Sayıştay 5. Dairesi 534 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 28.06.2022

• Karar No: 534

• İlam No: 350

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Para cezası

A-Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi kurulmak üzere ……………………… İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd ile Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan sözleşmeyle ilgili olarak; Sözleşmede öngörülen nitelikteki personelin çalıştırılmaması nedeniyle idare tarafından para cezası uygulanması gerekirken gerekli müeyyidelerin uygulanmaması suretiyle ……………………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

……………….. tarih ve ……………………….. sayılı İlamın …………………..üncü maddesinin “A” bendi ile; Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi kurulmak üzere ………………… Tic. Ltd ile Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan sözleşmeye aykırı fiiller için sözleşmede ve idari şartnamede ön görülen müeyyidelerin uygulanmaması sonucu oluşan ……………………. TL kamu zararının Diğer Sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oybirliğiyle karar verilmişti.

Bu defa, Diğer Sorumlular; ………………., ………… ve ……………… adına Av. …………. ve Av. ……………… tarafından verilen temyiz dilekçesi ile ………………., …………….. ve ……………… temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ………………. tarih …………………… tutanak sayılı kararında;

“Esas Yönünden İnceleme;... Somut olaya ilişkin; şartnamede işletme bünyesinde çalıştırılacağı belirtilen personellere ilişkin tetkikin SGK dökümü ile Sözleşme eki İdari Şartname’nin 12. Maddesinde belirtilen sayıları ve unvanlarının karşılaştırılması suretiyle yapıldığı, yine SGK dökümleri üzerinden Çevre Mühendisinin ilamda belirtilen süre içerisinde iş yerinde bulunmadığı sonucuna fiziki durum araştırılmadan varıldığı, ancak SGK dökümü tümüyle incelendiğinde denetime konu dönemde istihdam edilen personelin tümü için aynı tarih aralığında bir kopukluk oluştuğu görülmektedir. Bu durum muhasebe kayıtlarının oluşturulması sürecinde kayıtta bir hata olduğu şüphesi oluşturmaktadır.

Ayrıca dilekçilerce güvenlik görevlisi istihdamına ilişkin olarak; kişinin yüklenici firma tarafınca gönderilen Firma Personel Listesi’nde meslek kodu ……………………. Güvenlik Görevlisi olarak gösterilmesine rağmen SGK’ye ………………….. Temizlik Görevlisi meslek kodunda çalıştığına ilişkin hatalı bir bildirim yapıldığı ilgililer tarafından sonradan anlaşıldığı ancak ilgili personelin fiilen çalıştırıldığı, bu durumun İl Emniyet Müdürlüğüne yapılan bildirimden de tespitinin mümkün olacağı belirtilmektedir.

Tüm bu sebeplerle, yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, maddi gerçekliğinin ortaya çıkarılması amacıyla, şartnamenin 12’nci maddesi hükmü gereğince ilgili personellerin yüklenicinin yükümlülüğüne uygun olarak iş yerinde çalıştırılıp çalıştırılmadığı durumunun net tespitinin yapılması, hükmün esasını etkiler mahiyette bulunmaktadır.

Sorumluluk Yönünden İnceleme;... ………………….’ın Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı olarak yaklaşık bir buçuk yıl ( 08.2015-01.2017 ) görev yaptığı ifade edilse de; dosya eklerinde sunulan ilgilinin hakkındaki adli soruşturma ve kovuşturma sürecine ilişkin bilgi ve belgelerden, dönem içerisinde hakkında gözaltı ve yakalama kararlarının bulunduğu ve …………………….. tarihinde idare tarafından görevinden uzaklaştırıldığına ilişkin tebligatın bulunduğu görülmektedir.

Söz konusu kişi hakkında, yukarıda yer verilen adli muhakeme süreci ve idarenin görevden uzaklaştırma tebligatı hususu dikkate alınarak, görev başında olduğu dönemler net olarak tespiti edilerek, sorumluluk tesis edilmesi gerekmektedir.”

denilerek, anılan ilamın ....üncü maddesinin “A” bendi ile verilen tazmin hükmünün yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde incelenerek yeniden hüküm tesisini teminen bozularak Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar doğrultusunda, ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …………………sayılı ilamın ……………… üncü maddesinin “A” bendinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Yargılamaya Esas Ek Rapordan; sözleşmenin uygulanmasından sorumlu olan idare görevlilerince sözleşme ve eki şartnamelerin gereğinin yerine getirilmesiyle ilgili yüklenici şirketi yeterince denetlemedikleri anlaşılmakla birlikte, idare görevlilerince bu durumun sebebi olarak belediyenin hizmetleriyle ilgili yoğun çalışmaları, ihale, sözleşme ve diğer belgelere; deprem olması ve hizmet binası değişmesi gibi nedenlerle ulaşamadıkları ve personel yetersizliği gibi gerekçeler sunduğu anlaşılmaktadır.

Yüklenici şirkette ise makine teknikeri, elektrik teknikeri ve güvenlik görevlisi çalıştırıldığına ilişkin veri ve kayıt bulunmamakta, sorumlularca sorguya yapılan savunma ekinde ve Temyiz Kurulu’nda yapılan savunmalarda elektrik teknikeri ve makine teknikeri unvanıyla ilgili hizmetlerin alt yüklenici aracılığıyla sağlandığına ilişkin sözleşmeye yer verilmektedir. Ayrıca çevre mühendisinin çalıştırılmadığı günlerle ilgili olarak sistem hatası olduğu, güvenlik görevlisi çalıştırılmamasıyla ilgili olarak hizmet bildiriminde yanlışlıkla temizlik işçisi olarak kayıt yapıldığı bahsi geçen kişinin yüklenici şirket kayıtlarında bekçi olarak yer aldığı anlaşılmıştır.

Denetim ekibince yapılan araştırmalar neticesinde sorgu konusu hususla ilgili sosyal güvenlik hizmet dökümleri dışında herhangi bir kanıt da bulunamamıştır. Temyiz Kurulu tarafından verilen kararda da sosyal güvenlik hizmet dökümlerinin yeterli kanıt oluşturmadığı belirtilmektedir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulu Kararında ifade edilen hususlara ilişkin yeni ve somut kanıtlara ulaşılamadığı Ek Rapordan anlaşıldığından; kamu zararı oluşmayan ……………………… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

B- Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi kurulmak üzere ……………………..Tic. Ltd ile Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan sözleşme kapsamında; …………………. ili dışındaki illerden toplanarak tesiste bertaraf edilen tıbbi atık ücretlerinden tahsil edilmesi gereken %10’ luk payın alınmaması suretiyle ……………………… TL tutarında kamu zararına sebebiyet verilmesi ve Çevre Kanunu Ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine aykırı şekilde tıbbi atıkların bertaraf edilmesi ve tesiste radyasyon panelinin kurulmaması hususu ile ilgili olarak,

……………… tarih ve ………………. sayılı İlamın ………………… üncü maddesinin “B” bendi ile; Sözleşme gereği …………………..Tic. Ltd. Şti. nin Hakkari ve Şırnak illerindeki sağlık kuruluşlarından tahsil ettiği tıbbi atık bedellerinden %10 pay alınması gerekirken bu paylar alınmaması sonucu oluşan ………………………. TL kamu zararının Diğer Sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oybirliğiyle karar verilmişti.

Bu defa, Diğer Sorumlular; …………………., ………………… ve ………………….adına Av. ………………. ve Av. ………………. tarafından verilen temyiz dilekçesi ile …………….., ………………. ve …………………’nin …………. temyiz dilekçesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ……………… tarih ………………. tutanak sayılı kararında;

“...Netice itibariyle, temyize konu ilam hükmü ile sözleşme maddelerinin birbirinden ve sözleşmenin yapılış amacından bağımsız bir şekilde ve yetki alanını genişletir nitelikte yorumlanması ………………….Büyükşehir Belediyesinin hak sahibi olmadığı diğer belediyelerin yetki alanlarındaki tıbbi atıklarının bertarafı işleminden yüzde pay alması gerekliliği doğrultusunda değerlendirme yapılması, sözleşme ve idari şartname hükümleri değerlendirildiğinde yerinde değildir.”

denilerek, anılan ilamın ……………… üncü maddesinin “B” bendi ile verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca Bozulmasına ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar doğrultusunda, ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …………….. sayılı ilamın ………………… üncü maddesinin “B” bendinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Yüklenici firma ile Belediye arasında imzalanan Sözleşme’nin eki niteliğindeki İdari Şartname’nin Yüklenicinin Yükümlülüklerini düzenleyen 21. Maddesinin (h) bendinde; “Yüklenici kuracağı tesiste ……………………… Belediyesinin yetki alanındaki sağlık kuruluşlarının ürettiği tıbbi atıkların bertaraf işlemini aksatmamak şartıyla civar belediyelere de hizmet verebilir.” denmekte olup yüklenici firmaya ek bir bildirim yükümlülüğü ya da idarenin onayının gerekliliğinden bahsedilmemektedir.

Sözleşme ve idari şartname incelendiğinde;

İş Tanımı başlıklı 5. Maddesi:

‘’Sözleşme konusu iş; İdari Şartnamede nitelikleri belirtilen ………………… Belediyesi mülkiyetindeki 2000 m2lik taşınmazın üzerine Yüklenici tarafından Tıbbi Atık Bertaraf Tesisi kurulmak üzere, belirlenen muhammen bedele ihale sonrası oluşacak aylık kira bedeli üzerinden 10 yıllığına kiralanması (Kira artışı, Maliye Bakanlığı’nın yıllık kira artış değerine göre her yılın ilk ayından itibaren uygulanacaktır.); Şartname ekinde yer alan Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartnamede belirtilen esaslar dahilinde işletilmesi ve elde edilecek gelirden Belediye’ye %10 pay verilmesidir.’’

Sözleşme Bedeli başlıklı 6. Maddesi:

‘’Bu Sözleşme birim fiyat sözleşme olup, …………………………. Belediyesi’nin yetki alanındaki sağlık kuruluşlarının (İdari Şartname EK-1 liste) faaliyetleri sonucu çıkan tıbbi atıkların bertarafının sağlanması için tıbbi atık bertaraf tesisi kurulmak üzere ……………….Belediyesi’ne ait mülkiyetin 10 yıllığına Yüklenici’ye kiralanması amacıyla teklif edilen aylık kira bedeli ……………………… YTL üzerinden akdedilmiştir.’’

hükümlerinden sözleşmenin akdediliş aşamasında da Büyükşehir Belediyesi’ne verilecek %10’luk payın yalnızca ………………….. Belediyesi’nin yetki alanındaki sağlık kuruluşlarının tıbbi atıklarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Hem sözleşmede hem de idari şartnamede bu sınırlamanın yapılmamış olması sözleşme kapsamını genişletir nitelikte yorumlanamayacaktır.

Genelge doğrultusunda çevre il belediyeleri ile sözleşme yapan tesislerin her belediyeye kendi sınırları içerisinde toplanan tıbbi atıkları üzerinden bedel ödenmesi anlaşılabilir bir hususken, bu atıklar için mükerrer olarak bir de tesisin bulunduğu il belediyesine %10’luk pay ödenmesi çıkarımı yerinde olmayacaktır.

04.07.2017 tarihli zeyilname ile sözleşmenin 11. Maddesinde;

“11.4. Yüklenici uygulama anında yürürlükte bulunan Tıbbi Atık Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde ………………….. ili mülki sınırları içerisinde yer alıp ……………….. Büyükşehir Belediyesinin güncel yetki ve sorumluluğundaki bütün Tıbbi atık üreten sağlık kuruluşları tarafından üretilen tıbbi atıkları toplayıp bu sözleşme ve eklerine göre bertaraf edecektir.

11.5 Yüklenicinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının talimatları veya bölgesel ihtiyaçlar gereğince çevre il ve ilçelerdeki Tıbbi atık üreten sağlık kuruluşları tarafından üretilen tıbbi atıkları da toplayıp bertaraf etmesi halinde bu kapsamdaki bertaraf işlemleriyle ilgili hususların tamamı yükleniciye ait olacaktır.”

düzenlemelerinin eklenmesi ile 6 ıncı madde kapsamında çizilmiş yetki alanının çerçevesi bir kez daha belirlenmektedir.

Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar ve Temyiz Kurulu kararı doğrultusunda kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ……………………… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.