Sayıştay 5. Dairesi 48632 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 5

• Dosya No: 48632

• Tutanak No: 50286

• Tutanak Tarihi: 20.10.2021

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Araç kiralama ihalesi

1. 155 sayılı İlam’ın 38/A maddesi ile; … Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmeti Alımı İşi (7 adet sürücülü)”nde, 3 adet şoförün ücretinin eksik ödenmesi ve 4 adet şoförün hiç çalıştırılmaması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

Harcama Yetkilisi … (Dosya No: …), Gerçekleştirme Görevlisi … (Dosya No: …) ile Kontrol Teşkilatı Üyeleri … (Dosya No: …), … (Dosya No: …), … (Dosya No: …) ve … (Dosya No: …) ortak mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Sayıştay Denetçisi tarafından 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu’nun 48’inci maddesi gereğince düzenlenen sorgulara binaen Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Yönetmeliğin 7/B Maddesinde belirtilen;

“Sayıştay denetçileri tarafından yapılan denetim sonucunda, kamu zararına ilişkin hususları içeren ve bilgi amaçlı olarak üst yöneticiye gönderilen sorgulardan taşrayı ilgilendirenler mahalline gönderilir. İlgisine göre üst yönetici veya idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisi, gerek görmesi halinde söz konusu sorguları ihbar kabul ederek kontrol, denetim ve inceleme başlatır ve Yönetmeliğin 7/A maddesi hükümlerine göre değerlendirmeye tabi tutar. Değerlendirme sonucuna göre kamu zararı veya kamu zararı niteliği taşımamakla birlikte tahsil edilmesi gereken bir alacak olduğuna karar verilmesi durumunda sorumlular ve/veya ilgililer hakkında takip ve tahsil işlemleri başlatılır. Ayrıca, sorumlularla ilgili süreç, 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununa göre devam eder.” hükmü uyarınca, Belediye Başkanı tarafından Teftiş Kurulu Müdürlüğünün görevlendirildiğini,

Belediye Müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde 04/12/2019 tarih ve MFT.TR.2019/3 sayılı Tazmin Raporu düzenlendiğini, Sayıştay Denetçisi tarafından düzenlenen sorgular ve Teftiş Kurulu Müdürlüğü tarafından düzenlenen Tazmin Raporu doğrultusunda, Belediye Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından kabul işlemlerinin başlatıldığını ve Kesin Hesap Raporu düzenlendiğini,

Buna göre; İlamın 38. maddesinde yer alan … İhale kayıt numaralı Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı (7 Adet Sürücülü) işine yönelik olarak idare tarafından tanzim edilen 23/01/2020 tarihli kesin kabul tutanağında;

“1-Yüklenici tarafından, 3 adet personelin asgari ücretin %50’sini alması gerekirken bu personele asgari ücret kadar ödeme yapıldığı, yüklenici tarafından birim fiyat teklif cetvelinde …-TL teklif edildiği, personele …-TL ücret ödendiği, 3 personel için KDV’siz fark olan …-TL’nin belge tutarından düşülmesi ve firmadan ise KDV dahil …-TL’nin kesilmesi,

2. Yüklenici tarafından iş eksilişi yapılana kadar 4 adet personelin iş yeri sicilinde çalıştırılmadığı ve/veya çalıştırıldığına dair belgelere rastlanılmadığı ve görevlendirmelerin bulunmaması sebebiyle bu personeller adına ödenmiş olan KDV hariç …. TL’nin belge tutarından düşülmesi ayrıca KDV dahil …. TL’nin yükleniciden kesilmesi gerektiği,” tespitlerinin yapıldığını,

Söz konusu kesin kabul tutanağı ve raporuna binaen Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 28/01/2020 tarih ve E.339 sayılı yazıyla Mali Hizmetler Müdürlüğünden …-TL’lik tutarın yüklenici … Gıda Temizlik Sağlık İlaçlama Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin mevcut alacaklarından mahsup edilerek emanet hesabına alınmasının talep edildiğini,

Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 29/01/2020 tarih ve E.431 sayılı yazıyla adı geçen yüklenicinin belediyeden herhangi bir alacağının bulunmadığını ancak Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik uyarınca işlem yürütüleceğinin bildirildiğini,

Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Hukuk İşleri Müdürlüğüne gönderilen 26/02/2020 tarih ve E.859 sayılı yazıyla söz konusu tutarın tahsil edilmesinin talep edildiğini, … 22. İcra Dairesi Müdürlüğü nezdinde 2020/3226E. Numaralı dosyayla yüklenici … Gıda Temizlik Sağlık İlaçlama Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine icra işlemleri başlatıldığını, ancak borçlunun itiraz ettiğini,

Bunun üzerine, Belediye tarafından … 21. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2020/172E. numarasıyla itirazın iptali davası açıldığını, dava konusuyla ilgili 14/01/2021 tarihli Bilirkişi Raporu tanzim edildiğini ve adli davanın halen devam ettiğini,

Bu nedenle, Sayıştay 5. Dairesine 155 sayılı İlam’ın 38/A maddesinde yer alan kararının 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamanın iadesi” başlıklı 56 ncı maddesi uyarınca tekrardan yargılanması talebiyle başvuruda bulunulduğunu, ifade etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

İlamın 38 inci maddesinde belirtilen, … Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmeti Alımı İşi (7 Adet Sürücülü)"nde;

-38/A maddesiyle, 3 adet şoförün ücretinin eksik ödenmesi ve 4 adet şoförün hiç çalıştırılmaması sonucu oluşan … TL kamu zararının harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve kontrol teşkilatı üyelerine müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verildiği,

Temyiz dilekçesinin sonuç bölümünde, "... Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Hukuk İşleri Müdürlüğüne gönderilen 26/02/2020 tarih ve E.859 sayılı yazıyla söz konusu tutarın tahsil edilmesi talep edilmiş, … 22. İcra Dairesi Müdürlüğü nezdinde 2020/3226E. Numaralı dosyayla yüklenici … Gıda Temizlik Sağlık İlaçlama Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine icra işlemleri başlatılmış, borçlu itiraz etmiştir. Bunun üzerine, belediyemiz tarafından … 21. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2020/172E. numarasıyla itirazın iptali davası açılmıştır. Dava konusuyla ilgili 14/01/2021 tarihli Bilirkişi Raporu tanzim edilmiş olup adli dava halen devam etmektedir.

Bu nedenle, Sayıştay 5. Dairesine 155 sayılı İlam Kararının 38/A maddesinde yer alan kararının 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun Yargılamanın İadesi başlıklı 56. maddesi uyarınca tekrardan yargılanması talebiyle başvuruda bulunulmuştur." denildiği,

İlamın 38/A maddesiyle verilen tazmin hükmünün, Belediye ile yüklenici arasında dava konusu olduğunun anlaşıldığı,

Tazmin hükmünün Belediye ile yüklenici arasında dava konusu yapılmasının, ilamların infazının düzenlendiği 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi kapsamında ilam hükümlerinin yerine getirilmesine herhangi bir etkisinin bulunmadığının değerlendirildiği,

İfade edilerek, temyiz talebinin reddedilmesi ve Daire Kararı’nın onaylanmasına karar verilmesinin yerinde olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyiz dilekçesinde Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 28/01/2020 tarih ve E.339 sayılı yazıyla Mali Hizmetler Müdürlüğünden …-TL’lik tutarın yüklenici … Gıda Temizlik Sağlık İlaçlama Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin mevcut alacaklarından mahsup edilerek emanet hesabına alınmasının talep edildiği,

Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 29/01/2020 tarih ve E.431 sayılı yazıyla adı geçen yüklenicinin belediyeden herhangi bir alacağının bulunmadığını ancak Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik uyarınca işlem yürütüleceğinin bildirildiği,

Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından Hukuk İşleri Müdürlüğüne gönderilen 26/02/2020 tarih ve E.859 sayılı yazıyla söz konusu tutarın tahsil edilmesinin talep edildiği, … 22. İcra Dairesi Müdürlüğü nezdinde 2020/3226E. Numaralı dosyayla yüklenici … Gıda Temizlik Sağlık İlaçlama Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine icra işlemleri başlatıldığı, ancak borçlunun itiraz ettiği ifade edilmiştir.

Temyiz dilekçesinden 155 sayılı İlam’ın 38/A maddesiyle tazminine karar verilen kamu zararının sorumlular tarafından kabul edildiği, söz konusu kamu zararının yükleniciden talep edildiği ve yüklenici aleyhine icra işlemlerinin başlatıldığı, ancak yüklenici tarafından borca itiraz edildiği ve konunun adli yargıya taşındığı anlaşılmaktadır.

Tazmin konusu tutarın dava konusu yapılmasının ilamın infazına bir etkisi olmadığından ve Daire Kararı’nın esasına yönelik bir itirazda bulunulmadığından, sorumlu talebinin reddi ile 155 sayılı İlam’ın 38/A maddesi ile verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (... Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’un aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Karar’ın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 20.10.2021 tarih ve 50286 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

.... Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’un karşı oy gerekçesi

İhale dökümanları incelendiğinde, yüklenici tarafından alt yüklenici çalıştırıldığı ve ihale kapsamında çalışacak şoförlerin bu alt yükleniciden temin edildiği, çalışan şoförlere ait bilgilere de puantaj listelerinde yer verildiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ilişkin sözleşmede “Bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” hükmü ile teknik şartnamede “Yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğünden, kurum adına dosya açtırması ve bu dosya kapsamında çalışan bütün şoförlerin sigorta primlerini her ay düzenli ve tam olarak yatırması gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmakla birlikte, bunların yerine getirilmemiş olması, işin yapılmadığı ve kamu zararı oluştuğu anlamına gelmez. Bu nedenle Daire Kararı’nın kaldırılması gerekir.

Üye … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi

İhale konusu işte 4 adet şoförün hiç çalıştırılmaması nedeniyle oluşan kamu zararı hususunda çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte, 3 adet şoförün ücretinin eksik ödenmesi nedeniyle kamu zararı oluştuğu söylenemez. Buradaki ücret işçinin hakkıdır ve işçinin ücretinin eksik ödenmesi işçinin menfaatinde bir azalmaya yol açmaktadır. Dolayısıyla işçinin ücretinin eksik ödenmesi nedeniyle kamunun zarara uğratıldığından söz edilemez. Açıklanan nedenlerle kamu zararı oluşmadığından Daire Kararı’nın bozulması gerekir.