Sayıştay 5. Dairesi 49553 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 5

• Dosya No: 49553

• Tutanak No: 52004

• Tutanak Tarihi: 18.05.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Mevzuata aykırı atama.

89 sayılı ilamın 17. Maddesi ile Büyükşehir Belediyesinde Zabıta Daire Başkanlığı ile Şube Müdürlüğüne atanan ...’ın gerek Zabıta Daire Başkanlığı gerekse de şube müdürlüğüne yapılan atamasının mevzuata aykırı gerçekleştirilmesi sonucu kendisine bu kadrodan ödeme yapılması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,

Kamu zararının tazmininden ise Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile atama işlemini olura arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ile olur veren Genel Sekreterin müşterek ve müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Temyize Konu Daire Kararının Mahiyeti

Temyize konu Daire kararında özetle;

Somut olaya konu kişinin; 29.07.2009 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu elektrik önlisansı, 27.07.2015 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi programını (önlisans) bitirdiği, 08.10.2012 tarihinde açıktan Cumhurbaşkanlığı memur kadrosuna atandığı, 01.09.2014 tarihinde naklen ... Kaymakamlığı bilgisayar işletmeni kadrosuna, 04.05.2015 tarihinde ... Valiliği veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 06.07.2018 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 27.02.2019 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığına, 13.03.2019 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesinde şube müdürlüğüne atandığı belirtilmekte,

Yönetmeliğin 5. maddesinde sınavsız hangi kadrolara hangi şartlarda atamanın yapılacağının belirtildiği, ilgili düzenlemede; “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklindeki düzenleme gerekli şartları taşıyanların sınavsız atanması için yapıldığı,

Ancak ...’ın Daire Başkanlığında 14 gün görev yaptığından dolayı yönetmeliğin 20/c maddesinde istenen “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olma” ile “ …, aranan şartları taşımaları kaydıyla,..” şartını taşımadığı sonucuna varılarak kendisine bu kadrodan ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedilmiştir.

Dilekçilerin İddia ve İtirazları

Halkla ilişkiler Şube Müdürlüğü görevini asaleten yürüten ...’ın şube müdürlüğü görevini fiilen yapması, yasal mevzuatların öngördüğü bütün sorumlulukları yerine getirmesi nedeniyle mali haklarından da faydalanabileceği,

Ayrıca İLO Sözleşmesinin 1951 Tarih ve 100 no’lu “Eşit Değerde iş için Eşit Ücret Sözleşmesi” nin”, Anayasanın 18. maddesi - Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktı E've 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun '99. Maddesi gereğince angarya iş yaptırılamayacağı” gerekçe gösterilerek Daire kararının hukuka aykırı olduğu şeklindedir.

Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan İncelenmesi

Zabıta Daire Başkanlığına Yapılan Atamanın İncelenmesi;

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”

düzenlemesi yapılmıştır.

11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,

2. En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,

3. 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,

4. Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,

5. Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,

6. Kadro durumu elverişli olmak,

…

şartları aranır.

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”

“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde;

“ (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;

“ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

hükümleri uygulanır.”

düzenlemeleri yapılmıştır.

Yukarıda yer alan düzenlemelere göre;

Zabıta Daire Başkanlığına ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi değildir. Bu sebeple söz konusu atama işleminde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükmü dikkate alınmalıdır. Ayrıca 657 sayılı Kanunun 68/B hükmü değerlendirilirken, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” yer alan hükmü de esas alınarak, zabıta daire başkanlığına atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekliliği hükme esas teşkil edecektir.

Mamafih, Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” yer alan hükme ve gerekse Zabıta Yönetmeliğinin iptal talebini görüşen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No.2010/2799 ve Karar No.2013/4540 sayılı kararındaki gerekçeye göre, Zabıta Daire Başkanlığına atama tarihinde atanacak kişinin hizmet süresinin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması” gerekmekte olup bu kişi Zabıta Daire Başkanlığına atanmada gerekli en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.

...’ın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 29.07.2009 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu elektrik önlisansı, 27.07.2015 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi programını (önlisans) bitirdiği, 08.10.2012 tarihinde açıktan Cumhurbaşkanlığı memur kadrosuna atandığı, 01.09.2014 tarihinde naklen ... Kaymakamlığı bilgisayar işletmeni kadrosuna, 04.05.2015 tarihinde ... Valiliği veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 06.07.2018 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 27.02.2019 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığına atandığı anlaşılmaktadır.

Hizmet cetveline göre zabıta teşkilatında çalışmışlığı bulunmayan ...’ın atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Şube Müdürlüğüne Yapılan Atamanın İncelenmesi;

04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde;

“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1. Müdür, şube müdürü

2. Koruma ve güvenlik görevlisi amiri,

3. Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.

d) İdari hizmetler grubu;

1. Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,

2. Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

e) Şef kadrosuna atanabilmek için;

1. En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2. Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak,

“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde;

“Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare:RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare:RG-7/5/2014-28993) (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”

düzenlemeleri yapılmıştır.

...’ın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 29.07.2009 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu elektrik önlisansı, 27.07.2015 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi programını (önlisans) bitirdiği, 08.10.2012 tarihinde açıktan Cumhurbaşkanlığı memur kadrosuna atandığı, 01.09.2014 tarihinde naklen ... Kaymakamlığı bilgisayar işletmeni kadrosuna, 04.05.2015 tarihinde ... Valiliği veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 06.07.2018 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna, 27.02.2019 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığına, 13.03.2019 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesinde şube müdürlüğüne atandığı anlaşılmaktadır.

Maddede sınavsız hangi kadrolara hangi şartlarda atama yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Görüleceği üzere “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklindeki düzenleme gerekli şartları taşıyanların sınavsız atanması için yapılmıştır.

... Daire Başkanlığında 14 gün görev yaptığından dolayı yönetmeliğin 20/c maddesinde istenen “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olma” ile “ …, aranan şartları taşımaları kaydıyla,..” şartını taşımamaktadır.

Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7 nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. ... atanma şartlarından en az dört yıllık yüksekokul mezunu olma ve üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olma ile iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.

Netice itibariyle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde Büyükşehir Belediyesinde Zabıta Daire Başkanlığı ile Şube Müdürlüğüne atanan ...’ın gerek Zabıta Daire Başkanlığı gerekse de şube müdürlüğüne yapılan atamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakta olup, dilekçilerce ileri sürülen iddia ve itirazların yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde 5. Dairece 89 sayılı ilamın 17. Maddesi ile verilen hükmün TASDİKİNE, ( Üye ... ve Üye ...’in Daire kararının esastan bozulması gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.05.2022 tarih ve 52004 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

Üye ... ve Üye ...’in ayrışık görüşü;

Temyize konu Daire kararında; zabıta daire başkanlığına ilişkin atama işleminin “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliği”ne tabi olmadığı, ayrıca zabıta daire başkanı 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı belirtilerek bu hususun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Buna rağmen Daire kararı esasında; Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” yer alan hükme göre Zabıta Daire Başkanlığına atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olma şartı ve mezkûr yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” yer alan hükmü esas alınarak zabıta daire başkanlığına atanmada gerekli en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamadığı sonucuna varılarak hüküm tesis edilmektedir.

Somut olaya konu atama işleminin hukuka aykırılığı hususuna ilişkin Belediye Zabıta Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinin dayanak gösterilmesi yerinde olmamakla beraber, 657 sayılı Kanun’un 68/B hükmü gereğince söz konusu atama işleminde gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığı ayrıca incelenerek hüküm bu gerekçeye istinaden tesis edilmelidir.

Tüm bu sebeplerle Daire kararı esası yönünden bozularak genel hükümler çerçevesinde atama işleminin yeniden incelenerek hüküm tesis edilmesini teminden dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi gerekir.