek araç sürücüsü ücretinde olacaktır (Söz konusu aracın temin edilememesi halinde her gün için sözleşme bedelinin %...’sı ceza uygulanacaktır) yer almaktadır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince … tarih ve .. sayılı ilamın …’üncü maddesinin (F) bendi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle, … tarih ve …sayılı ilamın …’üncü maddesinin (C) bendiyle; … Belediyesi tarafından ihale edilen …. San.Tic.Ltd.Şti. yüklenimindeki …TL sözleşme bedelli “Beton Kilitli Parke, Bordür , Kum(Elenmesi Gerekmeyen İnce Agrega )ve Tek Katlı Sathi Kaplama Yapılması” işinde; Sözleşme ile öngörülmüş olan araç ve personel tedarik edilmesi ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmediği halde ceza kesilmemesi sonucunda oluşan ve ayrıntısı aşağıda kamu zararı tablosunda gösterilen … TL kamu zararının;

Gerçekleştirme Görevlisi (….) …., Harcama Yetkilisi (….) …., (….) …., (….) …., (….) ….’e müştereken ve müteselsilen;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.