Sayıştay 5. Dairesi 53118 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2020

• Daire: 5

• Dosya No: 53118

• Tutanak No: 55811

• Tutanak Tarihi: 04.10.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal denge ödemesi.

121 sayılı İlamının 1. – 28. maddeleriyle, ... Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında akdedilen ve 01.01.2020-31.12.2021 tarihleri arasında geçerli olan SOSYAL DENGE Sözleşmesine istinaden belediye birimlerinde çalışan personele mevzuatta öngörülen parasal sınırın üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucunda oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir.

121 İlam sayılı Daire Kararının 1-28’inci maddelerine karşı 53118 sayılı dosya kapsamında 150 kişi tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuş olup, bunlardan ... ve ... ahizdir.

Ahiz konumundaki ... ve ...’nun temyiz başvurusu ile ilgili olarak:

Daire Kararında yer alan tazmin hükmü, ilamda isimleri yazılı sorumlulara yöneltilmiş olup, temyiz talebinde bulunan ahiz konumundaki ... ve ...’nun tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı, Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının atıfta bulunduğu 52 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan sorumlulardan ibaret olup, bunlar arasında yer almayan ahiz konumundaki 2 kişinin Daire Kararı ile ilgili temyiz başvuruları üzerine, usul yönünden TALEBİN REDDİNE, oybirliğiyle,

Karar verildikten sonra diğer sorumluların temyiz talebine geçildi:

26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 10 uncu maddesinde;

“MADDE 10-25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 16- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm karşısında; ...- ... Belediyesi 2020 yılı hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 5. Dairesince çıkarılan 121 sayılı İlamın 1. -28. maddeleri 7421 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle söz konusu ilam hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyaların İŞLEMDEN KALDIRILMASINA (Üyeler ... ve ...’nun aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı), oyçokluğuyla,

Karar verildiği 04.10.2023 tarih ve 55811 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçeleri

Üyeler ... ve ...’nun karşı oy gerekçesi;

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde;

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir …” denilmektedir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesinde ise;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 28 nci maddesine göre toplu sözleşmelerle; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları ile ilgili düzenleme yapılmasına izin verilmişken, sosyal denge sözleşmesine ilişkin 32 nci madde düzenlemesi, 28 inci maddede sayılan unsurlar da dahil olmak üzere herhangi bir mali ve sosyal hak ile ilgili düzenleme yapılmasına veya tutar belirleme yetkisi vermemekte olup yalnızca; belirlenmiş olan tavan tutarı (2020 ve 2021 yılları kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin 28.08.2019 tarihli ve 2019/1 nolu Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararında, ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dâhil %100’ü olarak belirlenmiştir) aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarının, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilmesine imkan sağlanmıştır.

Bu düzenlemeler karşısında; sosyal denge sözleşmeleriyle, özellikle usul ve esasları ve miktarı başka bir mevzuatla düzenlenmiş olan konularda yapılacak ödemelerle ilgili düzenlemelere yer verilemez, buna ilişkin meri mevzuatta belirlenmiş olan usul ve esaslarda değişikliğe gidilemez ve ilgili mevzuatında belirlenmiş olan tutardan daha fazla bir ödeme yapılmasına ilişkin düzenleme yapılamaz.

Temyiz talebine konu olan 121 sayılı İlamın 1. ve 28. maddelerinde belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde belediye personeline yapılan sosyal denge ödemelerinin tavan tutarı aşan kısmının yanı sıra iyileştirme zammı altında ilgili mevzuatında düzenlenmiş olandan daha yüksek miktarda ödenen toplu sözleşme ücretinin de tazminine hükmedilmiştir.

Sosyal denge sözleşmesi dayanak gösterilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuat gereğince yapılması gerekenden daha yüksek tutarda yapılan bu ödemelerin ayrıştırılarak hüküm tesis edilmesi gerekmektedir.