Sayıştay 5. Dairesi 51511 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 5

• Dosya No: 51511

• Tutanak No: 56178

• Tutanak Tarihi: 06.12.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Müdürlük kadrosuna vekalet eden kişinin asil olarak atanma şartlarını taşımaması, vekalet edilen kadronun ek ödeme ve özel hizmet tazminat farklarının mevzuata aykırı olarak ödenmesi

3. 267 İlam sy Daire Kararının 3’üncü maddesiyle, Belediyede Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı Yaygın Eğitim Şube Müdürlük kadrosuna vekalet eden . . . ’ın asil olarak atanma şartlarını taşımaması, vekalet edilen kadronun zam ve tazminat farklarının mevzuata aykırı olarak ödenmesi sonucunda . . . TL zararı oluşmakla birlikte tahsilat yapıldığından İlişilecek Husus Kalmadığına hükmedilmiştir. Daire Kararında sorumlu belirtilmemiştir. Denetçi tarafından savunması alınan harcama yetkilisi tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Temyiz Dilekçesi

Harcama yetkilisi ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı)’ın temyiz dilekçesi özeti Daire Kararının 1’inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir. Dilekçede Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir. Dilekçe özetine burada tekrar yer verilmemektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Harcama yetkilisi ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaası, Daire Kararının 1’inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer aldığı gibidir. Mütalaada Daire Kararının Tasdikinin uygun olacağı ifade edilmektedir. Mütalaaya burada tekrar yer verilmemektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

267 İlam sy Daire Kararının 3’üncü maddesiyle, Belediyede Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı Yaygın Eğitim Şube Müdürlük kadrosuna vekalet eden ...’ın asil olarak atanma şartlarını taşımaması, vekalet edilen kadronun zam ve tazminat farklarının mevzuata aykırı olarak ödenmesi sonucunda ... TL zararı oluşmakla birlikte tahsilat yapıldığından İlişilecek Husus Kalmadığına hükmedilmiştir. Daire Kararında sorumlu belirtilmemiştir.

Esas Yönünden İnceleme

Somut uygulama

... 04.02.2002 tarihinde ... Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim İş Öğretmenliği bölümünden mezun olmuştur. Adı geçen kişi 2002 yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir okulda öğretmenlik (eğitim öğretim hizmetleri sınıfı kapsamında) görevine başlamıştır. Adı geçen kişi bu görevini 2013 yılına kadar sürdürmüştür.

Adı geçen kişi 30.05.2014 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine memur olarak atanmıştır. 02.06.2014 tarihinde ise Belediyenin Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı yaygın eğitim şube müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanmıştır. Atandığı tarih itibarıyla yaklaşık 12 yıl memuriyet hizmeti bulunmaktadır.

2016 yılı içerisinde ..., Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı yaygın eğitim şube müdürlüğüne vekâlet etmiştir. Adı geçen kişiye, şube müdürlüğüne ait özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkı ödenmiştir.

Mevzuat

657 sayılı Kanunun “Zam ve Tazminatlar” kenar başlıklı 152’nci maddesine istinaden çıkarılan, 05.05.2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesi; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9’uncu madde ve 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 ve 7’nci maddesi hükümlerine Daire Kararının 1’inci maddesi ile ilgili olarak yukarıda yer verilmiştir. Belirtilen mevzuat hükümlerine burada tekrar yer verilmemektedir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişikliklerin ardından 20 ve ek 2’nci maddeleri ile 7 ve 5’inci maddelerinin ilgili kısımları aşağıdadır:

“Hizmet grupları arasında geçişler

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.

“a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.

b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”

“Naklen atamalar

EK MADDE 2 – (1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.

(2) Diğer personel kanunlarına tabi olanların atamalarında ihraz ettikleri unvanların karşılığı, bu Yönetmelikte aynı unvanın olmaması halinde Devlet Personel Başkanlığının görüşü doğrultusunda belirlenir.”

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar

MADDE 7 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

…

h) Eğitmen kadrosuna atanabilmek için;

1. Fakültelerin, yüksekokulların, meslek veya teknik liselerin ilgili bölümlerinden mezun olmak,

2. Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak,

… gerekir.” (07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik)

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevler: “Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför”dür. (07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik)

5018 sayılı Kanunun “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesinde:

“(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

denilmektedir.

Değerlendirme

Mevzuata göre, vekalet görevini yürüten personele vekalet edilen görevin zam ve tazminatları farkının ödenebilmesi için personelin asilde aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması gerekmektedir.

Somut uygulamada ...’ın vekaleten görev yaptığı yaygın eğitim şube müdürlüğü (Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı) Yönetmeliğe ekli “Ek-2 Diğer Müdürlükler” cetveli kapsamındadır. Dolayısıyla yaygın eğitim şube müdürlüğü kadrosuna zam ve tazminatlarından faydalanarak vekalet edilebilmesi için, Yönetmeliğin m.7/1-a.4’te yer alan “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” koşulunun sağlanmasını gerektirmektedir. Daire Kararında ...’ın bu koşulu sağlamadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Daire Kararı hukuka uygun değildir.

...’ın hizmet belgesine göre bu kişi 27.09.2002 tarihinden 2013 yılına kadar öğretmen kadrosunda çalışmıştır. 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin m.7/1.a-4’te iki yıl çalışılmış olmak koşulu aranan kadrolar “uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci” kadrolarıdır. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik (22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmi Gazete)’e göre eğitmen kadrosu genel idare hizmetleri sınıfında 9(en alt derece)-3(en üst derece)’üncü derecelerde ihdas edilmiştir. Belediyelerde öğretmen kadrosu bulunmamaktadır.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin eğitmen kadrosu ile ilgili 7 ve 5’inci maddeleri hükümlerine yukarıda yer verilmiştir.

Buna ilaveten, 12.10.2013 tarih ve 28793 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik“in madde 5/1.a bendine göre yönetim hizmetleri grubu içerisinde yer alan şube müdürü kadrosu görevde yükselmeye tabidir. Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar düzenlenmiştir. Adı geçen kişi öğretmenlik kadrosundan ayrıldığı 2013 yılında ve Belediyede vekaleten şube müdürü olarak görevlendirildiği 2016 yılı içerisinde Milli Eğitim Bakanlığında şube müdürü kadrosuna asaleten atanmada aranan hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartları taşımaktaydı.

Norm Kadro Yönetmeliğine göre belediyelerde öğretmen kadrosu ihdas edilmemiş olduğu, adı geçen kişinin öğretmen kadrosundan ayrıldığı 2013 yılında ve Belediyede vekaleten şube müdürü olarak görevlendirildiği 2016 yılı içerisinde Milli Eğitim Bakanlığında şube müdürü kadrosuna asaleten atanmada aranan hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartları taşıdığı, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin eğitmen kadrosu ile ilgili 7 ve 5’inci maddeleri ile aynı Yönetmeliğin hizmet grupları arası geçişler ve naklen atamalar ile ilgili 20 ve ek 2’nci maddeleri hükümleri dikkate alındığında, öğretmen kadrosu ile eğitmen kadrosu arasında aynı düzey görev veya biri diğerinin altında görev ilişkisi olduğu kanaatine varılmıştır.

Buna göre, ... on yıldan fazla süre Milli Eğitim Bakanlığında öğretmen kadrosunda çalışmış olmakla, iki yıl eğitmen kadrosunda çalışmış olmak koşulunu sağladığından, somut uygulamada hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle, 501 Karar-267 İlam sayılı Daire Kararının 3’üncü maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine (....Daire Başkanı ..., ....Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ..., ...’un aşağıda yer alan karşı oy gerekçelerine karşı; ....Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yer alan yargılama usulü yönünden karşı görüşüne karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 06.12.2023 tarih ve 56178 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

....Daire Başkanı ..., ....Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının a-4 bendinde yer alan ifade: “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak … gerekir.”dir.

Buna göre Yönetmelik, sınırlı-sayma yoluyla belirtilen kadrolarda çalışmış olmayı aramaktadır; Bu kadroların aynı düzey görev veya biri diğerinin üzerinde görev ilişkisi içinde bulunduğu kadrolarda çalışılmasının da bu kadrolarda çalışmış olmayı sağlayacağı yönünde düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca eğitmen kadrosu genel idare hizmetleri sınıfında yer alırken, öğretmen kadrosu eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında yer almaktadır.

Buna göre, somut uygulamada, Yönetmelikte belirtilen görevlerde iki yıl çalışmış olmak koşulu sağlanmamıştır. Daire Kararı hukuka uygundur.

Bu İtibarla, Daire Kararının Tasdiki gerekir.

Üye ...’un karşı oy gerekçesi

Belediyede Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına bağlı Yaygın Eğitim Şube Müdürlük kadrosuna vekalet eden ...’ın asil olarak atanma şartlarını taşımaması, vekalet edilen kadronun zam ve tazminat farklarının mevzuata aykırı olarak ödenmesi sonucunda ... TL zararı oluşmakla birlikte tahsilat yapıldığından İlişilecek Husus Kalmadığına hükmedilmiştir.

...’ın hizmet belgesine göre bu kişi 27.09.2002 tarihinden 2014 yılına kadar öğretmen kadrosunda çalışmıştır. Öğretmen kadrosu ile eğitmen kadrosunun aynı düzey veya aynı alt grup ilişkisi içerisinde olduğunun kabul edilmesi mümkündür. Ancak, söz konusu değerlendirmenin hem Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hem de Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik bağlamında İlgili Bakanlıkça yapılması daha uygun olacaktır.

Bu itibarla, ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yeniden hüküm tesis edilmesi için İlam hükmünün Bozularak dosyanın Dairesine Gönderilmesi gerekir.

....Daire Başkanı ... ve Üye ...’in yargılama usulü yönünden karşı görüşü

....Daire Başkanı ... çoğunluk görüşünde yer aldığı üzere somut uygulamada kamu zararı bulunmadığı görüşünde,

Üye ... karşı oy gerekçesinde yer aldığı üzere somut uygulamada kamu zararı bulunduğu görüşünde,

olmakla birlikte, hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular temyiz ve karar düzeltme ile yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un ‘Temyiz’ başlıklı 55. maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (8 azınlık oyuna karşı 9 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp müzakerelere devam edilerek yapılacak oylama sonucuna göre tasdik veya bozma kararlarından hangisinin verildiğinin belirlenmesi gerekir.)