Sayıştay 5. Dairesi 477 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 07.10.2021

• Karar No: 477

• İlam No: 396

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Kaza masrafı

..................... tarih ve .......................sayılı Ek İlamın ....inci maddesi ile;

..................... Belediyesi’ne ait .......................... plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan kamu zararıyla ilgili düzenlenen ek rapor doğrultusunda;

.................. tarih ve ................... sayılı ilamın .... inci maddesiyle verilen ..................... TL hüküm dışı kararının kaldırılmasına,

Hasar tutarının %50’sinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından .................... TL (...............*%50) ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına oyçokluğuyla,

Hasar tutarının %50’sinin kusurlu sürücü tarafından karşılanması gerekirken tamamının belediye bütçesinden ödenmesi ve ahize rücu edilmemesi neticesinde oluşan ...................... TL kamu zararının rücu işlemini yapmakla görevli personel (Destek Hizmetleri Müdür Vekili) ......................’e münferiden ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa, rücu işlemini yapmakla görevli personel sıfatıyla sorumluluğu bulunan .......................... (Destek Hizmetleri Müdür Vekili)’ün Temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun .................. tarih .................... tutanak sayılı kararında, “…. sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle; ........................... Belediyesince kaza sonucu hasar gören ................... Belediyesi’ne ait aracın, tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucunda ......................TL kamu zararı için verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönüyle bozularak, yeniden hüküm tesisini teminen hükmü veren daireye gönderilmesine oyçokluğu ile,” şeklinde karar verilmiştir.

Söz konusu karar doğrultusunda, ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine .........................sayılı Ek İlamın ....inci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

...................... Belediyesi’ne ait .......................... plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ......................... TL kamu zararına sebebiyet verilmesi husus ile ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12 nci maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet mallarını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadır.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmü çerçevesinde; devlet memurlarının görevlerini dikkat ve itina ile yapmaları, kendilerine teslim edilen devlet mallarını korumaları gerekmektedir.

Dosya kapsamında bilgi ve belgeler incelendiğinde; söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın kazayla ilgili tutanak ile zarara sebebiyet veren kimsenin gerekli dikkat ve itinayı gösterdiğini ispatlayan herhangi bir belgenin ödeme emri ekinde yer almadığı görülmektedir.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği neticesinde zararın meydana gelmesi halinde ise rayiç bedel üzerinden ilgiliye rücu esastır. Belediye şoförü ........................’in kırmızı ışıkta duramayarak öndeki araca arkadan çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü Maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden kaza sonucu oluşan zarar için rücu işleminin yapılması bir zorunluluktur.

Yapılan incelemede; söz konusu aracın kaza hasarlarının giderilmesi için belediye bütçesinden ödeme yapıldığı, buna karşın belediyenin uğradığı zararın giderilmesi için rücu işleminin (tahsilata ilişkin) yapılmadığı görülmüştür.

........................ Belediye Başkanlığı ile ........................ Sendikasının .....tarihinde imzalanan sendika sözleşmesinin 62 nci maddesinin 2 nci fıkrasında;

“2- Trafik kazası sonucu meydana gelen zarar ve tazminatın Hasar ve Zarar Tespit Kurulu veya idari-adli mercilerce yapılan tespiti sonucu;

a) Sürücünün kusur oranı, 3/8’e kadar (3/8 dahil) olduğu takdirde zararın tamamı işveren tarafından karşılanır ve sürücü hakkında idari soruşturma yapılmaz.

b) Sürücünün kusur oranı, 4/8 ve 5/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %80’i işveren tarafından,

c) Sürücünün kusur oranı, 6/8 ve 7/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %65’i işveren tarafından,

d) Sürücünün kusur oranı, 8/8 olduğu takdirde şoförce karşılanması gereken zararın %50’si işveren tarafından karşılanır.

Üçüncü kişilere ödenecek hasar ve tazminatlarda da aynı yol uygulanır.” denilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü Maddesinde arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden bahsedilen sözleşme hükümlerine göre meydana gelen zararın sözleşmede belirtilen kısmının sürücüye rücu edilmesi gerekmektedir.

Meydana gelen kaza olayında Belediye şoförü .........................’in tam kusurlu olduğu görüldüğünden söz konusu sözleşmenin d bendi uyarınca zararın %50’sinin belediye bütçesinden ödenmesi, kalan tutar için ise ilgiliye rücu edilmesi gerekmektedir.

...................... tarih .................... tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanı” başlıklı 37 nci ve “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38 inci maddeleri gereği Belediye Başkanının; gerek belediye idaresinin başı ve temsilcisi olması, gerekse de teşkilatın sevk ve idaresinden sorumlu olması gibi sebeplerle, kaza sonucu hasar gören belediyeye ait aracın, tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonrasında gerekli rücu işlemini takip ve tahsil ettirecek kişi/ kurum yöneticisi olarak sorumlu olduğundan bahisle gerekli işlemin ifa edilmemesinden kaynaklı sorumluluğun Belediye Başkanında olduğu belirtilmiştir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denilerek sorumluların tazmin yükümlülüğünü kamu zararı ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri arasında illiyet bağının varlığına bağlanmıştır

Bahse konu mevzuat hükümlerini birlikte değerlendirdiğimizde; hesap yargılamasında kamu zararına birden fazla sorumlunun sebep olduğunun tespiti halinde oluşan bu zarardan sorumluların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği gibi tek başlarına da kamu zararından sorumluluklarının bulunduğu açıktır.

Kural olarak bir mali karar, işlem veya eylemin yapılmasında görev alanlardan her birinin işlemi diğer işlemlerin nedeni olduğu takdirde ilgili ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulacaktır. Bu kapsamda, somut olayda Belediye Şoförü .............................’in kırmızı ışıkta duramayarak önceki araca arkadan çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, Karayolları Trafik Kanunu’nun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 84 üncü maddesinde, arkadan çarpma halinde sürücünün asli kusurlu olduğu belirtildiğinden kamu zararının oluşumunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak bu durumda kaza sonucu oluşan zarar için rücu işleminin yapılması zorunludur. Belediyeye ait aracın .......................... Müdürlüğü’ne bağlı olması nedeniyle kaza yapan aracın tamir masraflarına ilişkin rücu işlemlerinin de ........................... Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sorumlu savunmasında ..................... tarih ....................... sayılı yazı ile personelden kesinti yapılması hususu ile ilgili olarak “Olur” alındığını ifade etmiş ise de; rücu işleminin gereğinin yerine getirilmemesi yukarıda açıklanan gerekçelerle sorumluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Diğer taraftan, kazanın müsebbibi olan Şoför’ün maaşından kesinti yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı işleminin dosya kapsamında tetkikinden anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin (8) inci fıkrası gereğince ................... tarih ve ......................... ilamın .... inci maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve açıklanan nedenlerle,

Harcama Yetkilisi ....................., Gerçekleştirme Görevlisi ....................... ile Üst Yönetici sıfatı ile sorumlu tutulan Belediye Başkan V. ............................’in sorumluluklarının bulunmadığına,

...................... Belediyesi’ne ait ...................... plakalı aracın kaza sonucu hasar gördüğü ve tamir masraflarının belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan ........................ TL kamu zararıyla ilgili olarak;

Hasar tutarının %50’sinin belediye bütçesinden karşılanmasında hukuka aykırılık bulunmadığından ...................... TL (..........................*%50) ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

Hasar tutarının %50’sinin kusurlu sürücü tarafından karşılanması gerekirken tamamının belediye bütçesinden ödenmesi ve ahize rücu edilmemesi neticesinde oluşan ........................ TL kamu zararının rücu işlemini yapmakla görevli personel (Destek Hizmetleri Müdür Vekili) ...........................’e münferiden;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.