Sayıştay 5. Dairesi 530 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 21.06.2022

• Karar No: 530

• İlam No: 281

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Gelir vergisi

Avukatlara yapılan vekâlet ücreti ödemelerinden gelir vergisinin kesilmemesi suretiyle …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun;

“Mevzuu” başlıklı 1’ inci maddesinde, “Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.”,

“Ücretin tarifi” başlıklı 61’ inci maddesinde, “Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”,

“Esas Tarife” başlıklı 103’üncü maddesinde,

“Gelir vergisine tabi gelirler;

12.600 TL’ye kadar % 15

30.000 TL’nin 12.600 TL’si için 1.890 TL, fazlası % 20

69.000 TL’nin 30.000 TL’si için 5.370 TL (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin 30.000 TL’si için 5.370 TL, fazlası % 27

(...)” hükmü yer almaktadır.

Vekalet ücretinin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanun hükümleri çerçevesinde vergilendirilebilmesi için öncelikle gelirin hangi unsuruna girdiğini tespit etmek gerekmektedir. Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki temel fark mesleki faaliyetin bir işverene bağlı olarak yürütülüp yürütülmediği ile ilgilidir. Kendi nam ve hesabına avukatlık hizmetlerini yürüten kişinin elde ettiği gelir serbest meslek kazancı iken bir işverene bağlı olarak avukatlık görevini yürüten kişinin geliri ise ücrettir. Dolayısıyla belediyeye ait davaların idare lehine sonuçlanması neticesinde ortaya çıkan vekâlet ücretinin dağıtımında elde edilen gelirin ücret olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Bir ücret kazancı sahibinin bir yıl içerisinde elde ettiği ücret gelirleri toplanarak yukarıda belirtilen vergi dilimleri çerçevesinde vergi sorumlusunca gelir vergisi kesintisi yapılmalıdır. …. yılında gelir vergisine tabi gelirler 12.600 TL’ye kadar %15, 12.600 TL’yi aşan gelirler 30.000 TL’ye kadar %20, 30.000 TL’yi aşan gelirler ise 69.000 TL’ye kadar %27 gelir vergisi oranına tabidirler.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, …. Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliğinde görevli avukatlara 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca vekâlet ücreti ödenirken; kümülatif gelir vergisi matrahı dikkate alınarak vergi tevkifatı yapılması gerekirken, söz konusu ödemelerden mevzuata aykırı olarak gelir vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinin birinci fıkrasında kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

5018 sayılı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. Ayrıca “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde Harcama yetkililerinin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yine aynı Kanun’un 33’üncü maddesinde ise Gerçekleştirme görevlilerinin harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüteceği ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu oldukları ifade edilmiştir.

Bu itibarla, …. Büyükşehir Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde çalışan avukatlara yapılan vekalet ücreti ödemelerinden gelir vergisi kesintilerinin yapılmaması sonucunda oluşan …. TL kamu zararının;

….. TL’nin Harcama Yetkilisi …. (Mali Hizmetler Daire Başkanı) ve Gerçekleştirme Görevlisi …..’e (….) (Tekniker),

…. TL’nin Harcama Yetkilisi …. (Hukuk Müşaviri) ve Gerçekleştirme Görevlisi ….’ın mirasını reddetmemiş yasal mirasçılarına,

…. TL’nin Harcama Yetkilisi …. (Mali Hizmetler Daire Başkanı) ve Gerçekleştirme Görevlisi ….’ye (Şube Müdürü),

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.