Sayıştay 5. Dairesi 49527 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 5

• Dosya No: 49527

• Tutanak No: 52023

• Tutanak Tarihi: 18.05.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Jüri üyelerine ücret ödenmesi.

89 sayılı ilamın 37. Maddesi ile Hikâye yarışması ile fotoğraf yarışmasında görev alan jüri üyelerine ücret ödenmesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılarak ... TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Temyize Konu Daire Kararının Esası

Somut olaya konu hikâye yarışması ile fotoğraf yarışması organizasyonunun;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13 üncü maddesi ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı m.7/1-v bölümü düzenlemeleri mucibince kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesi maksadıyla Belediye tarafından gerçekleştirilebilecek bir etkinlik olduğu sonucuna varılarak,

31 Aralık 2018 tarih ve 30642 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7156 No.lu 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun K cetvelinin "Diğer Ödemeler" başlıklı m.4/2' de yer verilen düzenlemede jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilen 657 sayılı Kanunun 87. Maddesinde savılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personele ödenebilecek bedelin aşılmadığı tespit edilerek, konuya ilişkin ilişilecek husus bulunmadığına hükmedilmiştir.

Savcılık Temyiz Dilekçesinde Yer Verilen İddia ve İtirazlar

5018 sayılı Kamu Mali Yönetin ve Kontrol Kanunu’nun 3 üncü ve 33 üncü maddeleri gereğince bir giderin yapılabilmesinin kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine ayrıca belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alınmasına veya gerçekleşmesine dayanması gerektiği belirtilerek gerektiği belirtilmekte,

Sosyal ve kültürel nitelikli faaliyetler kapsamında düzenlendiği ifade edilen hikâye ve fotoğraf yarışması ve bu yarışmalarda görev alanlara ödeme yapılabilmesi için o giderin yapılmasına izin veren kanun veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulmuş bir düzenlemenin olması gerektiği belirtilerek Bakanlık görüşü olmadan yapılan ödemenin mevzuata aykırı bir ödeme olduğu ifade edilmektedir.

Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan İncelenmesi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13 üncü maddesinde;

“...

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.”

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı m.7/1-v bölümünde;

“v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik lıer türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksekoku/lar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak."

“Büyükşehir Belediyesinin Giderleri” başlıklı 24 üncü maddesinde;

" Büyükşehirbelediyesinin giderleri şunlardır ...

n) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler ...

r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”

denilmiştir.

Yukarıda sıralanan maddeler mucibince, kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesi maksadıyla yapılan ve rapora konu edilen yarışma faaliyetleri Belediye tarafından gerçekleştirilebilecektir. Nitekim, yapılan fotoğraf yarışmalarının şehrin sosyo-kültürel yapısının korunması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması düşüncesiyle yapıldığı, bu nedenle yapılan faaliyetlerin ve bu kapsamda yapılan ödemelerin 5393 ve 5216 sayılı Kanunların ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirmek gerekmektedir.

Diğer taraftan 31 Aralık 2018 tarih ve 30642 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7156 No.lu 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun K cetvelinin "Diğer Ödemeler" başlıklı m.4/2' de yer verilen düzenleme;

“Genel yönetim kapsamında bulunan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve özel kanunlarla kurulmuş fonlar tarafından yapılacak her türlü etüt, plan, proje, güzel sanatlara ilişkin yarışmalarda jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilen 657 sayılı Kanunun 87. Maddesinde savılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personele, her bir asli jüri üyeliği ve raportörlüğü için 1.843 Türk Lirasını geçmemek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak kurumlarınca belirlenecek tutarda ücret ödenir...

Anılan jürilerde üye ve raportör olarak görev yapan ve yukarıda belirtilen kapsama girmeyen 657 sayılı Kanunun 87.maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki kişilere ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 23 ve 53 üncü maddeleri uyarınca yayınlanmış olan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği hükümlerine göre ücret ödenir. Ancak verilecek tutar, bu maddenin birinci cümlesinde belirtilen tutarın iki katından fazla olamaz.”hükmü gereğince de anılan kamu personeline yapılan ödemelerin kanunda belirlenen tutarları da geçmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde maddi olaya konu hususta hukuka aykırılık bulunmamakta olup, temyiz talebinde yer verilen itirazlar yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM

Sayıştay Başsavcılığınca temyiz dilekçesinde Daire kararının esasına ilişkin ileri sürülen itirazların REDDİNE ve 89 sayılı ilamın 37’inci maddesi ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı şeklindeki kararın TASDİKİNE,

(Üye …, Üye … ve Üye …’ın Daire kararının bozulması gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.05.2022 tarih ve 52023 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçeleri

Üye …, Üye … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı (K) Cetvelinin "VI. DİĞER ÖDEMELER" başlıklı bölümünün (2) numaralı fıkrasında;

"Genel yönetim kapsamında bulunan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve özel kanunlarla kurulmuş fonlar tarafından yapılacak her türlü etüt, plan, proje, güzel sanatlara ilişkin yarışmalarda jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personele, her bir asli jüri üyeliği veya raportörlüğü için 1.843 Türk Lirasını geçmemek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak kurumlarınca belirlenecek tutarda ücret ödenir. Anılan jürilerde üye veya raportör olarak görev yapan ve yukarıda belirtilen kapsama girmeyen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki kişilere ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 23 ve 53 üncü maddeleri uyarınca yayımlanmış olan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği hükümlerine göre ücret ödenir. " denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetin ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde kamu gideri; "Kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri," şeklinde tanımlanmak suretiyle, bir giderin yapılabilmesinin kanunlara veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 33 üncü maddesinde yer alan, "bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir." hükmüne göre de bir giderin gerçekleşmesi, belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alınmasına veya gerçekleşmesine dayanması gerekmektedir.

Ayrıca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının görev ve yetkileri arasında "Kamu harcamalarında etkinlik, etkililik, ekonomiklik ve verimlilik sağlamak amacıyla gerekli standartları tespit etmek ve sınırlamalar koymak; bu hususlarda tüm kamu kurum ve kuruluşları için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almak." olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla, Kanun koyucu jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilenlere ücret ödenebilmesini Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşüne bağlamıştır. Sosyal ve kültürel nitelikli faaliyetler kapsamında düzenlendiği ifade edilen hikâye ve fotoğraf yarışması ve bu yarışmalarda görev alanlar konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığının yapacağı değerlendirme bir yana Kanun koyucunun bu kapsamda ödeme yapılmasını görüşe bağlamasının elbette bir amacının olduğu düşünülmektedir.

Bir giderin yapılabilmesi için o giderin yapılmasına izin veren kanun veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulmuş bir düzenlemenin olması gerekir. Dolayısıyla, Bakanlık görüşü olmadan yapılan ödeme, mevzuata aykırı bir ödeme olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Bu nedenle, ilamın 37 nci maddesiyle verilen "Hikâye yarışması ile fotoğraf yarışmasında görev alan jüri üyelerine ücret ödeneceğine dair bir düzenleme olmamasına rağmen jüri üyelerine ücret ödenmesi hususunda yukarıda yapılan açıklamalar gereğince mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ... TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına," ilişkin hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekir.