Sayıştay 5. Dairesi 53198 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2021

• Daire: 5

• Dosya No: 53198

• Tutanak No: 56115

• Tutanak Tarihi: 22.11.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Zabıta Müdürlüğüne ataması yapılan atamanın Yönetmeliğe aykırı olarak yapılması.

4. 4 sayılı İlamın 3. maddesiyle, Zabıta Müdürlüğüne ataması yapılan ...’ın atamasının Yönetmeliğe aykırı olarak yapılması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Zabıta Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının 2021 yılı özelinde sağlandığı anlaşıldığından, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan kalan ... TL için ise tazmin hükmü tesis edilmiştir.

Sorumlular tazmin hükmü verilen ... TL için,

Başsavcılık ise Zabıta Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının 2021 yılı özelinde sağlandığı anlaşıldığından, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hükme karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Diğer Sorumlu olarak sorumlu tutulan ... ve diğer 5 kişi sunmuş oldukları ortak temyiz dilekçesinde;

Mülga “Mahalli İdareler personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliği esaslarına dair Yönetmelik’te düzenleme yapıldığını, mezkûr yönetmeliğin 21 inci maddesinde Zabıta Müdürlüğü atamasının ilgili hükümlere göre yapılması gerektiğinin hüküm altına alındığını,

Zabıta Müdürlüğü kadrosunun Belediye Zabıta yönetmeliğinin 17’nci maddesinin (1) bendinde sınav şartlarından istisna tutulduğu için ...’ın Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atandığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olmasının şart olduğunu, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir...” hükmünün, açıkça belirtilmiş olup;

11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde de; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır....” hükmünün yer almakta olduğunu, aynı maddenin (2) numaralı bendinde de en az iki yıl çalışma şartı aranmakta olduğunu, madde metninden, bu şartın Daire Başkanı ve Zabıta müdürü kadroları dışındaki kadrolar için aranan bir şart olduğunu, değişik denetim dönemlerinde de bu konunun gündeme gelmiş ancak bu konuda bugüne kadar olumsuz bir rapor düzenlenmemiş olduğunu, bahse konu atamanın soruşturma ve inceleme konusu edildiğini, İçişleri Bakanlığı’nın yaptığı inceleme sonucunda atamanın usulüne uygun olduğu sonucuna ulaştığını, Zabıta Yönetmeliğini düzenleyen iradenin madde hükmünde belirtilen 2 yıl çalışma şartından kastının daire başkanı ve Zabıta müdürü dışındaki kadrolar olması gerektiğini, tartışmalara ihtilaflara, soruşturma , inceleme ve denetimlere konu olan 17 nci madde hükmünün 18.12.2021 tarihli 31693 no.lu Resmi Gazete ile değiştirilerek, (2) bendin kaldırıldığını, yani değişikliğin son hali ile tereddütlerin ortadan kaldırıldığını, her ne kadar Sayıştay kararında Zabıta Müdürlüğüne atanmak için en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olma şartı olduğu ifade edilmekte ise de, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının (Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü) 03/04/2020 tarihli “Zabıta Müdürü Kadrosuna Atama” konulu görüş yazılarının ilgili bölümünde (EK-2) aynen ’’Yapılan incelemede; bahse konu personelin, 31.12.1997 tarihinde memuriyete başladığı, 15.02.2015 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezunu olarak zabıta müdürü kadrosuna atandığı ilgi yazınızdan anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceğini, belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiğini, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. ” denilmek suretiyle ön lisans mezunu personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerini taşıması şartıyla zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğuna karar verildiğini,

yine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının (Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü) 16/05/2022 tarihli “Zabıta Müdürü Kadrosuna Atama” konulu görüş yazılarında, 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/09/2020 tarihinde Ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin olarak, ilgili personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4 üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması halinde zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğuna karar verildiğini,

mahalli idareler için bir rehber ve uyulması gerekli bir metin niteliğinde olan bu görüş yazıları ile kamu zararı olarak çıkarılan karar arasında dahi yorum farklılıkların olduğu bir konuda ilgili personelin atanmasında mevzuata aykırı bir atama işleminin yapılmış olmasının mümkün olmadığı veya açık hata niteliğinde olmadığının açık olduğunu, yapılan atama işlemi sonrasında, açık ve kesin bir hüküm bulunmaması nedeniyle farklı yorum ve uygulamalara açık bir mevzuat hükmünden kaynaklanan ve uygulama birliği bulunmayan atama işlemi sonrasındaki iddia edilen kamu zararı çıkarılmasının eşitlik ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını, öte yandan, gerek görev sırasında gerekse görev sonrasında diğer müdürlüklere göre yaşanması muhtemel olumsuzlukları ve riskleri bünyesinde barındıran Zabıta Müdürlüğü görevinin, sorumluluğu yüksek olan ve fedakarlık gerektiren bir yöneticilik görevi olması nedeniyle çoğu personel tarafından tercih edilmeyen bir kadro olduğunu, bu kadronun gereklerini yerine getirecek ehil personelin bulunması aşamasında sıkıntılar yaşanması nedeniyle kadroya yapılacak atamalarda sorunlar yaşandığının herkesçe bilinen bir gerçek olduğunu,

Dolayısıyla, mevzuata aykırı bir atamanın yapılmış olduğu kabul edilmiş olsa dahi, böylesine sorumluluğu yüksek ve fedakarlık gerektiren bir görevde bulunmanın sonucu olarak, fiilen yapılan görev süresi boyunca alınmış olan özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkı gibi mali haklarının verilmemesinin, Anayasa'nın 18’inci maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hükmüne aykırılık teşkil edeceğine dair yargı kararlarına ters düşeceğini,

Bir başka hususun Zabıta Müdürlüğü kadrolarına dışarıdan atama yapmanın bir zorunluluk olduğu, Zabıta Müdürlüğü personelinin eğitim şartı dışında başka niteliklerle istihdam edildiği, bunun bir zorunluluk olduğunu, bir Zabıta erinin eğitim şartlarına değil belirli fiziksel özelliklere sahip olması gerektiği, ... Belediyesi olarak bu kadrolara yapılan atamalarda dikkat edilen en önemli hususun bedenen ve psikolojik olarak güçlü adaylar seçmek olduğu, Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin (2) numaralı bendinde belirtilen iki yıl çalışma zorunluluğunun müdürlük kadroları için de geçerli olduğunu düşünülse bile, mevcut personelin eğitim şartlarını taşımadığı için bu kadrolardan atama yapmanın imkânı bulunmadığı, bu durumda da aynı maddede belirtilen: “...Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselme ile ilgili ilanlara yeterli başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmünün devreye gireceğini, kaldı ki bentteki görevde yükselme şartlarını içeren bu hükmün, aslında iki yıl şartının da sınava tabi diğer kadrolar için olduğunu açıkladığını,

İlgili personeller adına çıkarılan kamu zararının; müdürlük görevini fiilen yerine getiren kişiye, görevin gerektirdiği mali hakları vermemenin anayasa aykırı olduğunu belirten yargı kararlarına ters düşmediğini, ayrıca ilgili personelin 15.01.2021 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programı mezunu olarak lisans öğrenimini tamamladığını taşra belediyelerinde özverili ve nitelikli personel çalıştırmakta yaşanılan zorluklar göz önünde bulundurularak son derece tartışmalı ve muğlâk olan ve yapılan düzenlemeyle son şekliyle de bizi onaylayan mevzuat hükümlerini lehe yorumlamanın kamu yönetimine değer katacağını, yapılan bu atama işleminin hiçbir şekilde doğrudan mevzuata aykırı olarak bir kişinin idarecilik görevine atanması niteliğinde olmadığını ifade ederek, kamu zararının kaldırılmasını arz ve talep etmektedirler.

Başsavcılıkça İlamın bu maddesi için mütalaa yapılmamış olmakla birlikte, 52985 sayılı dosya ile İlamın bu maddesi için; 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin verilen kararın, “Kanuna aykırılık gerekçesiyle bozulmasının uygun olacağı” denilerek temyiz talebinde bulunulmaktadır.

Dilekçede özetle;

“Daire İlamında özetle;

-Zabıta müdürü olarak atanacakların, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesindeki şartları taşıması ve en az dört yıllık üniversite mezunu olması gerektiği,

• ...'ın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 15.12.1993 tarihinde açıktan itfaiye eri olarak atandığı, 15.02.1995 tarihinde şoför kadrosuna, 22.10.2013 tarihinde itfaiye eri kadrosuna ve 15.01.2019 tarihinde Zabıta Müdür kadrosuna atandığı,

-...'ın 23.07.2018 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi iki yıl süreli Pazarlama ve Reklamcılık Bölümü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programından (önlisans) ve 15.01.2021 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programından (lisans) mezun olduğu,

-...'ın Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.01.2019 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olduğundan dolayı atanmada gerekli eğitim şartını sağlamadığı,

-İlgili personelin 15.01.2021 tarihinde en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması şartını sağladığı, 2019 ve 2020 yılı için yapılan ödemelerin kamu zararı oluştururken 2021 yılı özelinde kamu zararından bahsedilemeyeceği,

belirtilerek, atamanın Yönetmeliğe aykırı olarak yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, kalan ... TL'nin ise kamu zararı olduğuna karar verilmiştir. Konu, ...'ın Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.01.2019 tarihinde zabıta teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması şartının aranıp aranmayacağı ile atama sırasında okul şartını taşımayan kişinin atamadan 2 yıl sonra okul şartını taşıması durumunda bu atamasını mevzuata uygun olarak kabul edilip edilmeyeceğidir.

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde, "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi,

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde ise;

"(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,

3. Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,

3. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

4. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

5. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır."

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." düzenlemesi,

51 inci maddesinde,

" (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;

"ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."

düzenlemeleri yer almaktadır.

Bu kapsamda, Zabıta Müdürüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. Zabıta Yönetmeliğinin 51 inci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, zabıta müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması gerekir.

Diğer taraftan, Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, zabıta komiserliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olması, zabıta amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olması, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükarda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere zabıtada hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak zabıta teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartı aranmalıdır. Yönetmelikte zabıta teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve zabıta müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de zabıta teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için maddenin bu şekilde düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi aynı şekilde düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak ve Zabıta Müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekmektedir.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas no.2010/2799 ve Karar No.2013/4540 sayılı kararı da, Zabıta Müdürlüğüne atanacak kişinin hizmet süresinin "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" gerektiği yönündedir.

Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,

• 657 sayılı Kanunun 68/B maddesindeki şartları taşıması,

• En az dört yıllık üniversite mezunu olması,

• Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.

... Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.01.2019 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olduğu ve zabıta teşkilatında hizmeti bulunmadığından dolayı Zabıta Müdürlüğüne atanmak için gerekli iki şartı sağlamamaktadır.

Sonuç ve talep;

-Bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiği,

-Mevzuat hükümleri dikkate alınmadan yapılan atama işlemi nedeniyle ataması yapılmayan aynı niteliklere sahip diğer kişilere karşı haksızlığa neden olunduğu,

-İdare/kamu hukukunda atama/görevlendirme belli şart ve niteliklere bağlandığı, belirtilen kadrolara atanma veya görevlendirme ancak şartların sağlanmasıyla mümkün olduğu, aksi taktirde kamu düzeni ve disiplini sağlamanın mümkün olmadığı,

• İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin bu işlemlerin tesis edildikleri tarihteki mevzuata göre yapılması gerekeceği ve bu durumun Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 30.09.1994 tarih ve E.1993/247, K.1994/559 sayılı kararı ile Anayasa Mahkemesinin 18.10.2022 tarih ve 31987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2019/19788 sayılı Bireysel Başvuru kararında da açıkça belirtildiği, bu bağlamda kişinin 2019 yılında okul şartını sağlamadığı, 2021 yılında her hangi bir atama onayı olmadığı halde 2021 yılında okul şartını sağladığını söylemenin atamanın yapıldığı tarihteki mevzuata göre yapılması gerekeceğine ilişkin kural ile belirtilen yargı kararlarına aykırı olduğu,

• Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarında belirtildiği üzere kazanılmış hak, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere uygun edilmesi halinde geçerli olduğu, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere (mevzuata) uygun elde edilmeyen hakkın, kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği,

• Atanma şartları tutmayan kişiye yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu, değerlendirildiğinden, 5 inci Dairenin 29.11.2022 tarihli ve 04 numaralı ilamının 3 üncü maddesiyle verilen "2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına" ilişkin kararın, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz ederim.” denilmektedir.

Savcılık 2. temyiz dilekçesinde ise;

İlgi yazı ekinde yer alan ... ve 5 arkadaşına ait cevabi dilekçe incelenmiş olup, dilekçede ileri sürülen hususların 03.01.2023 tarihli ve 23000299 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz olunur.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

4 sayılı İlamın 3. maddesiyle; sorgu konusu yapılan; Belediye Zabıta Yönetmeliğine aykırı olarak ...’ın Zabıta Müdürlüğü kadrosuna 15.01.2019 tarihinde atanması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Daire İlamında, Zabıta Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının 2021 yılı özelinde sağlandığı anlaşıldığından, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı,

Geriye kalan kalan ... TL için ise tazmin hükmü tesis edilmiştir.

Bu defa, İlamda Üst Yönetici olarak sorumlu tutulan ... ile diğer 5 kişi tarafından ortak temyiz talebinde bulunularak, İlamla hükmolunan ... TL kamu zararının kaldırılması,

Başsavcılıkça ise, söz konusu kişinin Zabıta Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartını atamanın yapıldığı tarihte sağlamaması ve ayrıca zabıta teşkilatında hizmetinin bulunmaması gerekçeleriyle, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hükme karşı Daire Kararının “Kanuna aykırılık” nedeniyle bozulması,

Talep edilmektedir.

Esas Yönünden İnceleme:

Daire İlamında, Zabıta Müdürlüğü’ne ataması yapılan kişinin (...) atamasının yapıldığı tarih olan 15.01.2019’da iki yıllık yükseköğrenim mezunu olduğu; zabıta müdürü olarak atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesindeki şartlardan en az dört yıllık üniversite mezunu olması gerektiği; ...’ın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 15.12.1993 tarihinde açıktan itfaiye eri olarak atandığı, daha sonrasında 15.02.1995 tarihinde şoför kadrosuna, 22.10.2013 tarihinde itfaiye eri kadrosuna ve 15.01.2019 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atandığı; kişinin 23.07.2018 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi iki yıl süreli Pazarlama ve Reklamcılık Bölümü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programından (önlisans) ve 15.01.2021 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programından (lisans) mezun olduğu; dolayısıyla ...’ın Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı tarih olan 15.01.2019 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olduğundan Zabıta Müdürlüğü’ne atanmada gerekli eğitim şartını sağlamadığı ifade edilerek rapor konusu olan 2019 ve 2020 yılı için yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturduğuna, ilgilinin 15.01.2021 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Programından (lisans) mezun olduğu anlaşıldığından “atanma için gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartını 2021 yılı için sağladığından” denilerek 2021 yılı özelinde kamu zararından bahsedilemeyeceğine hükmedilmiştir.

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde, "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." hükmü,

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde ise;

"(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,

3. Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için;

1. En az lise mezunu olmak,

2. 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,

3. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

4. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

5. Kadro durumu elverişli olmak,

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz." hükmü,

51 inci maddesinde,

" (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;

"ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."

hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, Zabıta Müdürlüğüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. Zabıta Yönetmeliğinin 51 inci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, zabıta müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5/a maddesindeki 4 yıllık yüksekokul bitirmiş olma şartını sağlaması gerekir.

Diğer taraftan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, zabıta komiserliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olması, zabıta amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olması, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükârda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere zabıtada hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak zabıta teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması" şartı aranmalıdır. Yönetmelikte zabıta teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve zabıta müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de zabıta teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için maddenin bu şekilde düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak ve Zabıta Müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekmektedir.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas no.2010/2799 ve Karar No.2013/4540 sayılı kararı da, Zabıta Müdürlüğüne atanacak kişinin hizmet süresinin "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" gerektiği yönündedir.

Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,

• 657 sayılı Kanunun 68/B maddesindeki şartları taşıması,

• En az dört yıllık üniversite mezunu olması,

• Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.

..., Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.01.2019 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması ve zabıta teşkilatında hizmeti bulunmaması nedenleriyle Zabıta Müdürlüğüne atanmak için gerekli iki şartı sağlamamaktadır.

Dolayısıyla, bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmekte olup, mevzuat hükümleri dikkate alınmadan yapılan atama işlemi nedeniyle, atanma şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı oluşturmaktadır. Bu sebeplerle, Daire İlamıyla verilen ve "2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına" ilişkin tutarın da dahil olduğu ödemenin de bu hesaba dahil edilmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle 2021 yılında yapılan ödemelerin de kamu zararı tutarına dahil edilmesi gerekir.

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

İlamda, Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve Diğer Sorumlular; Belediye Başkan yardımcısı ... ve Olur’u veren Belediye Başkanı ... sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8 inci madde hükmü gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında, 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk hallerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Mezkûr Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “sorumluların; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Hesap yargısının konusu olan ’’Kamu zararı’’ 5018 sayılı Kanun’un 71 nci maddesinde; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu düzenleme gereği, kamu görevlisinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunuyorsa ve ayrıca eylemi ile netice arasında illiyet bağı kurulabiliyorsa hesap yargısı bağlamında kamu zararı ve sorumluluktan bahsedilebilecektir.

Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yasal sorumluluk ve yükümlülükleri 5018 sayılı Kanun’un 32 nci ve 33 üncü maddelerinde düzenlenmektedir. Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”, hükmü,

“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde ise;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır. Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesinde;

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

…” hükmü gereğince, ilk aya ait ödeme belgesine, ilk atamalar için atama onayı ve işe başlama yazısının eklenmesi gerekmektedir. İlk ödeme emri belgesinin ekine atama onay yazısının eklenmesi gerektiğinden, söz konusu ilk ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yapılan atamanın mevzuata uygunluğunu araştırma mükellefiyeti bulunmaktadır. Ancak, ilk ödemeyi izleyen ödeme emri belgelerinde, atama onayının eklenmesi zorunlu tutulmadığı için, sonraki aylara ilişkin ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmesi beklenemeyeceğinden - atama onayının bağlandığı ilk ödeme belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi değil iseler – sonraki aylara/ödemelere ilişkin oluşan kamu zararı nedeniyle sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu sebeplerle, 4 sayılı İlamın 3. maddesi ile verilen Zabıta Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının 2021 yılı özelinde sağlandığı anlaşıldığından, 2021 yılı için hesaplanmış olan ve kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin hüküm ile ... TL tazmin hükmünün esas ve sorumluluk yönünden BOZULARAK yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (aşağıda yazılı .... Daire Başkanı ... ile Üyeler ... ..., ... ve ...’un sorumluluk ile ilgili farklı gerekçeleriyle) oybirliği ile,

Karar verildiği 22.11.2023 tarih ve 56115 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Farklı Gerekçe

.... Daire Başkanı ...’ın farklı gerekçesi;

Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte, sorumluluk yönünden;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinde, belediye personelini atamak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Belediye başkanının, atama onayı aşamasında; ataması yapılacak kamu görevlisinin atanacağı kadronun şartlarını taşıyıp taşımadığını, belgelerin eksiksiz ve mevzuata uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini araması gerekmektedir.

Mevzuata uygun olmayan atama işleminden kaynaklanan kamu zararının atama sürecinde yer alan kamu görevlilerine ödettirilmesine karar verilmesi gerekir. Atama işlemi sürecinde herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin ataması yapılmış bir kamu görevlisinin atama şartlarını taşıyıp taşımadığını sorgulamak ve atama aşamasından kaynaklanan nedenlerle atandığı kadroya ilişkin özlük haklarını ödememek veya eksik ödemek gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.

Bu nedenle bahse konu kamu zararına ilişkin tazmin kararının atama sürecinde yer alan kamu görevlileri hakkında verilmesi gerekmektedir. Bu süreçte yer almadığı halde ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerine sorumluluk yüklenemez.

Üyeler ... ve ...’in farklı gerekçesi;

Karara esas yönünden iştirak edilmekle birlikte, sorumluluk yönünden yapılan inceleme neticesinde;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 inci maddesinde; “… Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm uyarınca ödemeye ilişkin hususlarda bütçe ilke esaslarına ve ödenek durumuna uygun hareket edilmiş olunması sorumluluğu ortadan kaldırmak için yeterli değildir. Sorumluların mali iş ve işlemlerinde diğer ilgili mevzuat hükümlerine de uygun hareket etmesi gerekmektedir.

5018 sayılı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir” denilmekte ve gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli olan belgelerin hazırlanması görevlerini yürütecekleri hüküm altına alınmıştır. Maddenin devam eden fıkrasında ise gerçekleştirme görevlilerinin bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Bu düzenlemeler bağlamında somut olayda sebep olunan kamu zararının tazmininden ilişikli ödeme emirlerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ile birlikte gerçekleştirme görevlisinin de sorumlu tutulması gerekmektedir.

Üyeler ... ve ...’un farklı gerekçesi;

Mevzuata uygun olmayan atama işleminden kaynaklanan kamu zararının atama sürecinde yer alan kamu görevlilerine ödettirilmesine karar verilmesi gerekir. Atama yapıldıktan sonraki ilk ödeme emri belgesini imzalayanlar da dahil olmak üzere, atama işlemi sürecinde herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan ve söz konusu süreçte yer almayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin ataması yapılmış bir kamu görevlisinin atama şartlarını taşıyıp taşımadığını sorgulamak ve atama aşamasından kaynaklanan nedenlerle atandığı kadroya ilişkin özlük haklarını ödememek veya eksik ödemek gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.

Bu nedenle bahse konu kamu zararına ilişkin tazmin kararının atama sürecinde yer alan kamu görevlileri hakkında verilmesi gerekmektedir. Bu süreçte yer almadığı halde ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerine sorumluluk yüklenemez.