Sayıştay 5. Dairesi 493 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 13.01.2022

• Karar No: 493

• İlam No: 152

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Akdi ikramiye ödemesi

.......................... Belediyesi 2019 yılı hesabı ile ilgili olarak düzenlenen Yargılamaya Esas Raporun Dairemizde görüşülmesi sonucunda alınan ...................... tarih ve ........................ sayılı Karar ile 2019 yılı hesabına ait tek maddeden oluşan Rapor yeniden düzenlenmesinin temini için Denetçisine iade edilmişti.

Bu defa konuyla ilgili tek maddeden oluşan .......................... tarihli Yargılamaya Esas Rapor tekrar düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi 30.06.2020 tarihinde sona erecek toplu iş sözleşmesi hükümleri yerine ....................................Temizlik AŞ ....................... AŞ) ile ............................. Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2019-30.06.2020 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesine göre ödeme yapılması suretiyle ............................ TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

7079 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 118 inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23 ve 24 üncü maddelerinde;

“İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;

…

davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek,

…

sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fıkrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır.

Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir. Bu madde kapsamındaki şirketlerde; 6356 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde belirtilen mevcut işyerleri bakımından anılan Kanuna uygun olarak yetki başvurusunda bulunulabilir, ancak geçişi yapılan işçiler için yeni tescil edilen işyerlerinde, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetki başvurusunda bulunulabilir.”

hükümleri yer almaktadır.

Konuya ilişkin; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 01.01.2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar isimli tebliğ yayınlanmış ve yapılacak işlemler gösterilmiştir. Tebliğin “Geçici 24 üncü Maddenin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar” adlı üçüncü bölümün “İşçi statüsüne geçirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesi” başlıklı 49 uncu maddesinde ise,

“…

(2) İdarelerin şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte geçici 24 üncü madde kapsamındaki idarenin şirketlerinde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, geçici 24 üncü madde kapsamındaki idarenin şirketlerinde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir.

(3) Geçici 24 üncü madde kapsamındaki idarenin şirketlerinde; 6356 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde belirtilen mevcut işyerleri bakımından anılan Kanuna uygun olarak yetki başvurusunda bulunulabilir, ancak geçişi yapılan işçiler için yeni tescil edilen işyerlerinde, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetki başvurusunda bulunulabilir”

düzenlemeleri yer almaktadır.

12.04.2018 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayınlanan Yüksek Hakem Kurulu Kararı ile işçilere çeşitli mali ve sosyal hakların yanında her yıl için 5+5 günlük ikramiye ödemesi yapılacağı karara bağlanmıştır.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile 6098 Türk Borçlar Kanunu uyarınca geçiş tarihinde (02.04.2018) yürürlükteki mevzuata uygun imzalanmış Toplu İş Sözleşmeleri, bu sözleşme bitene kadar, sözleşme kapsamındaki işçiler bakımında geçerli olmakta, bu bağlamda kapsamdaki işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları söz konusu toplu iş sözleşmesine göre ödenebilecektir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ............................ Belediyesinde geçiş tarihi olan 02.04.2018 tarihinden önce imzalanmış herhangi bir toplu sözleşme bulunmadığı, dolayısıyla yapılan düzenlemeler ile belediye şirketine geçen işçiler için Yüksek Hakem Kurulu’nun belirlediği toplu sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, uygulamada işçilerin ücret ile diğer sosyal ve mali haklarının; 11.03.2019 tarihinde ........................... AŞ ile .................................. Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2019-30.06.2020 tarihlerini kapsayan sözleşme ile belirlendiği görülmektedir.

Sözleşmenin “İkramiye ve Akdi İkramiye” başlıklı 5 inci maddesinde, Ramazan Bayramı öncesinde 11, Kurban Bayramı öncesinde 11 yevmiye olmak üzere her yıl toplam 22 yevmiye tutarında akdi ikramiye ödeneceği ifade edilmiş olup akdi ikramiyenin, Yüksek Hakem Kurulu’nun toplu sözleşmesinde yer alan 5+5 günlük ikramiyeye ek olarak verildiği anlaşılmıştır.

Sözleşme ile yapılan düzenlemeler kanuna ve düzenleyici normlara aykırı olamayacağından, kanuna ve düzenleyici normlara aykırı olarak sözleşmede yer alan hükümlerin de geçerliliği olmayacaktır. Bu nedenle ................................ AŞ (........................ AŞ) ile .................................... Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine istinaden belediye bütçesinden Yüksek Hakem Kurulu kararına aykırı olduğu açık olan akdi ikramiyenin ödenmesi mevzuata uygun değildir.

Bu itibarla, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi 30.06.2020 tarihinde sona erecek toplu iş sözleşmesi hükümleri yerine .....................................AŞ (....................... AŞ) ile ............................. Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2019-30.06.2020 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesine göre ödeme yapılması sonucu oluşan ....................................... TL kamu zararının;

......................... TL'sinin Harcama Yetkilisi ...................... (..............) ve Gerçekleştirme Görevlisi ......................'na (........................),

........................ TL'sinin Harcama Yetkilisi ...................... (...................) ve Gerçekleştirme Görevlisi .........................’ya (........................),

........................... TL'sinin Harcama Yetkilisi .................... (..........................) ve Gerçekleştirme Görevlisi .........................'a (.........................),

........................... TL'sinin Harcama Yetkilisi ........................ (..........................) ve Gerçekleştirme Görevlisi ..........................'a (.................................),

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.