Sayıştay 5. Dairesi 48885 Kararı - Yüksek Öğretim İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2018

• Daire: 5

• Dosya No: 48885

• Tutanak No: 52317

• Tutanak Tarihi: 21.09.2022

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde hakediş ödemelerine esas belgelerde metraj hesabının hatalı olarak fazla yapılması (Tahsilatla beraber);

2. 173 sayılı İlamın 31. maddesiyle; … yüklenimindeki … İşine ait ihale dosyası ve hakediş dosyasının incelenmesi neticesinde hakediş ödemelerine esas belgelerde metraj hesabının hatalı olarak fazla yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Temyiz talep eden sorumlulardan …, temyiz dilekçesinde özetle; “…” İşinde Üniversite Genel Sekreteri olarak görev yaptığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici Hakediş Raporları” başlıklı 39 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde, yüklenicinin yaptığı işlerle ihzarattan doğacak alacaklarının metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödeneceğinin hüküm altına alındığını, sorgu konusu ödemenin, kontrol teşkilatının raporları temel alınarak düzenlendiğini ve komisyon tarafından imzalandığını, Sayıştayın tespit ettiği metraj hatalarının sadece 4 kalem işte ve % 10 dolayında olduğunun göz önüne alınması gerektiğini, geçici hakediş raporlarının kesin ödeme olmadığını ve kazanılmış hak sayılmayacağı için kesin hakediş sürecinde düzeltilmelerinin mümkün olduğunu, nitekim, sorguda belirtilen fazla ödeme tutarının …’den tahsil edildiğini, özel pozlarından gelmiş olan toplam KDV dahil kamu zararının yüklenici müteahhidi (…) aynı olan … İşi’nin 14/03/2019 tarihli son hakedişinde dikkate alınarak Kesin Hesap İcmalinde kesintisi yapıldığını (Dilekçe Eki: 1, 2, 3, 4) belirterek tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini; aksi kanaat hasıl olması durumunda bozulmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.

(Sorumlu …’ın temyiz talebine yönelik) Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde özetle;

• Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Geçici Hakediş Raporları" başlıklı 39. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendine, yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacaklarının, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödeneceğinin hüküm altına alındığı,

• Ödemenin, kontrol teşkilatının raporları temel alınarak düzenlendiği ve Komisyonca imzalandığı,

• Sayıştayın tespit ettiği metraj hatalarının sadece 4 kalem işte ve % 10 dolayında olduğunun göz önüne alınması gerektiği,

• Geçici hakediş raporları kesin ödeme olmadığı ve kazanılmış hak sayılmayacağı için kesin hakediş sürecinde düzeltilmesinin mümkün olduğu, nitekim, sorguda belirtilen fazla ödeme tutarının yükleniciden tahsil edildiği,

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; temyize konu olan 173 sayılı İlamın 31. maddesinde;

• Geçici Kabulü 05.12.2017 tarihinde yapılan sorgu konusu işin kesin kabulünün (yüklenicinin, üniversitenin 25.04.2019 tarih ve 1570 sayılı davet yazısına icabet etmemesi üzerine) re'sen Üniversite tarafından 30.04.2019 tarihinde yapıldığı,

• Söz konusu kesin kabul tutanağında sorguda da yer alan 26.09.2018 tarihli tutanağa atıf yapılarak, tutanakta belirtilen ve sorguda da aynen yer alan kamu zararının kesilmesi kararının yer aldığı,

• Sorgu konusu edilen işe ait kamu zararı tutarının ilgili yüklenicinin ayrı bir işi olan … İşi'nin kesin hesap icmalinde kesinti yapılacak tutarlar içerisinde … TL olarak yer aldığı,

• Ancak savunma ve eki belgeler içerisinde sorgu konusu kamu zararının tahsiline ilişkin herhangi bir muhasebe işlem fişi veya (aynı yüklenicinin üniversitedeki bir başka işinin kesin hesap icmali hesabı yapılması sırasında “kesinti” kalemi içerisinde yer almakla birlikte) düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir ödeme emri belgesi yer almadığı,

• Bu haliyle sorumluların iddia ettiği söz konusu tahsil usulünün Kurumun muhasebe kayıtlarında mahsuben tahsil veya mahsuben düzeltme olarak kabulü mümkün olmadığı,

• Söz konusu işin geçici kabul tutanağı incelendiğinde sorgu konusu edilen hususların geçici kabul tutanağında bir eksiklik olarak yer almadığı,

• Birim fiyat esası üzerinden ihale edilmiş olan işin geçici kabul öncesinde ödenen hakedişlerde ise sorgu konusu kalemlerdeki eksikliklere rağmen bunların tam olarak bedelinin ödendiğinin görüldüğü, mevzuatta (5018/71) yapılmayan işin bedelinin ödenmesi açıkça kamu zararı olarak sayıldığı

Belirtilmek suretiyle, tespit edilen kamu zararının gerekçelerinin ifade edilmiş olduğu; bu itibarla, temyiz dilekçesinde ileri sürülmüş olan hususların ve açıklamaların ilam hükmünü değiştirecek mahiyette olmadığı değerlendirildiğinden, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının onaylanmasına karar verilmesinin yerinde olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdiği) ikinci temyiz dilekçesinde özetle; (işbu ilam maddesine ilişkin) ilk temyiz dilekçesindeki hususları aynen tekrar etmiştir.

(… için geçerli) Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; sorumlunun ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ilamın ilgili maddelerinde açıklanan hususlara yönelik adı geçen tarafından ileri sürülen ve açıklanan hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı değerlendirildiğinden, yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Temyiz talep eden sorumlulardan …’nın vekili …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; … Üniversitesi … Kampüsü İşinde inşaat mahallinde 21-24/09/2018 tarihleri arasında yapılan ölçümlere dayalı olarak Denetçilerce imalat metrajlarının çıkarıldığını, öncelikle, yapım işlerinde imalat metrajı çıkarmanın özel uzmanlık gerektiren işlerden olması nedeniyle, imalat metrajı ölçümlerine dayalı eksiklik/fazlalık gibi hususların ancak bilirkişi incelemesi ile ortaya konulabilecek nitelikte olduğunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 6 ncı ve 47 nci maddelerine dayanılarak hazırlanan “Sayıştayca Bilirkişi ve Uzman Görevlendirmesine İlişkin Yönetmelik” uyarınca bu tür yerinde incelemelerin bizatihi denetçiler tarafından değil, hukuki sonuç doğurabilmeleri için konunun uzmanı teknik bilirkişiler eliyle yapılmaları gerektiğini, Denetçilerce yapılan tespitlere dayanarak Sayıştay yargılamasında hüküm kurulamayacağını, Daire Kararının bu yönüyle usule uygun olmadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici Hakediş Raporları” başlıklı 39 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendine, yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacaklarının, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödeneceğinin hüküm altına alındığını, aynı maddenin (4) numaralı fıkrasının (b) bendinde ise; “İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir.” denildiğini, öncelikle, müvekkili açısından metraj hesabına ilişkin bir görev ve yetki sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili açısından, geçici hakediş aşamasında yapı denetim görevlisi tarafından hesaplanan metraj hesabını denetleme sorumluluğu bulunmadığını, sorgu konusu ödemenin Kontrol Teşkilatının sorumluluğunda geçici hakediş raporlarıyla yapıldığını, geçici hakediş raporları, kesin ödeme niteliğinde olmadığı ve kazanılmış hak sayılmadıkları için, varsa yapılan hataların sonraki hakedişlerde ve nihayetinde kesin hesap ve kesin hakediş raporunda düzeltilmelerinin her zaman mümkün olduğunu, nitekim, fazla ödeme olarak belirtilen tutarın kesin hesapta kesilmek suretiyle yükleniciden tahsil edildiğini, Denetçinin, görüşünde “teminat mektubunun zamanında güncellettirilmemesi, bu haliyle sorgu konusu edilen husus başta olmak üzere söz konusu işin teminatsız bırakılmak suretiyle kamu varlığı ve kaynaklarının riske atılmasına sebebiyet veren sorumlular” denilerek metraj hesabını hatalı yapmak dışında “risk sorumluluğu” gibi ayrı bir sorumluluk tarifi yaptığını, ortada bir kamu zararı olmasa da kamu varlığını riske atmaktan sorumluluk çıkarmanın 6085 sayılı Kanunda dayanağı bulunmadığını, Sayıştay Savcısının ise düzenlenen kesin hesapta fazla ödemenin düşüldüğüne dair belgelerin sunulmadığı; bu nedenle sorumluluğun devam etmesi gerektiği yönünde görüş verdiğini, Rektörlüğe yapılan bilgi edinme başvurusunda “… İşi ve … İnşaatı ile ilgili olarak Sayıştay Raporunda haksız ödeme olarak belirlenen tutarların söz konusu işin kesin hesap icmalinde kesintisinin yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa buna dair muhasebe işlem fişi veya ödeme emri belgesinin düzenlenip düzenlenmediğine dair bilgi ve belgelerin verilmesi”nin de talep edildiğini, Rektörlüğün 7 Haziran 2021 tarihli ve 15608 sayılı yazısı ekindeki kesintinin yapıldığı hakediş raporu, kesin hesap icmali ve diğer belgelerin dilekçe ekinde sunulduğunu (Dilekçe Eki: 6), dolayısıyla iş bitiminde doğmuş bir kamu zararının bulunmadığı ve sorumluluğun devam etmediğinin açık olduğunu, bu bağlamda 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yer alan kamu zararına esas alınacak olayın gerçekleşmediğini, kamu kaynağında eksilmeye neden olunmadığını; dolayısıyla kamu zararı doğmadığını dile getirmiştir.

(Sorumlu … adına sorumlu vekili …’in temyiz talebine yönelik) Başsavcılık mütalaasında özetle; sorumluluk yönünden (İlamın 29. maddesine ilişkin) yukarıda aynı sorumlu vekilinin temyiz talebine yönelik Başsavcılık mütalaasında belirtilen hususlar işbu madde için de tekrar edildikten sonra, konunun esası yönünden ise temyiz dilekçesi özetlendikten sonra (işbu ilam maddesine ilişkin) yukarıda sorumlu …’a yönelik Başsavcılık mütalaasında belirtilen hususların aynısı bu dilekçe için de belirtilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu vekili (…), kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdiği) ikinci temyiz dilekçesinde özetle; İlamın 33. maddesindeki tazmin hükmüne ilişkin olarak, kamu zararının İlamdan sonra yükleniciden tahsil edilmiş olması nedeniyle hükmün infazı niteliğinde olduğu ve karar verilmesini gerekti kalmadığı yönünde görüş verildiğini, geçici hakediş raporlarının kesin ödeme niteliğinde olmadığı ve kazanılmış hak sayılmadıkları için, varsa yapılan hataların sonraki hakedişlerde ve nihayetinde kesin hesap ve kesin hakediş raporlarında düzeltilmelerinin mümkün olduğu, bu çerçevede İlamın sadece 33. maddesi ile müvekkile sorumluluk yüklenen fazla ödemenin yanı sıra, İlamın 31, 32 ve 35 inci maddelerinde fazla ödeme olarak belirtilen tutarların da kesin hesapta kesilmek suretiyle yükleniciden tahsil edildiği, buna dair İdareden alınan belgelerin temyiz dilekçemiz ekinde Temyiz Kurulu’na sunulduğu, ilgili İdareye yazı yazılarak 31, 32 ve 35 numaralı ilam maddelerindeki kamu zararının tahsiline ilişkin muhasebe işlem fişi veya düzeltme hesabının kesinlik kazandığı ödeme emri belgelerinin istenmesi ve bu itirazın Kurulca teyidinin mümkün olduğu, kaldı ki; … İşi ve … İşiyle ilgili olarak Sayıştay’ın 31, 32 ve 35 nolu ilamlarında haksız ödeme olarak belirlenen tutarların kesin hesapta düşüldüğüne dair belgelerin tamamlanarak muhasebe fişlerinin düzenlenmesinin İdarenin sorumluluğunda olduğu, bu halde bir kamu zararı doğduğundan ve bundan müvekkilinin de sorumlu olduğundan söz etmenin mümkün olmadığı, geçici hakediş raporları, kesin ödeme ve kazanılmış hak sayılmayıp kesin hesap ve hakedişlerde düzeltilmeleri nedeniyle 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yer alan kamu zararına esas alınacak olayın gerçekleşmediğini, kamu zararının doğmadığını dile getirmek suretiyle bu yöndeki temyiz sebeplerin incelenerek hükmün kaldırılmasına karar verilmesi istemini yinelemiştir.

(… için geçerli) Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; sorumlu vekilinin ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ilamın ilgili maddelerinde açıklanan hususlara yönelik adı geçen tarafından ileri sürülen ve açıklanan hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı değerlendirildiğinden, yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu vekili (…), gönderdiği ek dilekçede özetle; Sayıştay Savcısının İlamın 33. maddesindeki tazmin hükmüne ilişkin olarak, “kamu zararının ilamdan sonra yükleniciden tahsil edilmiş olması nedeniyle hükmün infazı niteliğinde olduğu ve karar verilmesini gerektirir bir durum kalmadığı” yönünde görüş verirken, 31, 32 ve 35 nolu ilam maddelerindeki benzer duruma ilişkin herhangi muhasebe işlem fişi veya ödeme emri belgesi sunulmadığından kabulünün mümkün olmadığını belirttiğini, İlamın 31. ve 33. maddelerindeki tazmin hükmüne ilişkin olarak yükleniciden tahsilatın yapıldığına dair İdare tarafından düzenlenen belgelerin dilekçe ekinde sunulduğunu Kurulumuza arz etmiştir.

(Ek dilekçeye yönelik) Başsavcılık mütalaasında özetle; yeni dilekçede ise bu defa; “İlamın 31. ve 33. maddelerindeki tazmin hükmüne ilişkin olarak yükleniciden tahsilatın yapıldığına dair İdare tarafından düzenlenen belgeler ekte sunulmaktadır. Ancak bir kez daha belirtmek isteriz ki; 32 ve 35 nolu ilamlarda haksız ödeme olarak belirlenen tutarların kesin hesapta düşüldüğüne dair belgelerin de tamamlanarak muhasebe fişlerinin düzenlenmesi İdarenin sorumluluğundadır. Bu halde bir kamu zararı doğduğundan ve bundan müvekkilin de sorumlu olduğundan söz etmek mümkün değildir” denildiği; buna göre, 173 sayılı İlamın ilgili maddelerinde yer alan tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, ayrıca tahsil edildiği belirtilen tutarların Daire kararından sonra olması nedeniyle hükmün infazı niteliğinde olduğundan yapılacak bir işlem bulunmadığının değerlendirildiği belirtilmiştir.

Temyiz talep eden sorumlulardan … ve …’ın vekili …, kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde özetle; Sayıştay 5. Dairesinin 26.09.2018 tarihli tutanağı ve müvekkil ile birlikte diğer sorumluların ifade ve savunmalarını esas alarak metraj hesabında hata yapıldığını kabul ettiğini, öncelikle söylemek gerekirse yapılan işin metraj hesabında hata olup olmadığının -ki kabul anlamında olmamak kaydı ile, savunmalarda kabul edilmiş olduğu var sayılsa bile- tespiti için Sayıştay Kanunu 6 ncı madde gereğince bilirkişi incelemesi kaptırılması gerekirken, Sayıştay tarafından bu incelemenin yaptırılmamasının usul ve mevzuata aykırı olduğunu, belirttikleri bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılmamasının Sayıştay Temyiz Kurulu içtihatlarında da açık olarak bozma sebebi olarak sayıldığını, müvekkillerinin ilama konu işte Geçici Kabul Komisyonu Üyesi olarak görev yaptığını, Sayıştay 5. Dairesinin kararını oluştururken müvekkil tarafından savunmasında bildirdiği ve müvekkil lehine olan Yapım İşleri Şartnamesinin “Geçici Hakediş Raporları” başlıklı 39 uncu maddesini hiçbir şekilde dikkate almadığını, Sayıştay 5. Dairesinin dikkate almadığı Şartnamenin 39 uncu maddesinin açık olarak “geçici hak edişlerin ve yapılan işe ait metraj ölçümlerinin kesin ölçüm ve ödeme niteliğinde olmadığını, kazanılmış hak sayılmayacağını” açık olarak ifade ettiğini, anılan bu hüküm gereğince “yanlış metraj hesaplaması yapıldığı varsayılsa bile” bu yanlışlığın düzeltilmesinin her zaman kesin hakediş süresinde mümkün olduğunu, bu durumda kesinlik kazanmış bir kamu zararı oluşmayacağını, bu sebeple, kesinlik kazanmamış bir kamu zararı iddiası ile müvekkilleri hakkında tazmin hükmü verilmesinin usul ve mevzuata aykırı olduğunu, müvekkillerinin işte tüm iş ve işlemlerini Yapı Kontrol Teşkilatı raporlarını esas alarak gerçekleştirdiğini, ayrıca inşaat imalatı metraj hesaplamalarının özel, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren bir konu olduğunu, müvekkillerinin inşaat mühendisi ve mimar olmalarının bu hususta uzman oldukları anlamına gelmediğini, bu sebeple de Sayıştay 5. Dairesi tarafından verilen kararda müvekkillerine sorumluluk yüklenmesinin usul ve mevzuata aykırı olduğunu, yukarıda arz ve izah ettiği hususlara ek olarak oluştuğuna karar verilen kamu zararının, yüklenicinin bir başka işi olan … İşindeki 14.03.2019 tarihli kesin hesap icmalinde kesinti yapılacak tutarlar içerisinde yer almış olmasını, Sayıştay 5. Dairesi kararının gerekçesinde yok saydığını, Sayıştay 5. Dairesinin bu hususun varlığını gerekçesinin 1530. sayfasında da açıkça dile getirdiğini; ancak karara bağlanan zararın tahsiline ilişkin bir muhasebe işlem fişi veya düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir ödeme emri belgesi yer almadığını beyan ederek tazmin yönünde karar verdiğini, Sayıştay Kanununun 6 ncı maddesi gereğince savunmalarda belirtilen bu mahsuplaşma konusunun gerçekleşip, gerçekleşmediğinin Sayıştay tarafından re'sen araştırılması gerekirken bu araştırma yapılmadan müvekkilleri ve diğer sorumlular hakkında tazmin yönünde hüküm tesis edilmesinin usul ve mevzuata aykırı olduğunu, tüm bu izah ettiği ve de re’sen göz önüne alınacak sebepler ışığında Sayıştay 5. Dairesinin usul ve yasaya aykırı tazmin hükmünün kaldırılmasına, aksi kanaat hâsıl olması durumunda bozulmasına karar verilmesi için Kurulumuza başvurmak zarureti hasıl olduğunu arz etmiştir.

(Sorumlular … ve … adlarına sorumlu vekili ..’ın temyiz talebine yönelik) Başsavcılık mütalaası, sorumlunun vekilinin temyiz dilekçesi özetlendikten sonra (işbu ilam maddesine ilişkin) yukarıda sorumlu …’ın temyiz talebine yönelik Başsavcılık mütalaasında belirtildiği gibidir.

Temyiz talep eden sorumlulardan …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde (İlamın 31., 32., 33. ve 35. maddelerini kapsayacak şekilde) özetle; Denetçilerin tespitleri doğrultusunda bu imalatlardan doğan kamu zararlarını müteahhit firmanın hakedişinden kesilmesi doğrultusunda işlem yapılmasının istendiğini ancak 15 Ekim 2018 tarihinde emekli olduğundan dolayı kendisinden sonraki yetkililerin halen günümüze dek bu yönde neden işlem yapmadığının tarafınca anlaşılamadığını, ancak yaptığı şahsi görüşmelerde Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının zaten ortadan kaybolmuş olan müteahhit firmaya herhangi bir hakediş ödemesi yapılmadığını [yapılan kesin hesap sonucu, tamamlanmış olan işin halen ödenmemiş hakedişi sonucu bahse konu işte tespit edilen kamu zararı mahsup edildikten sonra yüklenicinin de … TL (… TL) daha alacağı bulunduğu], dolayısıyla bu seneki harcama diliminden 2018 yılına ait harcanmamış olan ve bahse konu iş için ayrılan harcama diliminden bu kamu zararının müteahhidin gıyabında nam-ı hesabından kesilerek işlem yapılması gerektiğini, buna mukabil Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yazı yazılmış olmasına rağmen müteahhit firmanın yetkililerinin ortadan kaybolması nedeniyle faturası olmadığından, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının halen işlem yapmadığını, bu sebeple oluşan problemin Üniversitenin bir iç meselesinden mütevellit kamu zararının üzerlerinde gözüktüğünü, ancak bir dahaki Sayıştay denetiminde bu unsurunda göz ününde bulundurularak şimdiki Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı ile Strateji Daire Başkanlığının müteahhidin alacağına mahsuben basit bir muhasebeleştirme işlemi ile çözülebileceğini Kurulumuza bildirmiştir.

(Sorumlu Hüsnü …’ın temyiz talebine yönelik) Başsavcılık mütalaası, sorumlunun temyiz dilekçesi özetlendikten sonra (işbu ilam maddesine ilişkin yukarıda sorumlu …’ın temyiz talebine yönelik Başsavcılık mütalaasında belirtildiği gibidir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…) kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdiği) ikinci temyiz dilekçesinde ilk dilekçesinde ifade ettiği hususları tekrar etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasına yönelik istemini yinelemiştir.

(… için geçerli) Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; sorumlunun ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ilamın ilgili maddelerinde açıklanan hususlara yönelik adı geçen tarafından ileri sürülen ve açıklanan hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı değerlendirildiğinden, yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Temyiz talep eden sorumlulardan (İşin Kontrolünü Yürüten) Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan Kontrol Teşkilatı Üyesi Tekniker … ve (İşin Kontrolünü Yürüten ve Geçici Kabul Teklif Belgesi Onay Yazısında İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan Kontrol Teşkilatı Üyesi Tekniker …, kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki ortak mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle; Sayıştay denetimlerinde neticesinde çıkan sorgularıyla ile ilgili yapmış olduğu yazılı savunmasına karşılık “… savunma ve eki belgeler içerisinde sorgu konusu kamu zararının tahsiline ilişkin her hangi bir muhasebe işlem fişi veya (aynı yüklenicinin Üniversitedeki bir başka işinin kesin hesap icmali hesabı yapılması sırasında “kesinti” kalemi içerisinde yer almakla birlikte) düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir ödeme emri belgesi yer almamaktadır. Bu haliyle sorumluların iddia ettiği söz konusu tahsil usulünün Kurum muhasebe kayıtlarında mahsuben tahsil veya düzeltme olarak kabulü mümkün değildir.” gerekçe gösterilerek tazmin hükmü verildiğini, sorgu maddeleri ile ilgili yapmış olduğum savunmasında yüklenicinin bir başka işi olan, … İşi’ne ait kesin teminat mektubunun irat kaydedilerek Strateji Geliştirme Başkanlığınca emanet hesaba alındığını ve 31.05.2019 tarihinde onaylanmış olan kesin hesap içerisinde mahsuplaşarak sorguya konu olan kamu zararının ortadan kaldırıldığının eki ile belirtildiğini (Dilekçe Eki: 1), hazırlanmış olan işe ait kesin hesap sonucu, İlgili firmanın alacağına karşılık sorguda gelen kamu zararlarının hakedişinden kesildiğini, bu konu ile ilgili evrakların, 06.11.2019 tarihinde Strateji Geliştirme Başkanlığına iletildiğini, ancak yüklenicinin bulunamaması sebebiyle fatura kesilememesi gerekçe gösterilerek Strateji Daire Başkanlığınca herhangi bir işlem yapılamadığını, dilekçe ekinde sunmuş olduğu kesin hesap belgeleri incelendiğinde söz konusu yüklenicinin müteakip zamanlarda geçici kabul, kesin kabul ve kesin hesap işlemleri için davet edildiğini, ancak iştirakinin sağlanamadığını, tüm işlemlerin ilgili mevzuat kapsamında, re’sen yapıldığını, bu nedenlerden dolayı İlamda bahsedilen muhasebe kayıtlarının yapılabilmesinin, fatura olmaması sebebiyle ödeme emri belgesinin, Dairece hazırlanamadığını, ancak kesin teminat mektubu emanete alınarak, tutarın ilgili kamu zararlarından mahsuplaşıldığını;

… İŞİ’NE AİT KESİN HAKEDİŞTE İLGİLİ SORGU MADDELERİN MAHSUP BİLGİ TABLOSU

İLAM SIRA NUMARASI SORGU İÇERİĞİ TUTARI AÇIKLAMA

32 Rayiç değişikliği sonrası fazla

ödeme

yapılması … Kesin hesap yapılırken, denetçi bulgusunda tespit edilen bulgunun gereği olarak; Hesap cetvelinin 244. sırasında bulunan özel-6 pozu minha edilmiş, 13. sırada yer alan inş-13 pozundan ödeme gerçekleştirilmiş ve rayiç farkı da aynı şekilde minha edilmiştir.

35 Fazla Ödeme … Kesin hesap yapılırken, denetçi bulgusunda tespit edilen bulgunun gereği olarak; Hesap cetvelinin 272. sırasında bulunan Y.026.020/011/A pozu, 275. sırasında bulunan Y.27.576 pozu ve 11. sırasında bulunan inş-11 pozu minha edilmiştir.

Yaşanan bu süreçlerde yüklenici firmaya alacağına karşılık herhangi bir ödeme yapılmaması ve kesin teminat mektubunun irat kaydedilmesi işlemleri göz önüne alınarak, aynı İlamda tarafının (…) Harcama Yetkilisi unvanı ile hem Kontrol Teşkilatında hem de Geçici Kabul Komisyonunda görevlendirildiğinin yazıldığını, bunun doğru olmadığını, söz konusu işlerde, Daire Başkanı Vekili olarak devam ederken, Rektörlükçe görev değişikliği yapılarak, daire başkanlığını Komisyonda bulunan bir arkadaşına vermiş olup tarafının da Kontrol Teşkilatında görevlendirildiğini, bir başka işte ise, Harcama Yetkilisi ve Kontrol Teşkilatında olmaması sebebiyle, sadece kabulde görevlendirilmiş bulunduğunu (Dilekçe Eki: 3); (…) sorgu konusu olan dış cephe imalatlarının mesleki uzmanlık alanının (doğalgaz ısı ve sıhhi tesisat teknikerliği) dışında olan işler olup, dilekçe ekinde bulunan belgelerde de görüldüğü üzere söz konusu işin hakediş ödemelerinde ve ödemeye esas alınacak hiçbir evrakında imzasının ya da onayının bulunmadığını (Dilekçe Eki: 3) ifade etmek suretiyle tazmin hükmünün Kurulumuzca yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirmişlerdir.

(Sorumlular … ve …’ın temyiz talebine yönelik) Başsavcılık mütalaası, sorumlunun temyiz dilekçesi özetlendikten sonra (işbu ilam maddesine ilişkin) yukarıda sorumlu …’ın temyiz talebine yönelik Başsavcılık mütalaasında belirtildiği gibidir.

Yukarıda adı geçen sorumlular (-sorumlulardan … bu ilam maddesine sadece ikinci dilekçesinde yer vermiş olmakla birlikte- …, … ve …) kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdikleri) ikinci temyiz dilekçelerinde özetle; söz konusu ilam hükmünde belirtilen kamu zararı tutarlarının aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi düzeltme ve tahsilinin yapıldığını;

SORGU NO SORGU

İÇERİĞİ TUTARI AÇIKLAMA

31 Fazla

Ödeme … TL Kesin Teminat tutarından 07.06.2021 Tarih ve 2021/3183 Sayılı Muhasebe İşlem Fişi ile … TL tutarı geriye kalan … TL’ tutan ise 01.10.2021 Tarih ve HYS -2021¬26647897 Sayılı Ödeme Emri Belgesi ile toplam tutar … TL tahsil edilmiştir.

İfade etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini dile getirmişlerdir.

(…, … ve … için geçerli) Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; sorumlunun ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup, dilekçe ekinde İlamın 31. maddesiyle tazmin hükmedilen tutarın tahsil edildiğine ilişkin belge ve ifadelere yer verildiğinin anlaşıldığı, tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, ayrıca tahsil edildiği belirtilen tutarın Daire Kararından sonra olması nedeniyle hükmün infazı niteliğinde olduğundan yapılacak bir işlem bulunmadığı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ve adına …, aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalar ile duruşma talebinde bulunan sorumlulardan …, …’nın kendisi ve adına …, …’ın kendisi ve adına (yine) … ve sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, dosyası incelenen söz konusu işte hakediş ödemelerine esas belgelerde metraj hesabının hatalı olarak fazla yapılarak kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.

21-24 Eylül 2018 tarihleri arasında söz konusu iş ile ilgili olarak yerinde yapılan metraj denetimleri neticesinde bazı imalatların eksik/fazla hesaplandığı tespit edilmiş ve 26.09.2018 tarihinde tutanak altına alınmıştır.

Tutanağa göre;

• ÖZEL 12 3/3.1 Alüminyum Kompozit Teşkili (4mm Kalınlıkta Durabond Marka Beyaz Ve Füme Renkli B1 Fr Sınıfı Kompozit Levhaların, Proje Tasarımı Ve Yerinde Alınan Ölçüler Doğrultusunda 40x30x2 Mm Galvanizli Konstrüksiyon Üzerine 50 Kg/M3 Isı Yalıtım Levhası İle Montajının Yapılması) işinde metrajın hatalı olarak fazla hesaplanması neticesinde KDV hariç … TL fazla ödemeye sebebiyet verilmiştir.

• ÖZEL 12 1/1.2 -Vizyon Bölge Cam Teşkili (Cephe Camları: 6mmtrc Coolplus T 50/33 Temperli Şeffaf + 20mm Özel Ara Boşluk+ 6mm Temperli Şeffaf Düz Camdan Oluşan Cephe Camı Yapılması Kesilmesi Ve Yerine Montajı) işinde metrajın hatalı olarak fazla hesaplanması neticesinde KDV hariç … TL fazla ödemeye sebebiyet verilmiştir.

• ÖZEL 12 3/3.2-Kale Sinterfleks Porselen Seramik Kaplama Yapılması (Siyah Eloksalli T Alüminyum Düşey Profillerin Cepheye L Braketlerle Asılması İle Oluşturulan Konstrüksiyon Üzerine Sinterfleks – Lecesse Grey 3mm Porselen Seramik Levhaların Klipslerle Bağlanması İşidir, 50 Kg /M3 Taş Yünü) işinde metrajın hatalı olarak fazla hesaplanması neticesinde KDV hariç … TL fazla ödemeye sebebiyet verilmiştir.

• ÖZEL 12 1/1.3 Spandrel Bölge Cam Teşkili (6mmtrc Coolplus T 50/33 Temperli Şeffaf + 20mm Özel Ara Boşluk+ 6mm Emaye Boyalı Temperli Camdan Oluşan Cephe Camı Yapılması Kesilmesi Ve Yerine Montajı) İşinde ise metrajın hakedişte hesaba dahil edilmemesi neticesinde yükleniciye ödeme yapılmamıştır. (Eksik ödeme yapılmıştır.)

Sorgu aşamasında; kamu zararının yine aynı yüklenicinin taahhüdü altındaki aynı kamu idaresinin başka bir işi olan “… İşi”’nin 14/03/2019 tarihli son hakedişinde dikkate alınarak Kesin Hesap İcmalinde kesintisi yapılarak tahsil edildiği bildirilmiş, ancak bu tahsilat ilam maddesindeki ifadelerle;

“…

Gönderilen savunma ve eki belgelerden;

• Geçici Kabulü 05.12.2017 tarihinde yapılan sorgu konusu … İşinin kesin kabulünün (yüklenicinin, üniversitenin 25.04.2019 tarih ve 1570 sayılı davet yazısına icabet etmemesi üzerine) re’sen üniversite tarafından 30.04.2019 tarihinde yapıldığı, söz konusu kesin kabul tutanağında sorguda da yer alan 26.09.2018 tarihli tutanağa atıf yapılarak, tutanakta belirtilen ve sorguda da aynen yer alan kamu zararının kesilmesine kararının yer aldığı,

• Sorgu konusu edilen … İşine ait kamu zararı tutarının ilgili yüklenicinin ayrı bir işi olan … İşi’nin kesin hesap icmalinde kesinti yapılacak tutarlar içerisinde … TL olarak yer aldığı,

anlaşılmaktadır. Ancak savunma ve eki belgeler içerisinde sorgu konusu kamu zararının tahsiline ilişkin herhangi bir muhasebe işlem fişi veya (aynı yüklenicinin Üniversitedeki bir başka işinin kesin hesap icmali hesabı yapılması sırasında “kesinti” kalemi içerisinde yer almakla birlikte) düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir ödeme emri belgesi yer almamaktadır. Bu haliyle sorumluların iddia ettiği söz konusu tahsil usulünün Kurum muhasebe kayıtlarında mahsuben tahsil veya mahsuben düzeltme olarak kabulü mümkün değildir.”

Denilmek suretiyle itibar görmemiştir.

İlam maddesinde sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlileri (bazıları vekilleri vasıtasıyla), sorgu aşamasında konunun esası yönünden dile getirdikleri hususları bu defa temyiz aşamasında da dile getirmişlerdir.

Bu anlamda, temyiz dilekçelerinde geçici hakediş raporlarının kesin ödeme olmadığı ve kazanılmış hak sayılmayacağı için kesin hakediş sürecinde düzeltilmelerinin mümkün olduğu iddia edilmekte ise de; söz konusu işin geçici kabul tutanağı incelendiğinde kamu zararına konu edilen edilen hususların geçici kabul tutanağında bir eksiklik olarak yer almadığı, birim fiyat esası üzerinden ihale edilmiş olan işin geçici kabul öncesinde ödenen hakedişlerde ise ilam konusu kalemlerdeki eksikliklere rağmen bunların tam olarak bedelinin ödendiği görülmekte olup, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında “mevzuatta yapılmayan işin bedelinin ödenmesi” açıkça kamu zararı olarak sayılmaktadır.

Bu açıklamalar karşısında, tazmin hükmü verilmesinde konunun esası yönünden herhangi bir hukuki isabetsizlik söz konusu değildir.

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

Tazmin hükmünde kamu görevlilerine aşağıdaki görev ve yetkilerinden dolayı sorumluluk tevcih edilmiştir;

Kontrol Teşkilatı Üyeleri: Harcama Yetkilisi … (Tekniker), Gerçekleştirme Görevlisi … (Elektrik Mühendisi), … (Tekniker), … (Mimar), … (Yrd. Doç. Dr.-Genel Sekreter),

Kontrol teşkilatı üyelerinden … (Tekniker), … (Mimar), … (Yrd. Doç. Dr-Genel Sekreter)’ın aynı zamanda Geçici Kabul Teklif belgesinde de imzası bulunmaktadır.

Geçici Kabul Komisyonu Üyeleri: Başkan-… (Prof. Dr.), … (Dr. Öğretim Üyesi), … (Doç. Dr.), Geçici Kabul Komisyonu Tutanağını Onaylayan-… (Rektör Yardımcısı-Prof. Dr.)

Sorumlular ve vekillerince sorumluluk yönünden de sorgu aşamasında dile getirilen hususlar bu defa temyiz aşamasında da yeniden dile getirilmiş olup, ilam maddesinde detaylı bir şekilde bahsedilen 04.03.2009 tarihli ve 27159 sayılı Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 4 üncü maddesi, “Geçici kabul tutanağının düzenlenmesi” başlıklı 7 nci maddesi, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin işin geçici kabulünün yapıldığı tarihte (05.12.2017) yürürlükte olan 41 inci maddesinin ilgili hükümleri, Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin “Sorumluluk” başlıklı 16 ncı maddesi ve 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar No’lu Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın ilgili maddeleri karşısında belirlenen sorumluluk tevcihi yönünden de tazmin hükmü yerindedir.

Yapılan Tahsilat Yönünden İnceleme:

Sorgu aşamasında gönderilen savunma ve eki belgeler içerisinde sorgu konusu kamu zararının tahsiline ilişkin herhangi bir muhasebe işlem fişi veya (aynı yüklenicinin Üniversitedeki bir başka işinin kesin hesap icmali hesabı yapılması sırasında “kesinti” kalemi içerisinde yer almakla birlikte) düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir ödeme emri belgesi yer almadığı gerekçesiyle ilam maddesinde yapıldığı belirtilen tahsilatın kabul görmemesi üzerine sorumlular ve vekillerince bu defa temyiz dilekçelerinin ekinde kanıtlayıcı belge olarak ilgili muhasebe fişi ve ödeme emri belgesi gönderilmiştir.

Gönderilen bu tahsilat belgelerine göre ise; kesin teminat tutarından 07.06.2021 tarihli ve 2021/3183 sayılı muhasebe işlem fişi ile … TL, geriye kalan … TL ise 01.10.2021 tarihli ve HYS - 2021 26647897 sayılı ödeme emri belgesi ile toplam tutar … TL tahsil edilmiştir.

Dolayısıyla, ilam maddesinde kamu zararı tutarı olarak hesaplanan … TL tamamen tahsil edilmiş durumdadır. Ancak, yapılan tahsilatların muhasebeleştirilmesine ilişkin yukarıda sözü edilen belgelerin tarihleri, hüküm tarihi olan 22.09.2020 tarihinden sonradır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, gerek konunun esası gerekse de sorumluluk yönlerinden verilen tazmin hükmünde mevzuata aykırı bir husus görülmediğinden; sorumluların temyiz dilekçelerindeki buna ilişkin iddialarının reddedilerek 173 sayılı İlamın 31. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE,

İlam maddesindeki konuyla ilgili oldukları temyiz dilekçelerinin ekinde gönderilen belgelerden açıkça görülen tahsilat yönünden ise; hükümden sonra yapılan bu tahsilat, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 21.09.2022 tarih ve 52317 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.