Sayıştay 5. Dairesi 481 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 12.10.2021

• Karar No: 481

• İlam No: 249

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Atama

….Belediyesi tarafından asaleten atanma şartlarını taşımadığı halde …..’ın bilgisayar işletmeni kadrosundan zabıta müdürlüğü kadrosuna naklen atandığı; bu usulsüz atama dolayısıyla ilgiliye şube müdürü kadrosunun ek ödeme ile tazminat tutarının ödenmesi sonucu …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmektedir.

İlgili mevzuat, 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği olup anılan Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmü,

“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” Hükmü yer almaktadır

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca zabıta müdürü, belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları arasında sayıldığından söz konusu Yönetmeliğin zabıta müdürünü de kapsadığı değerlendirilmiştir.

Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

(…)

(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmekte olup anılan hüküm uyarınca zabıta müdürü kadrosunun, Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasına tabi olmadığı; mezkur maddenin 2 nci fıkrasına tabi olduğu değerlendirilmiştir.

Nitekim zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselmeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmek üzere Danıştay’da dava edildiği görülmüştür.

Söz konusu davaya ilişkin iddiaya dayanak olarak mevzuatın zabıta teşkilatında hiç görev yapmayan kişilerin, dışarıdan zabıta müdürü kadrosuna atanmasına olanak tanıması ve bu şekilde bir düzenlemenin sınırsız takdir hakkı kullanımı ile keyfiliğe yol açması gösterilmiştir.

Anılan hususa ilişkin olarak da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun …. tarih ve E:2010/2799, …. sayılı kararı ile Danıştay …. Dairesi’nin …. tarih ve ….., …. sayılı kararı temyizen incelenerek hükme bağlanmıştır.

İdari Dava Daireleri Kurulunun kararında Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir.

“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında. "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”

Yukarıda yer verilen değerlendirmeye istinaden Danıştay …. Dairesinin kararı onanmış ve Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin iptaline yer olmadığına hükmedilmiştir.

Söz konusu karar ve mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş ancak zabıta müdürlerine, sınav şartını içeren 17 nci maddenin 1 inci fıkrası açısından muafiyet getirilmiştir. Başka bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiştir.

Ancak zabıta müdürleri, anılan Yönetmeliğin 2 nci fıkrasında yer alan:

“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmünden muaf tutulmamıştır.

Bu durum, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer verildiğini göstermekte olup söz konusu şart, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirilecek hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçirilmesidir.

Yapılan incelemede ilgilinin, zabıta teşkilatında iki yıllık hizmeti bulunmadığı halde ….Belediyesi tarafından ….. tarihinde bilgisayar işletmenliği kadrosundan zabıta müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.

Sorumlulardan; Harcama Yetkilisi ……, Diğer Sorumlular ……. ve …. savunmalarında, mevzuat hükümlerine aynen yer verip sadece yapılan atamanın mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir. Ancak atamanın hangi gerekçelerle mevzuata uygun olduğuna ilişkin bir açıklama getirmediği gibi sorguda sebepleriyle açıklanan kamu zararı hususunu geçersiz hale getirecek herhangi bir cevap veya kanıt öne sürmemiştir. Yani ilan verilmesine rağmen başvuru olmadığına veya İdarenin yeni kurulan belediye olduğuna ilişkin sorguda belirtilen hususu geçersiz hale getirecek bir cevap ya da kanıt savunmalarda yer almamaktadır. Kaldı ki ….. Belediyesi …. tarihinde kabul edilen ve 06.12.2012 tarihinde 28489 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnâmelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 Sayılı Kanun” ile …., Büyükşehir statüsü kazandıktan sonra kurulmuş olup atamanın yapıldığı tarihte yeni kurulan belediye olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Dolayısıyla zabıta teşkilatında iki yıl görev yapmayan ilgiliye müdürlük kadrosunun ek ödeme ile tazminat tutarının ödenmesi mevzuata aykırı olup kamu zararı oluşturmaktadır.

Gerçekleştirme Görevlisi …… ise ….’a yapılan fazla ödemelerin atama onayına istinaden gerçekleştirildiğini yapılan atamada mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını belirtmiş yine yapılan atamanın nedenine ilişkin herhangi bir açıklama yapmamıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.

Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

(…)

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü bulunmakta olup bu hükme istinaden gerçekleştirme görevlisi de yapılan fazla ödemeden sorumludur.

Neticeten, …..’ın zabıta müdürlüğü kadrosuna atanma şartlarına haiz olmamasına rağmen atanmasını teklif eden Harcama Yetkilisi …… ve Diğer Sorumlular ….. ile …… yapılan atamadan sorumludurlar.

Bu itibarla; ….. Belediyesi tarafından asaleten atanma şartlarını taşımadığı halde ….’ın bilgisayar işletmeni kadrosundan zabıta müdürlüğü kadrosuna naklen atandığı; bu usulsüz atama dolayısıyla ilgiliye şube müdürü kadrosunun ek ödeme ile tazminat tutarının ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı tabloda gösterilen …. TL kamu zararının; Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlisi ….., Diğer Sorumlular ….. ile (…..’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.