Sayıştay 5. Dairesi 50226 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2008

• Daire: 5

• Dosya No: 50226

• Tutanak No: 56177

• Tutanak Tarihi: 06.12.2023

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Hibe

14.07.2011 karar tarihli ve 1598 İlam sayılı Daire Kararının 4’üncü maddesiyle: “…...San. Tic. Ltd. Şti.” den yoksul ve muhtaç ailelere yardım amaçlı alınan kömürlere ilişkin giriş çıkış taşınır işlem fişlerinin düzenlenmemesi ve fakir ve muhtaç ailelere dağıtılmak üzere alınan kömürlerin dağıtımının usule aykırı olması, savunmada hibe olduğu iddia edilen kömür borcunun tahsili için icra yoluna başvurulması ve muhasebe kayıtlarında da kömür alımının halen hibe gözükmeyip Belediyenin borcu olarak gözükmesi sonucu oluşan ...-YTL.kamu zararının Harcama Yetkilisi ... (Belediye Başkanı) ve gerçekleştirme görevlisi imzası bulunmaması nedeniyle Muhasebe Yetkilisi ...’dan, müştereken ve müteselsilen … tazminen tahsiline” hükmedilmiştir.

02.02.2016 tarih ve 41411 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 4’üncü maddesiyle: “… devredilen belediyenin muhasebe kayıtlarının, savcılığın kovuşturmaya mahal olmadığına ilişkin kararı ile firma ile belediye arasında imzalanan borç alacak ilişkisi olmadığına ilişkin yazının, icra takibine ilişkin dosyanın ve sorumluluk konusunun incelenmesi için 5.Daire tarafından 1598 sayılı ilamın 4 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün 832 sayılı Kanunun değişik 16.maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle bozularak DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE” hükmedilmiştir.

11.07.2017 karar tarihli ve 1907 İlam sayılı Daire Kararıyla: “… Bütün bu gelişmeler çerçevesinde Belediye tarafından ödenmiş veya ileride ödenmesi mümkün bir kömür borcu bulunmadığından; 1589 sayılı ilamın 4 üncü maddesinde bulunan tazmin hükmünün kaldırılarak sorumluların beraatına” hükmedilmiştir.

24.04.2019 tarih ve 46146 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla: “Buna göre; Temyiz Kurulunun bozma gerekçesi doğrultusunda gerekli inceleme yapılması, bu incelemeler neticesinde Belediye tarafından ödenmiş veya ileride ödenmesi mümkün bir kömür borcu bulunmadığı tespit edilirse, takipsizlikle kapanması nedeniyle harç ve masrafları yatırıldığı takdirde yenilenebilir nitelikte olması ve Belediyenin söz konusu borcu ileride ödeme tehdidi altında olması nedeniyle icra dosyasının zamanaşımına uğramasına değin yargılamanın bekletilmesini teminen 1907 sayılı Ek İlam ile; 1589 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde tazmin hükmünün kaldırılarak sorumluların beraatına şeklindeki hükmün BOZULARAK Dairesine gönderilmesine” hükmedilmiştir.

07.10.2021 karar tarihli ve 1913 İlam sayılı Daire Kararıyla: “... San. Tic. Ltd. Şti.’den yoksul ve muhtaç ailelere yardım amaçlı alınan kömürlere ilişkin giriş çıkış taşınır işlem fişlerinin düzenlenmemesi, fakir ve muhtaç ailelere dağıtılmak üzere alınan kömürlerin dağıtımının usule aykırı olması, savunmada hibe olduğu iddia edilen kömür borcunun tahsili için icra yoluna başvurulması ve muhasebe kayıtlarında da kömür alımının halen hibe gözükmeyip Belediyenin borcu olarak gözükmesi hususuna ilişkin ... TL ilgili olarak; ilgili firmaya herhangi bir ödeme yapılmamış olması ve alacağın 20.05.2020 tarihi itibariyle zamanaşımına uğramış olması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına” hükmedilmiştir.

21.12.2022 tarih ve 52630 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla: “17.10.2021 karar tarihli, 12429 tutanak sayılı, 04.11.2021 ilam tarihli ve 1913 ilam sayılı Daire Kararında verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hüküm hukuka uygun olduğundan, Daire Kararının TASDİKİNE” karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTİLMESİ DİLEKÇESİ

07.10.2021 karar tarihli ve 1913 İlam sayılı Daire Kararı ile ilgili olarak ... Belediye Başkanlığı adına vekiller Av.... ve Av...., tarafından karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya esas dilekçede özetle:

Temyiz edilen 1907 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesiyle ilgili olarak yapılan yeniden incelemede; “İlgili firmaya herhangi bir ödeme yapılmamış olması ve alacağın 20.05.2020 tarihi itibariyle zamanaşımına uğramış olması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına” karar verildiği,

Temyiz Kurulunun 21.12.2022 tarih ve 52630 tutanak no.lu ilamıyla “17.10.2021 karar tarihli, 12429 tutanak sayılı, 04.11.2021 ilam tarihli ve 1913 ilam sayılı Daire kararında verilen ilişilecek bir husus bulunmadığı yönündeki hüküm hukuka uygun olduğundan Daire kararının TASDİKİNE,” karar verildiği,

Yüklenici firma tarafından açılan ... ... 11. İcra Dairesinin E. sayılı icra dosyasının, takipsizle kapanması ve sözleşmeden doğan alacağa ilişkin 10 yıllık zamanaşımı süresinin 20.05.2020 tarihinde dolması, mezkur alacağa ilişkin olarak ileride yeni tarihli bir icra takibi yapılmasına engel teşkil etmeyecek olup, zamanaşımı re'sen dikkate alınacak bir husus olmadığından, yapılacak icra takibine süresinde itiraz edilmemesi durumunda alacağın kesinleşerek müvekkil Belediyeden yeniden tahsili yoluna gidilmesinin mümkün olacağı,

Müvekkil Belediyenin, söz konusu borcu ileride ödeme tehdidinin/riskinin devam ettiği,

Temyiz Kurulunun 24.04.2019 tarih ve 46146 tutanak nolu kararında da belirtildiği şekliyle “Belediye Tarafından İleride Ödenmesi Mümkün Bir Kömür Borcu Bulunmadığı” tespit edilmediğinden, karar düzeltme talebine konu Temyiz Kurulunun 21.12.2022 tarih ve 52630 tutanak sayılı İlamının düzeltilmesi yönünde karar verilmesinin talep edildiği,

ifade edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

07.10.2021 karar tarihli ve 1913 İlam sayılı Daire Kararı ile ilgili olarak ... Belediye Başkanlığı adına vekiller Av.... ve Av...., tarafından karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“...... Belediyesinin 2008 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 7.10.2021 tarih ve 1913-1598 No'lu ek ilamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünü tasdik eden Sayıştay Temyiz Kurulunun 21.12.2022 tarih ve 52630 Tutanak No'lu Kararına karşı karar düzeltilmesine yönelik ilgi yazı ekinde yer alan dilekçe incelenmiş olup, dilekçede ileri sürülen ve açıklanan hususların 1913-1598 No'lu ek ilamın 1 inci maddesinde ve Temyiz Kurlunun 52630 Tutanak No'lu Kararında karşılanmış olduğu değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, karar düzeltilmesi talebinin reddine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.”

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

14.07.2011 karar tarihli ve 1598 İlam sayılı Daire Kararının 4’üncü maddesiyle: “…...San. Tic. Ltd. Şti.” den yoksul ve muhtaç ailelere yardım amaçlı alınan kömürlere ilişkin giriş çıkış taşınır işlem fişlerinin düzenlenmemesi ve fakir ve muhtaç ailelere dağıtılmak üzere alınan kömürlerin dağıtımının usule aykırı olması, savunmada hibe olduğu iddia edilen kömür borcunun tahsili için icra yoluna başvurulması ve muhasebe kayıtlarında da kömür alımının halen hibe gözükmeyip Belediyenin borcu olarak gözükmesi sonucu oluşan ...-YTL.kamu zararının Harcama Yetkilisi ... (Belediye Başkanı) ve gerçekleştirme görevlisi imzası bulunmaması nedeniyle Muhasebe Yetkilisi ...’dan, müştereken ve müteselsilen … tazminen tahsiline” hükmedilmiştir.

02.02.2016 tarih ve 41411 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 4’üncü maddesiyle: “… devredilen belediyenin muhasebe kayıtlarının, savcılığın kovuşturmaya mahal olmadığına ilişkin kararı ile firma ile belediye arasında imzalanan borç alacak ilişkisi olmadığına ilişkin yazının, icra takibine ilişkin dosyanın ve sorumluluk konusunun incelenmesi için 5.Daire tarafından 1598 sayılı ilamın 4 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün 832 sayılı Kanunun değişik 16.maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle bozularak DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE” hükmedilmiştir.

11.07.2017 karar tarihli ve 1907 İlam sayılı Daire Kararıyla: “… Bütün bu gelişmeler çerçevesinde Belediye tarafından ödenmiş veya ileride ödenmesi mümkün bir kömür borcu bulunmadığından; 1589 sayılı ilamın 4 üncü maddesinde bulunan tazmin hükmünün kaldırılarak sorumluların beraatına” hükmedilmiştir.

24.04.2019 tarih ve 46146 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla: “Buna göre; Temyiz Kurulunun bozma gerekçesi doğrultusunda gerekli inceleme yapılması, bu incelemeler neticesinde Belediye tarafından ödenmiş veya ileride ödenmesi mümkün bir kömür borcu bulunmadığı tespit edilirse, takipsizlikle kapanması nedeniyle harç ve masrafları yatırıldığı takdirde yenilenebilir nitelikte olması ve Belediyenin söz konusu borcu ileride ödeme tehdidi altında olması nedeniyle icra dosyasının zamanaşımına uğramasına değin yargılamanın bekletilmesini teminen 1907 sayılı Ek İlam ile; 1589 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde tazmin hükmünün kaldırılarak sorumluların beraatına şeklindeki hükmün BOZULARAK Dairesine gönderilmesine” hükmedilmiştir.

07.10.2021 karar tarihli ve 1913 İlam sayılı Daire Kararıyla: “...San. Tic. Ltd. Şti.’den yoksul ve muhtaç ailelere yardım amaçlı alınan kömürlere ilişkin giriş çıkış taşınır işlem fişlerinin düzenlenmemesi, fakir ve muhtaç ailelere dağıtılmak üzere alınan kömürlerin dağıtımının usule aykırı olması, savunmada hibe olduğu iddia edilen kömür borcunun tahsili için icra yoluna başvurulması ve muhasebe kayıtlarında da kömür alımının halen hibe gözükmeyip Belediyenin borcu olarak gözükmesi hususuna ilişkin ... TL ilgili olarak; ilgili firmaya herhangi bir ödeme yapılmamış olması ve alacağın 20.05.2020 tarihi itibariyle zamanaşımına uğramış olması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına” hükmedilmiştir.

21.12.2022 tarih ve 52630 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla: “17.10.2021 karar tarihli, 12429 tutanak sayılı, 04.11.2021 ilam tarihli ve 1913 ilam sayılı Daire Kararında verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hüküm hukuka uygun olduğundan, Daire Kararının TASDİKİNE” karar verilmiştir.

Usul yönünden inceleme

6085 sayılı Kanunun geçici 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasında: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başlanmış seçim, denetim ve hükme bağlama işlemleri 832 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılır” denilmektedir.

5018 sayılı Kanunun “Dış denetim” kenar başlıklı 69’inci maddesi ile “Kamu zararı” kenar başlıklı 71’inci maddesi 01.01.2005 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Buna göre, Belediyenin 2008 yılı hesabına ilişkin 1913 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulamanın mülga 832 sayılı Kanun hükümleri ile 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Esas Yönünden İnceleme

Mevzuat

832 sayılı Kanunun ilgili hükümleri aşağıdadır:

“Sayıştayın görev ve yetkisi:

Madde 1 – Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerin gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini yargılama yoliyle kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.”

“Daireler:

Madde 14 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/1 md.)

Bir Başkan ile altı üyeden kurulu daireler birer hesap mahkemesidir. Daireler, bir başkan ve dört üye ile toplanır, hüküm ve kararlar oy çokluğuyla verilir.

Daireler;

a) Sorumluların hesap ve işlemlerini yargılayarak hükme bağlar. …”

“Genel esaslar:

Madde 38 – Sayıştay denetimine giren idare ve kurumların:

a) Gelir, gider ve mal işlemlerini, bu işlemlere ait sayman hesaplarını bütün kayıt ve belgeleriyle birlikte incelemek ve neticede bütün bu işlem ve hesapları yargılama yolu ile; … Denetler.”

“Sorumluluk halleri:

Madde 45 – Sorumlularca; gelir, gider, mal ve kıymetlerden mevzuata uygun olarak tahakkuk ettirilmediği, alınmadığı, harcanmadığı, verilmediği, saklanmadığı veya idare edilmediği Sayıştayca kesin hükme bağlananları, sorumlular keyfiyetin idarece kendilerine bildirilmesinden başlıyarak üç ay içinde Hazineye ödemekle zorunludurlar.”

“Hesapların incelenmesi:

Madde 46 – …

İnceleme sırasında;

1. Gelirlerin, alacakların ve her türlü hakların kanunlara, tüzüklere ve yönetmeliklere ve bütçedeki tertiplerine uygun olarak tahakkuk, takip ve tahsil edilip edilmediği,

2. Giderlerin,

a) Kanunlara, tüzüklere, yönetmeliklere ve bütçedeki tertibine, ödeneğine ve kadroya uygun olarak harcanıp harcanmadığı,

b) Ödemenin istihkak sahiplerinin veya vekillerinin kimliği araştırılmak suretiyle yapılıp yapılmadığı,

c) İdare hesabına giren bütün işlemlerin para ve sair kıymet hareketlerinin kanun, tüzük ve yönetmeliklerdeki hükümlere uygun bulunup bulunmadığı,

3. Taşınır ve taşınmaz malların giriş, saklanış, kullanış ve çıkışları ile bunların bulunması gerekli olan yerlerde tamamen mevcut olup olmadığı hususlarının yürürlükteki kanun, tüzük ve yönetmelik esaslarına göre yapılıp yapılmadığı,

4. Yukardaki fıkralarda yazılı bütün işlem ve hesapların belgelere ve kayıtlarına uygun olup olmadığı,

Araştırılır.”

“Raporlar üzerinde yapılacak işlem:

Madde 50 – İncelenmesi bitirilen hesapların raporları ona ait cetvel ve belgelerle birlikte Birinci Başkanlığa verilir. Başkanlık bunları yargılanmak üzere dairelere verir.”

“Hüküm ve tutanaklar:

Madde 61 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/4 md.)

Hesap ve işlemlerin yukarıdaki maddelere göre yargılanması sonunda beraat veya tazmin hükmü verilir. Bu hükümler dışında gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesi kararlaştırılabilir.”

“Karar düzeltilmesi sebepleri:

Madde 77 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/8 md.)

Temyiz Kurulu kararları hakkında 63 üncü maddede sayılan ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,

d) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.”

“Karar düzeltilmesi istemi ve incelenmesi:

Madde 78 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/9 md.)

Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.

Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir.

Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.”

“Bu Kanunda hüküm bulunmayan haller:

Madde 79 – Kanun yollarına başvurma hallerinde bu kanunda yer almamış olan hususlar hakkında Hukuk Muhakeme Usülleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.”

“Temyiz sebepleri:

Madde 68 – Sayıştay dairelerinin ilamları;

a) Kanuna aykırılık,

b) Yetkiyi aşmak,

c) Yargılama usullerine riayet etmemek gibi sebeplerle 63 üncü maddede yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.

Temyiz süresi ilgiliye ilamın tebliğinden itibaren doksan gündür.”

5018 sayılı Kanunun ilgili hükmü aşağıdadır:

“Dış denetim

Madde 68 - …

Dış denetim ve hesapların hükme bağlanmasına ilişkin diğer hususlar ilgili kanununda düzenlenir.”

Değerlendirme

Belediye tarafından yapılan karar düzeltilmesi başvurusunda, esasa dönük herhangi bir itirazda bulunulmamakta, yalnızca “Belediye tarafından ileride ödenmesi mümkün bir kömür borcu bulunmadığı” tespitinin yapılması talep edilmektedir. Ancak söz konusu talep veya sebep, 832 sayılı Kanun kapsamında yer alan karar düzeltilmesi ve temyiz sebepleri arasında yer almamaktadır.

BU İTİBARLA, Kamu idaresi tarafından yapılan karar düzeltilmesi başvurusunda yer alan sebep karar düzeltilmesi sebepleri arasında yer almadığından, KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 06.12.2023 tarih ve 56177 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.