Sayıştay 5. Dairesi 484 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 02.11.2021

• Karar No: 484

• İlam No: 12

• Madde No: 26

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2020

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Maktu fazla çalışma ücreti

İtfaiye teşkilatında şoför/destek personeli olarak çalışan kişilere maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle ........................................ TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

31.12.2019 gün ve 30995 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7197 sayılı 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun K cetvelinde;

“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir.”

5393 sayılı Belediye Kanununun “İtfaiye” başlıklı 52 nci maddesinde;

“İtfaiye teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.

İtfaiye hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. İtfaiye personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye itfaiye teşkilâtında fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir.”

denilerek,

İtfaiye hizmetlerinin kesintisiz yürütüleceği ve itfaiye teşkilatında fiilen çalışanlara da üst sınırı bütçe kanununda belirlenen tutarı aşmamak kaydıyla fazla mesai ücreti ödeneceği belirtilmiştir.

Belediye ve bağlı kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “İtfaiye Personeli” başlıklı 18 inci maddesinde;

“Belediyeler itfaiye birimlerinin görevlerini göz önünde bulundurarak itfaiye personeli dışında diğer hizmet sınıflarında bulunan personeli ihtiyaç halinde mevcut kadroları ile itfaiye teşkilatlarında görevlendirebilir.”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre İtfaiye Daire Başkanlığında görevlendirilen şoför personeller sadece araç kullanmakla sorumlu olmayıp, fiilen itfaiye hizmetlerinde de görev yapmaktadırlar. Bu hüküm ile ayrıca itfaiye de görevlendirilen şoför kadrolu personellere itfaiye erinin görevleri yanı sıra yine itfaiye erinin görevleri arasında yer alan itfaiye aracı kullanma görev ve sorumlulukları da verilmiştir. Bu kapsamda sorumluların savunma ekinde sunmuş oldukları yangın, su baskını ve trafik kazası olaylarına ilişkin itfaiye raporları, görevlendirme belgeleri, tebliğ ve tebellüğ belgelerinden söz konusu kişilerin itfai olayları fiilen yerine getirdikleri anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmü ile belediye zabıta ve itfaiye personeline maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinde zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışma şartı getirilmiştir. Bu durumda, kadroları başka müdürlükte bulunmakla beraber görevlendirme ile itfaiye müdürlüğüne görevlendirilen ve yine aynı birimde şoför olarak görevlendirilen veya şoför olarak görev yapan personellere destek hizmeti gören personel olduğu dolayısıyla itfaiye hizmeti görevini fiilen yerine getirmediği sonucu çıkarılamaz. Nitekim, 31.12.2019 gün ve 30995 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7197 sayılı 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun K cetvelinde, “Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir” ifadesi mevzuatta aynen korunmaktadır.

Diğer bir ifadeyle, anılan mevzuat hükümleri gereğince, Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğine haiz kuruluşlarda, görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele belediye meclis kararı ile tespit edilen miktarın, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödeneceği belirtilmiştir. Kaldı ki fazla çalışma ücreti personele asli görevine bağlı olarak her durumda ödenen bir ödeme unsuru olmayıp, hak edilmesi ve ödenmesi görevin fiilen yapılmış olmasına bağlı bir ödeme türüdür.

Bu itibarla, İtfaiye teşkilatında şoför/destek personeli olarak çalışan kişilere maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinde sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sundukları belgelerden kişilerin verilen görevleri fiilen yerine getirdikleri anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan ................................. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,

karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye .........................................’un karşı oy gerekçesi:

“İlgili yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu K cetvelinde, “Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir.” denilmektedir. Bu hükme istinaden fazla çalışma ücreti itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenmektedir. İtfaiye Müdürlüğünde çalışmakla birlikte destek hizmeti yürüten personele bu ödeme yapılmamaktadır.

21.10.2006 gün ve 26326 sayılı resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmelik’in; "Kadro ve unvanlar" başlıklı 8 inci maddesi, "Belediye itfaiye yangın personeli" başlıklı 9 uncu maddesi, “İtfaiye erinin görevleri” başlıklı 13 üncü maddesi ile "Diğer personel" başlıklı 14 üncü maddesi hükümlerinde yer alan düzenlemelerden itfaiye yangın personelinin kimlerden oluştuğu belirtilmekle birlikte şoför’ün, hizmetlerin yürütülmesine yardımcı ve destek personeli olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda itfaiye teşkilatında şoför olarak görev yapan kişiler ile destek hizmetlerinde çalışanlara maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından Kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi gerekir.”