Sayıştay 5. Dairesi 53628 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2021

• Daire: 5

• Dosya No: 53628

• Tutanak No: 56294

• Tutanak Tarihi: 03.01.2024

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödenmesi.

123 sayılı ilamın 11’nci maddesi ile; Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödendiğinden kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

Savcı ... tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;

Temyiz Edilen İlam ve Maddesi: 5inci Dairenin 13.06.2023 tarih ve 123 sayılı ilamın 11’inci maddesi

• 17.07.2023 tarih ve E-73685206-225.01-23031951 sayılı yazı ekinde yer alan 5 inci Dairenin 13.06.2023 tarih ve 123 sayılı ilamın 11 inci maddesine yönelik temyiz talebi

Denetçi tarafından yapılan temyiz istemi;

"2-İLAMIN 11'İNCİ MADDESİ

Raporda, oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi talep edilmiş ve savcı tarafından verilen görüşte ise, raporda yapılan tespit ve değerlendirmelere katıldığı, yapılan fazla ve yersiz ödemelerin kamu zararı olduğunun değerlendirildiği ve tespit edilen kamu zararının Raporda adı belirtilen sorumlular adına tazmin kararı verilmesinin uygun olacağının düşünüldüğü ifade edilmiştir. Daire ilamında 3/2 çoğunlukla ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

2. 1. Daire İlamındaki Gerekçe

"Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye Başkanının görev ve yetkileri" başlıklı 38'inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde, "Temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanmak" denilmiş, "Belediyenin giderleri" başlıklı ...0'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde de temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri belediye gideri olarak ifade edilmiş, (p) bendinde ise ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanacağı öngörülmüştür.

Belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ziyafet, kokteyl, hediye vb. giderlerin alımlarını mevzuat hükümleri doğrultusunda yapma yetkileri mevcuttur.

Hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderleri yapılabileceği İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarih ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiştir.

Bahsi geçen Yönergenin 3 üncü maddesinde; temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 4'üncü maddesinde; temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin (c) bendinde; "gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek" denilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmamaktadır.

Bu itibarla; Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödendiğinden kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

...085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye ... ve ...'un karşı oy gerekçesi;

"Yılbaşında alınıp kurum amirlerine, yöneticilere ve muhtarlara verilen hediyelerin, Belediyenin görev ve sorumluluklarıyla ilgisinin bulunmadığı, beldenin tanıtımına da yönelik olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla hediye edilen gömlek, eşarp ve çanta bedelleri, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında değerlendirilemez. Özel harcama niteliğindeki harcamaların belediye bütçesinden ödenmesine imkan bulunmadığından sorumlular adına tazmin kararı verilmesi gerekir."

2.2) AÇIKLAMA

Daire ilamında, Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmadığı ifade edilmiştir.

Dairenin gerekçesine katılmak mümkün değildir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi 5393 sayılı Kanun'dan önce 1580 sayılı Kanun zamanında var olan yönergedir. 5393 sayılı Kanun'da temsil ve ağırlamanın nasıl olacağının yönerge ile belirleneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla Kanuni dayanağı olmayan bir düzenlemedir. Bu nedenle belirtilen yönerge yürürlükte olmayan bir mevzuattır. Ayrıca ilgili yönergenin halen daha geçerli olduğu varsayılsa bile yönergenin maddeleri incelendiğinde; "Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar." denilmiş ve 4'üncü madde de "Temsil Giderleri", 5'inci maddesinde "Ağırlama Giderleri", 9'uncu maddesinde ise "Tören Giderleri"nin neler olduğu sayılmıştır. Yapılan bu harcamaların yönergenin hiçbir maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı açıktır.

Harcamaların temsil ve ağırlama kapsamında olup olmadığı harcamanın içeriğine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Belediye başkanının beldeye gelen kişilerin yemek, konaklama ile beldeye ilişkin hediyeler vermesi temsil ağırlama kapsamındadır. Ancak söz konusu yılbaşı hediyesi olarak alınıp kurum amirlerine, muhtarlar ve yöneticilere verilenler özel harcama niteliğindedir. Verilenlerin görev ve sorumlulukla bir ilgisi olmadığı gibi, beldenin tanıtımına yönelik de olmadığı açıktır. Satın alınıp dağıtılan bu ürünlerin özel harcama niteliğinde olduğu, özel harcama niteliğindeki bu giderlerin de bütçeden karşılanmaması gerektiği malumdur.

2.3) TALEP

... Belediyesi 2021 yılı hesabını yargılayan Beşinci Dairenin 13.0....20... tarih ve 123 numaralı ilamının 11'inci maddesinde verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın yukarıda açıklandığı üzere ...085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 55'inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir."

gerekçesiyle, denetçi Başsavcılığa ...085 Sayılı Sayıştay Kanununun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz talebinde bulunmuştur.

Denetçinin temyiz talebinin konusu;

Belediye Başkanlığı tarafından yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında Belediye bütçesinden ödenip ödenmeyeceğedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar kapsamında Başsavcılık değerlendirmesi;

-5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14 üncü maddesinde, belediyelerin görev ve sorumlulukları sayılmış olup, bu görevlerini mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartıyla yerine getirileceği hükme bağlandığı,

-Mevzuat hazırlama usul ve esaslarına uygun olarak hazırlanmamış olan ve yürürlükte olup olmadı hususunda tereddüt bulunan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Temsil Giderleri" başlıklı 4 üncü maddesinde de, temsil giderlerinin "görev ile ilgili olma şartı ile" yapılabileceğinin ifade edildiği,

Buna göre, Belediyenin yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere gömlek, eşarp ve çanta vermesi kendi görev alanına girmemesi nedeniyle mümkün olmadığı,

-Ayrıca, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden ve kullanılmasından sorumlu olduğu, bu kapsamda kamu kaynaklarının maksadına uygun azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması her kamu kurumu ve görevlisi için bir görev ve aynı zamanda bir mecburiyet olduğu,

Dolayısıyla, Belediyenin yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere gömlek, eşarp ve çanta vermesinin kamu zararı olduğu ve bu nedenle denetçinin 5 inci Dairenin 13.0....20... tarih ve 123 sayılı ilamın 11 inci maddesine yönelik temyiz talebinin yerinde olduğu, bu nedenle verilen hükmün ...085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca bozularak dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) fıkrasında temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmanın belediye başkanına ait olduğu belirtilmiştir.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin maddeleri incelendiğinde; "Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar." denilmiş ve 4'üncü madde de "Temsil Giderleri", 5'inci maddesinde "Ağırlama Giderleri", 9'uncu maddesinde ise "Tören Giderleri"nin neler olduğu sayılmıştır.

Olay incelendiğinde,Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin Belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür. 11123 numaralı ödeme emriyle Belediye Başkanlığı tarafından kurum amirlerine yılbaşı hediyesi verilmek üzere tanesi ...TL olmak üzere ... adet ... gömlek, tanesi ...TL olmak ... adet ... gömlek, ...TL’den … adet ... eşarp ve tanesi ...TL olmak üzere … adet çanta alınmıştır. Yine 1842 numaralı ödeme emriyle Belediye Başkanlığı tarafından kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere tanesi ...TL’den olmak üzere ... adet gömlek ...TL ödenerek alınmıştır.

Harcamaların temsil ve ağırlama kapsamında olup olmadığı harcamanın içeriğine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Belediye başkanının beldeye gelen kişilerin yemek, konaklama ile beldeye ilişkin hediyeler vermesi temsil ağırlama kapsamındadır. Ancak söz konusu yılbaşı hediyesi olarak alınıp kurum amirlerine, muhtarlar ve yöneticilere verilenler özel harcama niteliğindedir. Verilenlerin görev ve sorumlulukla bir ilgisi olmadığı gibi, beldenin tanıtımına yönelik de olmadığı açıktır. Satın alınıp dağıtılan bu ürünlerin özel harcama niteliğinde olduğu, özel harcama niteliğindeki bu giderlerin de bütçeden mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.

Yılbaşında alınıp kurum amirlerine, yöneticilere ve muhtarlara verilen hediyelerin, Belediyenin görev ve sorumluluklarıyla ilgisinin bulunmadığı, beldenin tanıtımına da yönelik olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla hediye edilen gömlek, eşarp ve çanta bedelleri, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında değerlendirilemez. Özel harcama niteliğindeki harcamaların belediye bütçesinden ödenmesine imkân bulunmadığından sorumlular adına tazmin kararı verilmesi gerekir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açılamalar çerçevesinde Belediyenin yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere gömlek, eşarp ve çanta vermesinin mevzuata aykırılık oluşması sonucu kamu zararı oluştuğundan bahisle konuya ilişkin savcılık itirazlarının kabul edilerek 123 sayılı İlamın 11’nci maddesiyle verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hükmün ...085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu Başkanı ve ....Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’un aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğu ile,

...085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş Karar verildiği 03.01.2024 tarih 5...294 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Temyiz Kurulu Başkanı ve ....Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’un karşı oy gerekçesi

Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen özel harcama niteliğindeki malların giderlerinin mevzuata aykırı olarak Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde, “Temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanmak” denilmiş, “Belediyenin giderleri” başlıklı ...0’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde de temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri belediye gideri olarak ifade edilmiş, (p) bendinde ise ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanacağı öngörülmüştür.

Belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ziyafet, kokteyl, hediye vb. giderlerin alımlarını mevzuat hükümleri doğrultusunda yapma yetkileri mevcuttur.

Hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderleri yapılabileceği İçişleri Bakanlığının 25.04.1984 tarih ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiştir.

Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde; temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 4’üncü maddesinde; temsil giderlerinin görevle ilgili olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin (c) bendinde; “gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek” denilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediye Başkanının takdiri ve bilgisi dahilinde, yılbaşında kurum amirlerine, muhtarlara ve yöneticilere verilmek üzere alınan gömlek, eşarp, çanta bedellerinin temsil-ağırlama giderleri kapsamında belediye bütçesinden ödenmesi mümkün olduğundan kamu zararına sebebiyet verecek bir husus bulunmamaktadır.

Bu itibarla; Belediye Başkanlığı tarafından satın alınarak hediye edilen malların bedelleri temsil ve ağırlama giderleri kapsamında ödendiğinden kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin daire kararının tasdikine karar verilmesi gerekir.