Sayıştay 5. Dairesi 49554 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 5

• Dosya No: 49554

• Tutanak No: 52010

• Tutanak Tarihi: 18.05.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı atama.

89 sayılı ilamın 23. Maddesi ile Büyükşehir Belediyesinde zabıta şube müdürlüğüne/şube müdürlüğüne atanan ...’nın atamasının mevzuata aykırı yapılması sonucu bu kadrodan kendisine yapılan ödemeler neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,

Söz konusu kamu zararının tazmininden ise Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığından Zabıta Şube Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamayı arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ve Genel Sekreter Yardımcısı ile olur veren Genel Sekreterin müşterek ve müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Temyize Konu Daire Kararının Mahiyeti

Temyize konu Daire kararında özetle;

...’nın 24.06.1985 tarihinde açıkta zabıta memuru olarak atandığı, 17.01.1995 tarihinde zabıta komiserliğine, 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde şube müdürlüğüne atandığı,

Kişinin 09.05.1997 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi önlisansı bitirdiği ve söz konusu kişi 11 gün Daire Başkanı olarak görev yaptıktan sonra zabıta şube müdürlüğüne atandığı tespit edilmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin; meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması, hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerektiği belirtildikten sonra;

Söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanma şartlarından “en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma” şartını sağlamadığından dolayı bu kişinin iki yıllık önlisans mezuniyeti dört yıl olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Şube Müdürlüğüne Yapılan Atama ile ilgili olarak ise;

Kişinin zabıta şube müdürü olarak çalışmakta iken 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atandığı, atandığı şube müdürü kadrosunun Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosu olduğu belirtilmekte ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerektiği ifade edilerek, kişinin istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabileceği sonucuna varılarak,

...’nın atanma şartlarından en az 6 ay Daire Başkanlığı yapma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımadığı bu sebeple zabıta şube müdürlüğü/şube müdürlüğü kadrosundan kendisine yapılan ödemelerin hukuka aykırı olduğuna hükmedilmiştir.

Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan İncelenmesi

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde;

“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmiştir.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

…

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde ise;

“ (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;

“ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

hükümleri uygulanır.” düzenlemeleri yapılmıştır.

Zabıta Şube Müdürlüğüne Yapılan Atamanın İncelenmesi:

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için Zabıta Yönetmeliği dikkate alınmalıdır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesinin ikinci paragrafında, “Kurumlar, özel yönetmelikleriyle bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan personeli bakımından, 5 inci madde ile öngörülen öğrenim düzeyinin altında bir öğrenim düzeyi belirleyebilirler.” denildiği ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde de zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için Zabıta Yönetmeliğine bakılması gerekir. Zabıta Yönetmeliğinde bir alt öğrenimin esas alınacağına dair düzenleme bulunmamaktadır.

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;

...’nın hizmet cetveline göre; 24.06.1985 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak atandığı, 17.01.1995 tarihinde zabıta komiserliğine, 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde şube müdürlüğüne atandığı, 09.05.1997 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi ön lisansı bitirdiği ve bu kişinin 11 gün Daire Başkanı olarak görev yaptıktan sonra zabıta şube müdürlüğüne atandığı anlaşılmaktadır..

İlgili mevzuat hükümleri gereğince;

Söz konusu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atanmak için meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olma, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca daire başkanlığından zabıta şube müdürlüğüne geçilmesi de mümkün değildir. Daire Başkanı olmak için 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesine göre yükseköğrenim ve hizmet şartı haricinde başka bir şartın olmadığı dikkate alındığında, bu atamanın kazanılmış hak kabul edilerek naklen zabıta şube müdürlüğüne atanabileceğini kabul etmek de mümkün değildir. Daire Başkanlığından görevde yükselmeye tabi değil iken zabıta şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.

Söz konusu kişi zabıta şube müdürü olarak çalışmakta iken 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı şube müdürü kadrosu Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7 nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. 18.04.1999 tarihi itibariyle memur olduğundan ve 09.05.1997 tarihinde ön lisansı bitirdiğinden dolayı Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliğinin Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkra hükmü gereği bitirdiği okul dört yıl olarak kabul edilmiştir. ... atanma şartlarından en az 6 ay Daire Başkanlığı yapma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.

Diğer taraftan mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi de mümkün değildir.

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki, “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemenin bu atamada uygulanması aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinde, zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için mümkün değildir. Zabıta yönetmeliğinde üst görevde bulunanların görevde yükselme sınavına tabi kadrolara şartları taşıyanların atanacağına dair bir düzenleme bulunmamaktadır.

11 gün Daire Başkanlığı yapmış olma herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi zabıta şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu dikkate alındığında Daire Başkanlığına atanma ile şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 11 gün olduğu göz önüne alındığında bu atamanın sınavsız zabıta şube müdürlüğüne atanmak için yapıldığı açıktır. Yapılan bu atamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 2 nci maddesinde bu Yönetmeliğin, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşlar da dâhil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmeliğin “Görevde Yükselmeye İlişkin Esaslar” başlıklı ikinci bölümünün “Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.

Devlet memurlarının;

a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,

b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,

c) Memur, Muhasebeci, Bilgisayar İşletmeni, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni, Şoför ve bu düzeydeki görevlere atanabilmeleri için en az orta öğrenim,

görmüş olmaları şarttır.

Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz.” ve geçici 3’üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların hakları saklıdır. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yükseköğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim görmüş kabul edilirler.” düzenlemeleri yapılmıştır.

...’nın hizmet cetveline göre 24.06.1985 tarihinde açıkta zabıta memuru olarak atandığı, 17.01.1995 tarihinde zabıta komiserliğine, 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde şube müdürlüğüne atanmış, 09.05.1997 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi önlisansı bitirmiştir. Söz konusu kişi 11 gün Daire Başkanı olarak görev yaptıktan sonra zabıta şube müdürlüğüne atanmıştır.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazetede Belediye Zabıta Yönetmeliği yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kişi 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne atandığına göre bu atamada Belediye Zabıta Yönetmelik hükümlerine bakılmalıdır. Zabıta şube müdürlüğüne atamanın yapıldığı tarihte 02.02.2000 gün ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükte olsa da, bu yönetmelikten sonra 11.07.2007 tarihinde yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin daha sonra yayımlandığı ve özel olarak zabıta ile ilgili olduğu için 2007 tarihli Yönetmelik hükümlerine göre zabıta şube müdürlüğüne yapılan ataması değerlendirilmelidir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin; meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması, hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların hakları saklıdır. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yükseköğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim görmüş kabul edilirler.”

Kurumlar, özel yönetmelikleriyle bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan personeli bakımından, 5 inci madde ile öngörülen öğrenim düzeyinin altında bir öğrenim düzeyi belirleyebilirler.” denildiği için Zabıta Yönetmeliğine bakılması gerekir. Zabıta Yönetmeliğinde bir alt öğrenimin esas alınacağına dair düzenleme bulunmamaktadır.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinde hüküm yer almasa da, hüküm bulunmayan hallerde Genel Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.

Zabıta Yönetmeliğinde belirtilmemiş olsa da, Genel Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yükseköğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim görmüş kabul edilirler.” hükmü gereği dört yıllık okul mezunu kabul edilebilir. Bu kişi 18.04.1999 tarihinde hem memur hem de önlisans mezunudur. Ancak Genel Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesinde, “…, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler.” yer alan hükmüne göre, dört yıllık okul mezunu kabul edilme “diğer koşullara sahip oldukları takdirde” şartına bağlanmıştır. Ancak söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanma şartlarından “en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma” şartını sağlamadığından dolayı bu kişinin iki yıllık önlisans mezuniyeti dört yıl olarak kabul edilemez.

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki, “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemenin bu atamada uygulanması aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinde, zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği ve Yönetmeliğin zabıta şube müdürlüğüne yapılan atamadan sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle mümkün değildir. Zabıta yönetmeliğinde üst görevde bulunanların görevde yükselme sınavına tabi kadrolara şartları taşıyanların atanacağına dair bir düzenleme bulunmamaktadır.

Şube Müdürlüğüne Yapılan Atama ile ilgili olarak:

Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı şube müdürü kadrosu Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7 nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinde birinci fıkrasında, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” denilmektedir. Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinde, “…, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler.” yer alan hükmüne göre, dört yıllık okul mezunu kabul edilme “diğer koşullara sahip oldukları takdirde” şartına bağlanmıştır. Söz konusu kişi şube müdürlüğüne atanma şartlarından “iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması” şartını sağlamadığından dolayı iki yıllık önlisans mezuniyeti dört yıl olarak kabul edilemez.

Diğer bir ifadeyle, ... atanma şartlarından en az 6 ay Daire Başkanlığı yapma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.

Mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi mümkün değildir.

Netice itibariyle, kamu görevlilerinin ilk kez bir göreve atanırken ya da görevde yükselme suretiyle üst göreve atanırken söz konusu görevin gerektirdiği nitelikleri taşıması zorunludur. Bu zorunluluk atama tarihi bakımından geçerli olduğu gibi görevin sürdürüldüğü süre zarfı yönünden de taşınması gereklidir. Bu çerçevede ilgilinin şube müdürlüğüne atanırken bu kadroya atanabilmek için gereken şartları taşımadığı açıktır. Bir görev için öngörülen koşulların taşınmaması halinde bu görevin belirli bir süre yürütülmüş olması ilgili lehine kazanılmış hak oluşturmaz. Söz konusu koşuların atama süresince de taşınması zorunlu olduğundan bu koşulun taşınmadığının daha sonra tespit edilmesi bu kişinin bu kadroda çalışmasına hukuki engel oluşturur. İlgilinin gerekli koşulları taşımadan şube müdürlüğüne atandığı anlaşıldığında bu görevi yürütebilmesine olanak da bulunmamaktadır.

İlgilinin önceki görev unvanı gözetilerek şube müdürlüğü görevini yürüttüğü anlaşılmakta ise de, bu göreve atanmasının sebebini oluşturan atama tarihinde şube müdürlüğü görevini yürütüyor olması dikkate alındığında hukuken bu kadro için gerekli nitelikleri taşımadığının anlaşılması nedeniyle şube müdürlüğüne atanma işlemi de hukuken dayanaksız hale gelmekte olup, dilekçilerce daire kararının esasına ilişkin ileri sürülen itirazlar yerinde değildir.

HÜKÜM

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde 5. Dairece 89 sayılı ilamın 23. Maddesi ile verilen hükmün TASDİKİNE, (... Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın aşağıda yer verilen ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.05.2022 tarih ve 52010 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçeleri

…. Daire Başkanı …, Üye … ve Üye …’nun karşı oy gerekçesi;

Temyize konu Daire kararında ...’nın 24.06.1985 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak atandığı, 17.01.1995 tarihinde zabıta komiserliğine, 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde şube müdürlüğüne atandığı, 09.05.1997 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi önlisansı bitirdiği ve bu kişinin 11 gün Daire Başkanı olarak görev yaptıktan sonra zabıta şube müdürlüğüne atandığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu atama işlemleri incelendiğinde kişinin 12.06.2017 tarihinde şube müdürlüğüne atama işlemi incelendiğinde;

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7 nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. 18.04.1999 tarihi itibariyle memur olduğundan ve 09.05.1997 tarihinde ön lisansı bitirdiğinden dolayı Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliğinin Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkra hükmü gereği bitirdiği okul dört yıl olarak kabul edilmiştir. ... atanma şartlarından en az 6 ay Daire Başkanlığı yapma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.

Bu sebeple 12.06.2017 tarihli Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna atama işlemi hukuka aykırı olup, kamu zararı tutarı bu atama işlemi neticesinde icra ettiği görev sebebiyle kendisine yapılan ödeme çerçevesinde belirlenmiştir. 12.06.2017 tarihli atama işlemi öncesi hizmet cetvelinde yer alan atama işlemleri ile kamu zararına sebebiyet veren netice arasında illiyet bağı bulunmamaktadır. Dolayısıyla; 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 tarihinde Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altındaki şube müdürlüğüne yapılan atama işlemlerinde yer alan kamu görevlilerinin sorumluluğuna gitmek mümkün değildir. Kamu zararının manevi unsurları 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 71’nci maddesi ile belirlenmiştir. Söz konusu hükümden kamu zararının tazmininden sorumluluk doğması için diğer unsurlar yanında kamu görevlisinin fiili ile netice arasında illiyet bağı kurulması gerekliliği mutlak şart olarak aranmıştır. Somut olayda 12.06.2017 tarihli atama işlemi dışında diğer atama işlemleri ile kamu zararına sebebiyet verdiği anlaşılan ödemeler arasında uygun illiyet bağı kurulamayacaktır.

Tüm bu sebeplerle, sorumluluk yönünden yukarıda yer verilen husus çerçevesinde konunun yeniden incelenmesinin teminen Daire kararının bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Üye … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

Temyize konu Daire kararının sorumluluk yönünden bozulması gerekir şeklindeki azınlık görüşüne iştirak edilmekle birlikte, ilişikli ödeme emirlerinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin işlemleri ile kamu zararı arasında illiyet bağı kurulamayacağında bu kişilerinde sorumluluğuna gidilemeyecektir. Şöyle ki;

Somut olaya konu atama işlemine istinaden yapılan ödemeler ile kamu zararına sebebiyet verildiği tespiti üzerine sorumluluk tesisi noktasında; atama konulu işlemi arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ve Genel Sekreter Yardımcısı ile olur veren Genel Sekreter ile birlikte müşterek ve müteselsilen ilişikli 2019 yılı ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğa dâhil edildiği anlaşılmaktadır.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin ‘Aylıklar’ başlıklı 8’inci maddesinde;

“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.

a) İlk atamalarda, atama onayı ve işe başlama yazısı,

b) Naklen atamalarda, atama onayı, işe başlama yazısı ve Personel Nakil Bildirimi (Örnek:11),

c) Terfilerde, terfi onayı (Otomatik olarak yapılan kademe ilerlemelerinde terfi onayı aranmaz.),

ç) Görevden uzaklaştırmalarda, yetkili makamın onayı veya yazısı,

d) Görevden uzaklaştırılmış olanların göreve iadelerinde, yetkili makamın onayı ve göreve başlama yazısı,

e) Görevden uzaklaştırılmış olanların açıkta kaldıkları sürelere ait aylıklarının ödenmesinde, harcama talimatı,

f) Ücretli vekaletlerde, vekalet onayı ve işe başlama yazısı,

g) İkinci görev ödemelerinde, ikinci görev onayı ve işe başlama yazısı,

ğ) Aylıksız izin ve askerlik dönüşü yeniden işe başlamalarda, işe başlama yazısı.

(2) Malî yılın ilk ayına ait ödemelerde, personelin kıdem aylığına esas hizmet sürelerini gösteren insan kaynakları birimince onaylı listenin ödeme belgesine eklenmesi gerekir. Diğer aylarda ise durumunda değişiklik olanların listesi ödeme belgesine eklenir.” denilmektedir. Söz konusu düzenlemeden anlaşılacağı üzere personele yapılacak ilk ödemeye ilişkin ödeme emri belgesine, kişinin hukuki durumunu gösterir atama, görevlendirme vb. konulu resmi belgelerin ekleneceği, sonraki ödeme emri belgelerine bu belgelerin eklenmeyeceği anlaşılmaktadır.

Somut olayda karara esas hukuki işlem; ilgili personelin 12.06.2017 tarihli şube müdürlüğüne atanması ve bu işlemin hukuka aykırılığı hususudur. Bu atama işlemine istinaden ilgili personele 2019 yılı içerisinde yapılan ödemeler konulu ödeme emri belgelerinde, yukarıda yer verilen yönetmelik hükmü mucibince, 12.06.2017 tarihli görevlendirme konulu resmi yazıya yer verilmemiştir. İlişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin, bu ödeme emri ekleri çerçevesinde 2017 tarihli atama işleminin hukuki yönünü incelemekle yükümlü tutulamayacağından, kamu zararı ile fiil arasında illiyet bağı kurulamayacak olup harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğuna gidilemeyecektir.

Üye … ve …’un karşı oy gerekçesi;

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde görülmektedir ki;

... 24.06.1985 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak atanmış, 17.01.1995 tarihinde zabıta komiserliğine, 04.09.2008 tarihinde İşletme ve İştirakler Daire Başkanlığına, 15.09.2008 tarihinde zabıta şube müdürlüğüne, 19.12.2014 ve 12.06.2017 tarihinde ise Park Bahçeler ve Ağaçlandırma Daire Başkanlığı altındaki şube müdürlüğüne atanmıştır.

Hizmet cetveli incelendiğinde kişinin yaklaşık 12 yıl kadar zabıta komiserliği yaptığı anlaşılmaktadır. Söz konusu atama işlemlerinin gerçekleştirildiği dönemde şube müdürlüğüne atanabilmek için her ne kadar Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma şartı aranmış olsa da 18.12.2021 yılında ilgili yönetmelikte yapılan değişiklik ile söz konusu hüküm “En az iki yıl zabıta amiri kadrosunda veya altı yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.” şeklinde değiştirilmiştir. Söz konusu bu değişiklikle birlikte somut olaya konu atama işleminin gerçekleştirildiği tarihteki haliyle yönetmelik amaçsal olarak değerlendirildiğinde zabıta komiserliğinde yapılan hizmetinde şube müdürlüğü için yeterli olacağı sonucuna ulaşılabilecektir. Dolayısıyla Yönetmelik doğrudan lafzi olarak değil de amaçsal olarak değerlendirildiğinde 12 yıl kadar zabıta komiserliği yapmış ...’nın şube müdürlüğü kadrosuna atanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu sebeple Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.