Sayıştay 5. Dairesi 48909 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2018

• Daire: 5

• Dosya No: 48909

• Tutanak No: 52314

• Tutanak Tarihi: 21.09.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Akademik Teşvik Yönetmeliğine aykırı akademik teşvik ödeneği ödenmesi;

173 sayılı İlamın 17. maddesiyle; 2018 yılında akademik teşvik ödemelerine esas olarak kullanılan (2017 yılında gerçekleştirilen akademik faaliyetlere ilişkin) Yüksek Öğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) çıktısı ve burada yazılı akademik faaliyetleri kanıtlayıcı belgelerin tamamının incelenmesi neticesinde Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde görevli olan ilgililere akademik teşvik ödemelerinin fazla yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {Sorguda … TL kamu zararı hesap edilmesine karşın, İlamda; bu tutarın … TL’lik kısmı ile ilgili olarak gönderilen savunma ve yapılan açıklamalar yeterli görüldüğünden kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiş; (bu tutar düşülerek) geri kalan tutar olan … TL için ise (ahiz …’dan … TL; ahiz …’dan … TL olmak üzere) işbu tazmin hükmü verilmiştir.}

Sorumlunun Vekili [(Komisyon Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Diğer Sorumlu sıfatıyla İlamda sorumluluğu bulunan Heykel Birim Komisyonu Üyesi … adına Sorumlu Vekili sıfatıyla temyiz talep eden …], temyiz dilekçesinde özetle;

USULE İLİŞKİN İTİRAZ:

6085 sayılı kanunun 48 inci maddesinin; “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yılsonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenlenir.” şeklinde düzenlenmiş olup yargılamaya esas rapor düzenlenmeden önce sorumluların savunmalarının alınması gerektiğinin belirtildiğini, öncelikle her ne kadar Sayın Sayıştay'ca müvekkilin eseriyle katılmış olduğu "…" Sergisinin ulusal veya uluslararası sergi olma vasfı irdelenmişse de bu konuda müvekkilden herhangi bir savunma talep edilmediğini, Denetçilerce oluşturulan tabloda müvekkilin toplam ikişerden 4 kayda dair sergilerde sergilenen eserlere dair hiçbir bilgi ve belge bulunmadığı bu nedenle 60 puanının iptal edilmesi gerektiği belirtilerek bir savunma talep edildiğini, dolayısıyla müvekkil savunmasında İlamda yer alan kamu zararına sebebiyet verdiği iddia edilen “…” Sergisinin sergi olma vasfına yönelik hiçbir savunma yapmadığını yalnızca kendisinden talep edildiği üzere sergilenen eserlerine dair belge sunduğunu, müvekkilin savunmasına başvurulmadan yargılama konusu yapılmasına itiraz ettiklerini,

ESASA İLİŞKİN İTİRAZ:

1. Her ne kadar Denetçiler ve Sayıştay'ca … Sergi Salonu'nun bir sergi mekânı özelliği taşımadığı, bir geçiş koridoru, mimari birimler arasında geçiş alanı gibi tanımsız bir mekân olduğu kanaatine varılmışsa da … Sergi Salonu'nun Üniversitenin kimliğinden bağımsız bir sergi salonu olduğu gerçeğinin yadsındığını,

2. Öncelikle "…" Sergisi ile ilgili verilmiş olan kanaatin maalesef serginin mahiyeti, ülkemiz için kıymeti ve sergi salonunun sanat tarihimiz açısından taşıdığı önem bilinmeksizin verildiğini, 1939 yılından günümüze … Salonu'nda gerek dış paydaşlı kurumlarla gerek akademik personel ile gerekse okul dışı profesyonel sanatçı ve tasarımcılarla bir çok ulusal-uluslararası nitelikli kişisel, karma ve grup sergileri düzenlendiğini, söz konusu salonun, tarihsel olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk galeri/sergi salonu olma özelliğine sahip olduğunu, ülkemiz plastik sanatları açısından dönüm noktası niteliğindeki pek çok serginin burada açılmış olması nedeniyle de tarihsel bir önemi bulunduğunu, bu mekânda açılan sergilerin ülkemizin en önemli sanatçıları arasında yer alan … Üniversitesi'nin akademisyen sanatçıları ve tasarımcılardan oluşan seçici kurulları tarafından belirlenmekte ve yine akademisyen sanatçılardan/tasarımcılardan oluşan idari kurullarca da onaylanmakta olduğunu, … Salonu'nda …'ndan . . 'na, …'dan …'e, …'ten …’a, . 'e, . 'tan …'a kadar birçok grup, kişi ve kuruluşla, sayısız sergi (ulusal-uluslararası nitelikte, kişisel-karma, akademik personel katılımlı-dış paydaşlı kurum ortaklı) açıldığını, verilen örneklerin tarihsel süreçte açılan yüzlerce sergiden sadece birkaçı olduğunu,

3. Akademik Teşvik Yönetmeliğinin tanımlar kısmında serginin “öğretim elemanının akademik faaliyet alanında gerçekleştirdiği sanatsal veya bilimsel niteliği haiz işitsel ve görsel etkinliklere dair tüm sergi, bienal, gösteri, dinleti, konser, festival ve gösterim etkinlikleri” olarak tanımlandığını, öğretim elemanının bu etkinliği gerçekleştirirken kendi okulunda bulunan sergi salonunu kullanmasının bu etkinliği eğitim öğretim faaliyetine indirgemediğini, zira birçok öğretim görevlisi ve sanatçı için eserlerinin bu salonda sergilenmesinin büyük bir prestijken müvekkilin sırf kadrosunun bu Üniversitede bulunması nedeniyle aynı imtiyazdan yararlanamamasının hakkaniyet ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğunu, Üniversite bünyesinde bir sergi salonu bulunmasının, bu sergi salonunda ulusal-uluslararası değerde sergiler açılmasının, o üniversiteyi akademik ve sanatsal anlamda geliştiren, uluslararası arenaya taşıyan prestijli bir nitelikken bunun Sayıştay'ca öğretim görevlilerinin ve okulun dezavantajına olacak şekilde yorumlamasının kabulünün mümkün olmadığını, sanat alanında yapılacak olan akademik değerlendirmenin salonun fiziki konumu ya da katılımcıların mensubu olduğu zümreye göre değil eserin ve sergi salonunun niceliğine/niteliğine göre yapılması gerektiğini, bu olgular dikkate alınmaksızın söz konusu salonun “kamu binası” kapsamında sadece “bir derslik” “bir mekan”, hatta “bir hol” olarak değerlendirilmesinin, Üniversiteyi küçümseyici, açılan sergileri itibarsızlaştıran, akademik teşviğin merkezinde olan “sanata katkı” idealine son derece zarar verici, akademik personeli sanatsal üretim ve etkileşim açısından okul içinde atıl hale getirici bir tehlike teşkil ettiğini, dünyanın hiçbir yerinde bir sergi salonuna sanatsal, ulusal-uluslararası nitelik kazanması için “patent” veren, bu patent için belirli kriterler ve yönetmelikler düzenleyen bir kurum bulunmadığını, sanatsal bir sergi için çoğu zaman bir salona dahi ihtiyaç duyulmadığını, birçok sanatçı eserlerini bazen sokaklarda, bazen terk edilmiş mekanlarda, kimi zaman şapka dükkanı gibi galeri/sergi salonu dışı alanlarda sergilediğini, bir serginin sanatsal değerini fiziki sergileniş biçiminin değil, içeriğinin belirlemekte olduğunu, müvekkilin aynı eseri başka bir galeride sergilediğinde “sergiye katılmış” sayılmasının, okulunda sergilediğinde ise “sergiye katılmamış” sayılmasının taraflarınca açıklanamadığını,

4. Üniversitenin Güzel Sanatlar Fakültesi akademik personelinin, eğitimci kimliklerinin yanı sıra aynı zamanda sanatçı/tasarımcı olduğunu, bahsi geçen etkinliğin İlamda yer aldığı üzere yıl veya dönem sonu etkinliği sayılabilmesinin mümkün olmadığını: zira sergiye katılımın memuriyete ve mecburiyete bağlı bir görevlendirme ile değil, kişilerin görev tanımlamalarının ve ders sorumluluklarının dışında, kendi akademik faaliyet alanlarında, kişisel sanatsal kaygıları ve imkânları ile ürettikleri özgün eserlerini/tasarımlarını gönüllü bir biçimde sergilemesi ile gerçekleştiğini, araştırma görevlilerinin, kendi görev tanımlamalarının dışında sanatçı/tasarımcı kimlikleri ile bu sergiyi icra etmelerinin tamamen akademik faaliyet alanları içinde olduğunu, Sayıştay 5. Dairesinin vermiş olduğu kararın kabulüyle birçok ikilik oluştuğunu, araştırma görevlilerinin sırf kadroları orada diye ülkemizin değerleri arasında yer alan … salonunu kullanamayacakları mı sorusunun sorulması gerektiğini, ya da söz konusu serginin aynı içerikle ve kişilerle kurum dışı ulusal bir galeride veya yurtdışında yabancı akademisyen sanatçılarla uluslararası bir düzeyde, bir üniversitede düzenlense, akademisyenlerin ürettiği eserlerle oluşturulan bu sergi, sanatsal-ulusal/uluslararası sergi niteliği taşımayacak mı, keza … Salonu'na dışarıdan sanatçılar gelerek bir sergi açtığında “bu sergi salonu üniversite binası içindedir” hükmüyle serginin ulusal/uluslararası ve sanatsal bir nitelikten muaf mı olacağı sorularının da akla geldiğini, bu sorulara istinaden; yıllar içinde yurtiçi-yurtdışı birçok üniversitede ve özel galerilerde Üniversitenin akademik personeli sanatçı-tasarımcı kimlikleri ile grup olarak sergiler açtığını, bu sergilerin de özgeçmişlerine ulusal veya uluslararası sergiler olarak geçtiğini, kaldı ki; YÖKSİS'in sitesinde akademik özgeçmiş oluşturulurken “Üniversitelerin Düzenlediği Sergiler” bölümü de yer aldığını, Sayıştay 5. Dairesinin vermiş olduğu bu kararla 6085 sayılı Kanunun düzenlemesinin aksine yerindelik denetimi yaptığını,

5. Tarihsel süreçte seçilmiş olan sergilere birkaç örnek vermek gerekirse,

• 1990 … Üniversitesi … Sergisi/…

• 1991 Öğretim Üyeleri Karma Sergisi … Sergi Salonu/…

• 2003-… Üniversitesi Heykel Bölümü Desen Sergisi, … Plaza Galeri/…,

• 2005- … Üniversitesi Öğretim Elemanları Sergisi, … Üniversitesi Sergi Salonu/….

Her yıl bir defa düzenlenen “…” Sergisinin, fakülte içinde kapalı bir sergi değil, … Salonu'nda icra edilen tüm sergiler gibi profesyonel bir biçimde duyuruları yapılarak halka açık bir izleme süreci sağlanan nitelikte olduğunu, ayrıca “…” dahil … Salonu'nda gerçekleştirilen sergilerin, rastgele düzenlenen sergiler değil, belirli bir seçkiye, elemeye, konuya ve takvime dayalı kısaca küratöryel bir çalışması olan, Fakültenin akademisyen sanatçıları ve tasarımcılardan oluşan seçici kurullar tarafından belirlenen ve yine akademisyen sanatçılardan/tasarımcılardan oluşan idari kurullarca onaylanarak gerçekleştirilen sergiler olduğunu, serginin her yıl düzenlenmesinin bunun yıl/dönem sonu etkinliği olması nedeniyle değil serginin seçkinliği ve etkisi nedeniyle olduğunu,

7. Müvekkilin faaliyet alanının heykel olduğunu, kendisinin sanatçı kimliğiyle hegomanya başlığı altında sanat eserleri ürettiğini, hegomanya konsepti altında bufalo kafası, gergedan kafası, keçi kafası ve yaban domuzu kafası ürettiğini, bu kafalardan buffalo kafasının müvekkilin tercihiyle … sergi salonunda sergilendiğini, aynı yıl keçi kafasının … Galerisinde sergilendiğini, sonrasında gergedan kafası ve yaban domuzu kafasının da … Galeride sergilendiğini, Sayıştay yargılamasına da konu edinen ve müvekkilin savunması haklı bulunan “keçi kafası” adlı eserin … Galerisinde sergilenmesi kabul edilerek akademik teşvik ödeneğince puanlamasına karar verilirken aynı yıl aynı konsept kapsamında üretilen ve … sergi salonun sergilenen “buffalo” adlı eserin kabul edilmemesine taraflarınca anlam verilemediğini (Dilekçe Eki: Müvekkilin hegomanya konsepti kapsamında üretmiş olduğu eserleri)

Sonuç olarak, yukarıda açıklanan ve resen nazara alınacak olan müvekkil …'ya ait “ulusal veya uluslararası bir niteliğe haiz olması” şartını taşımayan serginin kabulünün mümkün olmadığı ve kamu zararı olarak belirlenerek ilgililerden tahsil edilmesine yönelik verilmiş olan kararın iptal edilmesini, aksi kanaatte olunması durumunda bozularak yeniden yargılama yapılmasını Kurulumuza arz etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; Temyiz dilekçesinde özetle;

• Denetçiler ve Sayıştay'ca … Sergi Salonu'nun bir sergi mekanı özelliği taşımadığı, bir geçiş koridoru, mimari birimler arasında geçiş alanı gibi tanımsız bir mekân olduğu kanaatine varılmışsa da … Sergi Salonu'nun Üniversitenin kimliğinden bağımsız bir sergi salonu olduğu gerçeği yadsınmış olduğu,

• Bu mekânda açılan sergilerin ülkemizin en önemli sanatçıları arasında yer alan … Üniversitesi'nin akademisyen sanatçıları ve tasarımcılardan oluşan seçici kurulları tarafından belirlenmekte ve yine akademisyen sanatçılardan/tasarımcılardan oluşan idari kurullarca da onaylandığı,

• Akademik teşvik yönetmeliğinin tanımlar kısmında serginin “öğretim elemanının akademik faaliyet alanında gerçekleştirdiği sanatsal veya bilimsel niteliği haiz işitsel ve görsel etkinliklere dair tüm sergi, bienal, gösteri, dinleti, konser, festival ve gösterim etkinlikleri” olarak tanımlandığı,

• Öğretim elemanının bu etkinliği gerçekleştirirken kendi okulunda bulunan sergi salonunu kullanması bu etkinliği eğitim öğretim faaliyetine indirgemediği,

• Araştırma görevlilerinin, kendi görev tanımlamalarının dışında sanatçı/tasarımcı kimlikleri ile bu sergiyi icra etmeleri tamamen akademik faaliyet alanları içinde olduğu,

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği ifade edildikten sonra; temyize konu İlamın 17. maddesinde … (Arş. Gör.)'ya yapılan akademik teşvik ödemesi ile ilgili olarak; “İlgiliye ait “tasarım” ve “sergi” faaliyetlerine dair “eser” ve uluslararası olma niteliğine ilişkin belgelendirmeleri yapılmıştır. Ancak ilgiliye ait “…" Sergisinin Üniversitenin …. Kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Fakültenin … Salonunda düzenlenen bir sergi olduğu görülmüş olup söz konusu serginin ilgilinin kendi üniversitesi hatta kendi fakültesi salonunda icra edildiği ve bu haliyle söz konusu serginin yukarıda detaylıca açıklanan Yönetmeliğin (puan tablosu kısmında) açıkça aradığı “ulusal veya uluslararası bir niteliğe haiz olması” şartını taşıdığını söylemek mümkün değildir, (ham 18 puan ve 12 net puanı iptal edilmelidir.)” denilmek suretiyle, tespit edilen kamu zararının gerekçelerinin ifade edilmiş olduğunu, bu itibarla, sorumlunun vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürmüş oluğu hususların ve açıklamaların ilam hükmünü değiştirecek mahiyette olmadığı değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının onaylanmasına karar verilmesinin yerinde olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla sorumlu … adına duruşma talebinde bulunan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, 2018 yılında akademik teşvik ödemelerine esas olarak kullanılan (2017 yılında gerçekleştirilen akademik faaliyetlere ilişkin) Yüksek Öğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) çıktısı ve burada yazılı akademik faaliyetleri kanıtlayıcı belgelere yapılan inceleme neticesinde; Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümünde görevli olan akademik personelden bazılarına o dönem yürürlükte olan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak akademik teşvik ödemesi yapılmayarak kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.

Akademik teşvik ödemeleri ilgili akademisyenin maaşıyla birlikte harcama birimleri tarafından yapılmakta ve bu ödemeler yapılırken Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu kararı ile son olarak Akademik Teşvik Düzenleme ve İtiraz Komisyonu kararı sonucunda belirlenen ve ilan edilen akademik personel teşvik nihai listesinde yer alan puanlar esas alınmaktadır. Bu açıdan ilgili komisyonlar tarafından yapılacak inceleme akademik teşvik ödemeleri için son derece önemli ve belirleyici durumdadır. Bundan dolayı komisyonlarca yapılacak incelemelerde akademik teşvik ödemesine esas olan ve Yönetmelikte ismen sayılan her bir akademik faaliyet türünün (özellikle proje, tasarım, sergi ve tebliğ faaliyet türlerinde) Yönetmeliğin “tanım”, “değerlendirme” ve “puan tablosu” kısımlarındaki şartları birlikte taşıyıp taşımadığı hususlarının dosyalarda sunulan belgelerde yer alan bilgilerden araştırılması, yeterli bilgi ve belge sunulmayan veya Yönetmeliğin özellikle bu 3 kısmında istenen şartları bir arada taşımayan faaliyet türlerine dair verilerin puanlamaya dâhil edilmemesi hususunda mali sorumluluk çerçevesinde gereken özenin gösterilmesi zorunluluğu olduğu noktasında herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.

11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı ek 4 üncü maddesinde; “(Ek: 5/11/2014-6564/2 md.) Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.” denildikten sonra aynı maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan ve Resmi Gazetelerde yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre üniversitelerde akademik teşvik ödeneği ödemeleri gerçekleştirilmektedir. 2017 yılına ilişkin akademik faaliyetler ile ilgili olup 2018 yılında ödemesi yapılan teşvik ödemelerinin 31.12.2016 tarih ve 29935 (3.Mükerrer) nolu Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre akademik teşvik ödemesine esas faaliyet türleri Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde “Tanımlar ve kısaltmalar” başlığı altında tanımlanmış ve bu faaliyet türlerinin nasıl değerlendirileceği 7 nci maddesinde ve nasıl hesaplanması gerektiği ise 8 inci maddesinde detaylandırılmıştır. Akademik teşvik ödemesine esas her bir faaliyet türüne dahil alt faaliyetlere kaç puan verileceği ise Yönetmelik eki “Faaliyet ve puan tablosunda” yer almaktadır. Buna göre bir faaliyet türüne ve alt faaliyetine dair değerlendirme yapılması için;

• Yönetmeliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinde,

• Yönetmeliğin “Akademik teşvik faaliyet alanlarının değerlendirilmesi” başlıklı 7 nci maddesinde,

• Yönetmeliğin “Akademik teşvik ödeneğinin hesaplanması” başlıklı 8 inci maddesinde,

• Ve son olarak Yönetmelik eki “Faaliyet ve puan” tablosunda

Yer alan tüm şartların gözden geçirilmesi ve gerekli tüm şartları bir arada taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerekmektedir.

Söz konusu incelemeye yetkili olan komisyonlara ilişkin Yönetmelikte şu hükümler mevcuttur:

Mezkûr Yönetmeliğin “Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu” başlıklı 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; söz konusu komisyonun, faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütleri gidermeye yetkili olduğu, Yönetmeliğin “Akademik teşvik başvuru ve değerlendirme süreci” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“- Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonunun, değerlendirmelerin tüm aşamalarında gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden akademik faaliyetlerine ilişkin ek açıklama, bilgi ve belgeleri talep edebileceği,

• Uygun görülmeyen başvuruların gerekçeli olarak, değerlendirilmek üzere Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna iletileceği,

• Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından hazırlanan “değerlendirme raporunda”, reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklama yazılmasının zorunlu olduğu,”

İfade edilmektedir.

Yönetmeliğin 6 ncı maddesi 5 nolu bendinde Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu ile ilgili olarak ise; “Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceler.” denilerek dosya incelemesi konusundaki genel görev/yetki tanımı yapıldıktan sonra dosya incelemesinde ayrıca; “Gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden ek belge ve bilgi talep edebilir ve/veya birimlerden gelen kararlar üzerinde değişiklik yapabilir.” şeklinde bir yetkiye de sahip olduğu, üst komisyonun, hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imza altına alarak ve nihai kararlarını ilgili araştırmacılara yazılı olarak veya elektronik ortamda duyuracağı, Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklama yazılmasının zorunlu olduğu, Yönetmeliğe göre nihai ve kesin karar verme yetkisinin Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunda olduğu ifadeleri yer almaktadır.

Görüldüğü üzere her iki komisyon akademik teşvik başvurularını tüm yönleriyle inceleme ve gerekli belgeleri isteme görev ve yetkisine haizdir. Yönetmeliğin “Diğer hükümler” başlıklı 10 uncu maddesi 1 nolu bendinde; “Bu Yönetmelikte belirlenen faaliyet alanları dışında başvuru yapılamaz.” denilerek başvuruların ilgili ilgisiz faaliyet alanlarında değil sadece Yönetmelikte ismen ve tahdidi olarak sayılmış faaliyet türleri için yapılabileceği bu faaliyet türleri dışındaki akademik faaliyetler ile ilgili Yönetmelik kapsamında başvuru yapılamayacağı hüküm altında alınmıştır. Bu yönüyle her bir faaliyet türü için girilen verilerin bu faaliyet türleri için gerekli şartları sağlaması ve şartların sağlandığının kanıtlanması zorunludur.

Sorguya konu edilen akademik personelin (ahizlerin) faaliyetleri, yukarıda dile getirilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda İlamda yeniden ele alınmış ve Araştırma Görevlisi …’ya yapılan akademik teşvik ödemesi ile ilgili olarak; “tasarım” ve “sergi” faaliyetlerine dair “eser” ve uluslararası olma niteliğine ilişkin belgelendirmeler yapıldığı; ancak ilgiliye ait “…” Sergisinin Üniversitenin 135. Kuruluş Yıl Dönümü etkinlikleri kapsamında Fakültenin … Salonunda düzenlenen bir sergi olduğu, söz konusu serginin ilgilinin kendi üniversitesi hatta kendi fakültesi salonunda icra edildiği ve bu haliyle söz konusu serginin yukarıda detaylıca açıklanan Yönetmeliğin (puan tablosu kısmında) açıkça aradığı “ulusal veya uluslararası bir niteliğe haiz olması” şartını taşıdığını söylemenin mümkün olmadığı (ham 18 puan ve 12 net puanının iptal edilmesi gerektiği) şeklinde bir değerlendirme yapılmıştır.

Diğer taraftan, …’a yapılan akademik teşvik ödemesi ile ilgili olarak İlamda; sergi faaliyet türünde girilen 2, 3 ve 4 nolu sergilerin jüri üyeliği olup gerekçesi yukarıda detaylıca açıklandığı üzere Yönetmeliğin sergi tanım, değerlendirme ve diğer maddeleri ile puan tablosunun herhangi bir yerinde jüri üyeliğinin sergi puan türünde puana tabi olduğuna dair bir bilgi ve hüküm de bulunmadığı (ham 27 puan ve net 3 puanının iptal edilmesi gerektiği) şeklinde bir değerlendirme yapılmıştır.

Her ne kadar Araştırma Görevlisi … ile ilgili İlamda bu şekilde bir değerlendirme yapılmışsa da; temyiz dilekçesinde öne sürülen iddialar ve dilekçe ekinde sunulan belgelerden; … Salonunun, -Üniversitenin kimliğinden bağımsız- gerek dış paydaşlı kurumlarla gerek akademik personel ile gerekse okul dışı profesyonel sanatçı ve tasarımcılarla birçok ulusal-uluslararası nitelikli kişisel, karma ve grup sergileri düzenlenen bir salon olduğu ve her yıl bir defa düzenlenen “…” Sergisinin, fakülte içinde kapalı bir sergi değil, … Salonu'nda icra edilen tüm sergiler gibi profesyonel bir biçimde duyuruları yapılarak halka açık bir izleme süreci sağlanan nitelikte olduğu, ayrıca “…” dâhil … Salonu'nda gerçekleştirilen sergilerin, rastgele düzenlenen sergiler değil, belirli bir seçkiye, elemeye, konuya ve takvime dayalı kısaca küratöryel bir çalışması olan, Fakültenin akademisyen sanatçıları ve tasarımcılardan oluşan seçici kurullar tarafından belirlenen ve yine akademisyen sanatçılardan/tasarımcılardan oluşan idari kurullarca onaylanarak gerçekleştirilen sergiler olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, adı geçen öğretim elemanının bu etkinliği gerçekleştirirken kendi okulunda bulunan sergi salonunu kullanması bu etkinliği eğitim öğretim faaliyetine indirgemediği gibi; aynı eseri başka bir galeride sergilediğinde “sergiye katılmış” kabul edilirken, kendi okulunda sergilediğinde “sergiye katılmamış” kabul edilmemesi de hakkaniyetle bağdaşmamaktadır. (Nitekim aynı öğretim elemanının … Galerisinde sergilenen “keçi kafası” adlı eseri de Sayıştay yargılamasına konu edilmiş ve ancak aynı zamanda sorumlu olan ahizin savunması haklı bulunarak bu eserin akademik teşvik ödeneğince puanlamasında ilişilecek bir husus bulunmamıştır. Ancak, aynı yıl aynı konsept kapsamında üretilen ve … Sergi Salonunda sergilenen “bufalo” adlı esere ilişkin savunma ise yukarıda belirtilen gerekçelerle kabul edilmeyerek tazmin hükmü verilmiştir.)

Bu açıklamalar karşısında, Araştırma Görevlisi …’nın kendi Fakültesindeki bir sergi salonunda sergilediği eserin ulusal veya uluslararası bir niteliğe haiz olmadığına yönelik İlamdaki değerlendirmeler hukuki açıdan isabetli görülmemektedir. Diğer bir ifadeyle, bu eserin akademik teşvik ödemelerine konu edilmesinde yasal mevzuat anlamında bir sakınca bulunmamaktadır.

[Bu ahiz (aynı zamanda sorumlu) için herhangi bir temyiz itirazı bulunmamakla birlikte] … ile ilgili İlamda yapılan değerlendirmeye gelince; bir akademik personelin kadrosunun bulunduğu üniversitede veya (bu üniversite döner sermaye işletmesi kapsamında veya bireysel olarak) diğer özel kurum ve kuruluş organizasyonlarında “jürilik görevi” etkinliklerinin Yönetmeliğin “sergi” tanımı içerisinde kabulü mümkün değildir. Zira ortada zaten sunulan veya sergilenen bir eser de yoktur. Yönetmelikte sergi faaliyet türü tanımlanırken “sanatsal veya bilimsel niteliği haiz işitsel ve görsel etkinliklere dair tüm sergi, bienal, gösteri, dinleti, konser, festival ve gösterim etkinlikleri” denilmektedir. Yani Yönetmelikte “sergi” faaliyetine girebilecek etkinlikler için bir şekilde “sergilenmeye/sunulmaya/gösterilmeye” değer bir bilimsel veya sanatsal “eserin” varlığı aranmaktadır. Jüri üyeliği ise kişinin veya kurumunun sadece akademik bilgisi ve tecrübesinden mütevellit bir kurulda “bulunmasından” ibarettir.

Bu açıklamalar karşısında ise, …’ın jüri üyeliğinden kaynaklanan faaliyetlerinin akademik teşvik ödemelerine dâhil edilmemesi gerektiğine dair İlamdaki değerlendirmeler yerinde olup, bu faaliyetleri dâhil ederek yapılan akademik teşvik ödemesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Sonuç itibarıyla, temyiz talebinde bulunan sorumlu vekilinin müvekkiliyle ilgili itirazlarının kabulüyle, 173 sayılı İlamın 17. maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünden sadece (… için) hukuka uygun olarak ödenen … TL’nin düşülerek, geriye kalan ve (… için) hukuka aykırı olarak ödenen …TL’nin;

Diğer Sorumlular (İtiraz Komisyonu Üyesi ve Başkanı) …, (İtiraz Komisyonu Üyesi) …, (İtiraz Komisyonu Üyesi) Dr. Öğr. Üy. …, (İtiraz Komisyonu Üyesi) …, (İtiraz Komisyonu Üyesi) …, (Genel Sekreter) …, (İtiraz Komisyonu Üyesi) …, (Heykel Birim Komisyon Üyesi) …, (Heykel Birim Komisyon Üyesi) … ve (Heykel Birim Komisyon Üyesi) …

Uhdelerinde kalmak üzere, hükmün bu tutar üzerinden DÜZELTİLEREK TASDİKİNE, (…’un aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 21.09.2022 tarih ve 52314 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye …:

Akademik Teşvik Yönetmeliği kapsamında; … Üniversitesi bünyesinde çalışan ve “jüri üyeliği ve sergi” faaliyetleri için teşvikten yararlanan öğretim elemanlarına ilişkin raporda yer alan tespitlerle ilgili sorumluların gönderdikleri sorgu aşamasında gönderdikleri savunmalar ve eki belgeler doğrultusunda; (Kararımızda yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığı yönünden karar verilen) ahiz …’nın “sergi” faaliyeti yanı sıra ahiz …’ın “jüri üyeliği” faaliyetine ilişkin olarak akademik teşvik ödeneğinden yararlanılması sonucunda da kamu zararı oluşmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu (aynı zamanda ahiz olan) …’ın her ne kadar buna ilişkin bir itiraz olmasa da; re’sen dikkate alınacak hususlarla tazmin hükmünün …’ı da kapsayacak şekilde tamamen kaldırılması gerekir.