Sayıştay 5. Dairesi 475 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 23.09.2021

• Karar No: 475

• İlam No: 210

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yeni birim fiyat

…. tarihinde ….. A.Ş’ye ….. TL bedelle ihale edilen “Metropol Alan İçerisinde Bulunan Ulaşım Yollarında Bakım-Onarım-Tadilat Yaptırılması İşi”nde;

A) YBF.001 CLP Reklam Panosu (Çift Yüzlü 58w Led Aydınlatmalı) yeni birim fiyatı oluşturulurken baz alınan faturanın uygulama ayına ait olmaması ve geçmiş döneme ait faturanın ileriye dönük güncellemesi suretiyle yeni birim fiyat oluşturulması sonucu …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

26.06.2010 tarih ve 27623 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği”nin ekleri arasında EK-8 bulunmaktadır.

EK-8 nolu YİGŞ’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde;

“(1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.

(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:

a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” Denilmiştir.

YBF.001 CLP Reklam Panosu (Çift Yüzlü 58w Led Aydınlatmalı)

Söz konusu yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan fatura tarihi …. olup, ihale tarihi olan …. tarihine ileriye dönük güncellenmiştir. Şartnameye göre faturalar uygulama ayına ait olmalıdırlar. Geçmiş döneme ait faturaların ileriye dönük güncellemesi mevzuata aykırıdır.

Söz konusu yeni birim fiyat oluşturulurken gerekli piyasa araştırmasını idarenin yapması gerekirken, fiyat araştırmasını yüklenici ….. A.Ş.’nin yaptığı yazılı belgelerden anlaşılmaktadır. Nitekim kullanılan faturanın yüklenici firmaya ait olduğu görülmüştür. Söz konusu iş kalemine KDV hariç …. TL ödenmiştir.

Söz konusu analizde ….-…..’dan ….’e nakliye hesaplanmıştır. Yapılacak imalatın üretim yeri …..olduğundan, şartnameye göre “yerel” rayiçler olması gerektiği için fatura rayiçlerinin …..Ticaret Odasından alınması gerektiğinden CLP reklam panosunun ihale tarihindeki gerçek yerel rayiçlerini tespit edebilmek adına Denetçi tarafından resmi olarak …. Ticaret Odası’na (İTO) yazı (malzemenin bilgileri ve teknik şartnamesi ekte gönderilerek) yazılmıştır.

…..’dan gelen resmi yazıda söz konusu malzemenin Nisan …. tarihine ait 1 adet rayicinin …. TL + KDV olduğu görülmüştür. Bunun üzerine Denetçi tarafından sorgunun (A) bendi için ek sorgu yazılmıştır.

Söz konusu yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan fatura tarihi …. olup, ihale tarihi olan …. tarihine ileriye dönük olarak usulsüz bir şekilde güncellenmiştir.

Ayrıca işin sözleşmesinin “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinin …. nci bendinde yeni birim fiyat yapılması halinde müteahhit karının %15 oranında uygulanacağı belirtilmiş olmasına rağmen %25 olarak uygulandığı görülmüştür.

Sorumluların yaptığı analizde;

Fatura Tarihi …. olup KDV hariç fiyat: …. TL,

Nakliye bedeli: … TL,

Nisan …..tarihine güncelleme farkı: …. TL

%25 Müteahhitlik Karı: …. TL

1 Adet Fiyatı Toplamı: …. TL hesaplanmıştır.

Nisan …. Tarihli …. rayici …. TL olup, olması gereken 1 adet yeni birim fiyatı …. TL’dir.

Sorumlular (A) bendi için gönderdikleri savunmalarında:

Belediye tarafından yaptırılan başka bir iş kapsamında ….. Ticaret Odası tarafından piyasa rayicine uygunluğu onaylanmış olan …. tarihli faturadaki …. TL baz alındığını ve ihale tarihine eskale edildiğini, yeni birim fiyatın (%25 Yüklenici karı + nakliye bedeli dahil) …. TL olarak belirlendiğini,

Ancak …. tarihli sorguda belirtilen hususlar sorgu ellerine ulaşmadan önce, İdari Şartnamede yazan yeni birim fiyat belirlemesinde yüklenici karının %15 olarak alınması gerektiği görüldüğünden ve sehven yapılan bu hatayı düzeltmek adına analizlerin değiştirildiğini, bahse konu imalatın yeni birim fiyatının (%15 Yüklenici karı + nakliye bedeli dahil) …. TL olarak belirlendiğini,

Sorgu üzerine …. Ticaret Odasına yazı yazıldığını, ilgili Odadan verilen cevapta Kurumun bulunduğu İl veya İlçe sınırları içindeki Ticaret ve/veya Sanayi Odasından sorulması gerektiği belirtilerek rayiç fiyat bilgisi verilmediğini, bunun üzerine ….. Ticaret Odası’na bahse konu rayiç fiyatın tespiti için …. tarih ve …. sayılı yazı ile müracaat edildiğini, savunmaların hazırlandığı süre içerisinde cevabın henüz gelmediğini, Belirtmişlerdir.

Ek Sorgu yazılması üzerine sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda ise yukarıdaki savunmaların aynısı yapılmakla birlikte aşağıdaki savunmalar eklenmiştir;

….Ticaret Odası’na bahse konu rayiç fiyatın tespiti için müracaat edilmiş olup, …. Ticaret Odasından geriye dönük fiyat tespiti yapılamayacağına karar verildiğini,

Ayrıca Oda Muamelat Yönetmeliğinin aynı yönetmeliğin “Rayiç fiyat tespiti” başlıklı 35. maddesinde, “ Odalar ve bunların şubeleri, çalışma alanları içerisinde üretilen veya satılan mal ve hizmetlerin fiyat tespitini yapmaya yetkilidir. Ancak, imalata ilişkin fiyat tespitlerinde yetki münhasıran imalatın yapıldığı yerdeki sanayi odasına veya ticaret odasına aittir” denilerek, zaten yerel Ticaret Odasınca onaylanmış faturanın ….üzerinden nakliye bedeli ödenmesi gerekçe gösterilerek yerel rayicin kullanılmayarak malın geldiği yerdeki rayicinin ayrıca sorgulanması, Oda Muamelat Yönetmeliği ile uyuşmadığını,

Sorguda bahsi geçen, oluşturulan yeni birim fiyatların yüklenici karının %25 olarak alınması ve faturaya bağlı olarak oluşturulan yeni birim fiyatlarının ihale ayına eskale edilmemesi nedeniyle hesaplanan kamu zararına konu ödemelerin sehven yapıldığını, …..’uncu (Ek-5) ve ….’inci hakedişlerden (Ek-10) kesilerek yükleniciye yapılan fazla ödemenin mahsup edildiğini, belirtmişlerdir.

Yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan fatura tarihi …. olup, ihale tarihi olan … tarihine ileriye dönük güncellenmiştir. Şartnameye göre faturalar uygulama ayına ait olmalıdırlar. Yeni birim fiyat oluşturulurken geçmiş tarihli bir faturayı ileri bir tarihe güncelleme şeklinde bir usul yoktur.

Yapılan imalatın üretim yeri …. olduğundan, şartnameye göre “yerel” rayiçler olması gerektiği için fatura rayiçlerinin ….Ticaret Odasından alınması gerekmekteydi. Sorumlular rayiç fiyat araştırmasını en başında ….’da yapması gerekmekteydi.

Diğer yandan sorumlular, oluşturulan yeni birim fiyatların yüklenici karının %25 olarak alınması ve faturaya bağlı olarak oluşturulan yeni birim fiyatlarının ihale ayına eskale edilmemesi nedeniyle hesaplanan kamu zararına konu ödemelerin sehven yapıldığını, …. tarih ve … yevmiye nolu … uncu ve … tarih ve ….yevmiye nolu …. nci hakedişlerden kesilerek yükleniciye yapılan fazla ödemenin mahsup edildiğini belirtmişlerdir. Ancak bu bende ilişkin … uncu hakedişte mahsup olup, …nci Hakedişte (A) bendine ilişkin herhangi bir mahsup yapılmamıştır.

Sorgu konusu toplam kamu zararı …. TL olup, …nolu hakedişte yapılan mahsup toplamı …. TL’dir.

Sorumlulardan Onaylayan … (……) yukardaki savunmasına ek olarak yaptığı genel savunmasında; kendisinin harcama yetkilisi olmadığını, sadece organizasyonu sağladığını, diğer sorumlular ibaresi altında sorumlu tutulduğunu, Sayıştay Genel Kurul Kararı ile Temyiz Kurulu Kararlarını gerekçe göstererek sorumlu olmadığını belirtmiştir.

Ancak öncelikle “diğer sorumlular” ibaresi saycap yazılımından kaynaklanmaktadır. Sorumluluğa gelince, ilgili kişi sorgu konusu yapılan işlerdeki proje değişikliği, keşif artışı ve yeni birim fiyat kararlarını genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak imzalayan ve onaylayan kişi olduğu için Sayıştay Genel Kurul Kararına göre açıkça sorumludur. Söz konusu onaylar olmadan ilgili harcama ve kararlar uygulanamayacağı için, ilgili kişi doğrudan harcama sürecinin içinde olup, kararı imzalayarak alan kişidir. En önemli icracı kararlara “OLUR” vererek onaylamak, harcama sürecinin en son halkasıdır. Dolayısıyla savunması yerinde görülmemiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi ….. yukarıdaki savunmalara ek olarak …. uncu madde ve EK Sorgu için ayrıca gönderdiği savunmalarında özetle, bahse konu işin Müdürlüğüne ait olmadığını, işin yapımı süresince, yeni birim fiyat belirlenmesinde ve hakedişinde herhangi bir dahlinin ve imzasının bulunmadığını, sadece …. no’lu hakediş zamanında vekaleten yürüttüğü müdürlük görevinden dolayı hakedişin “ödeme emri ve harcama talimatı” kısımlarında imzasının bulunduğunu, (B) ve (C) bentlerinden sorumlu olmadığını belirtmiştir.

Adı geçen kişinin sadece ….. Hakedişte gerçekleştirme görevlisi olarak imzası bulunduğu için, (A) bendinin tamamından ve (D) bendinin de o ödeme emrine tekabül eden kısmından (vekaletsiz iş gördürme, %15: ….. TL) sorumluluğu bulunmakla birlikte, (B) ve (C) bentlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır. Sorumlu sadece ödeme emri ve harcama talimatında imzası olduğunu ve yeni birim fiyatların oluşumunda bulunmadığını öne sürerek sorumlu olmadığını belirtmiştir. Ödeme emrini gerçekleştirme görevlisi olarak imzalanmasından dolayı sorumlu olduğu açıktır.

Bu itibarla; YBF.001 CLP Reklam Panosu(Çift Yüzlü 58w Led Aydınlatmalı) yeni birim fiyatı oluşturulurken baz alınan faturanın uygulama ayına ait olmaması ve geçmiş döneme ait faturanın ileriye dönük güncellemesi suretiyle yeni birim fiyat oluşturulması sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıda tabloda gösterilen …. TL kamu zararının;

…. TL’si …. tarih ve …. yevmiye nolu ödeme emri belgesi ile ahiz ….. A.Ş.’den mahsuben tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Geriye kalan ….. TL’sinin ise Diğer Sorumlu (…..) …., Harcama Yetkilisi (…..) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (…) ….., (…..) ….., (…..) ….., (….) …., (…..) ….. ve (…...) …..’a

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

B) YBF.002 Yaya Üst Geçitleri Üzerine Reklam Tünelleri Yapılması yeni birim fiyatı oluşturulurken baz alınan fatura tarihi ….. olup, ihale tarihi olan …. tarihi fiyatına eskale yapılması gerekirken, yapılmaması ve müteahhitlik karının sözleşmesine aykırı olarak %25 hesaplanması sonucu …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Söz konusu yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan fatura tarihi …. olup, ihale tarihi olan …. tarihi fiyatına güncellenmesi yapılması gerekirken yapılmadığı görülmüştür. Çünkü söz konusu işte fiyat farkı verilmektedir. Dolayısıyla fiyat farkı hesaplanırken temel indeks Nisan …. (ihale tarihi) olduğu için söz konusu kaleme ayrıca fiyat farkı hesaplanacaktır. Fatura ihale tarihine eskale edilmezse idare ilgili kalem için mükerrer ödemede bulunacak olup, dolayısıyla da kamu zarara uğratılacaktır. Ayrıca işin sözleşmesinin “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinin …. nci bendinde yeni birim fiyat yapılması halinde müteahhit karının %15 oranında uygulanacağı belirtilmiş olmasına rağmen %25 olarak uygulandığı görülmüştür.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – …. TL = …. TL

Kamu Zararı: …. m2 x …. TL = ….. TL

KDV Dahil Kamu Zararı: ….. x 1,18 = ….. TL

Ayrıca söz konusu imalatın …... Tic. Ltd. Şti. üzerine patent hakkı mevcuttur. Buna göre bu imalatı tasarımlayan “faydalı model fikir hakkı”na sahiptir. ….. Tic. Ltd. Şti. “faydalı model fikir hakkı” kullanım bedeli ödenmesi şartıyla üretim yetkisini ….. San. ve Tic. Şirketine vermiştir. Dolayısıyla ….. A.Ş.’nin zincirdeki 3. firma olduğu görülmektedir. Her firmanın kar edeceği aşikar olduğundan, söz konusu iş kaleminin ayrıca ihale edilmemesinin kamuyu zarara uğrattığı açıktır. Söz konusu iş kalemine KDV hariç ….. TL ödenmiştir.

Söz konusu yeni birim fiyat oluşturulurken gerekli piyasa araştırmasını idarenin yapması gerekirken, fiyat araştırmasını yüklenici ….. A.Ş.’nin yaptığı yazılı belgelerden anlaşılmaktadır.

Sorumlular YBF.002 Yaya Üst Geçitlerine Reklam Tünelleri Yapılması ile ilgili, sorgu ellerine ulaşmadan önce, İdari Şartnamede yazan yeni birim fiyat belirlemesinde yüklenici karının %15 olarak alınması gerektiği görüldüğünden ve sehven yapılan bu hatayı düzeltmek adına analizlerin değiştirildiğini, bahse konu imalatın yeni birim fiyatının (%15 Yüklenici karı + nakliye bedeli dahil) ….. TL olarak belirlendiğini ve ….. tarih ve …. yevmiye nolu …. hakedişten …. TL (KDV hariç) mahsubunun yapıldığını,

Yeni birim fiyatların ihale ayına eskale edilmemesi nedeniyle hesaplanan kamu zararına konu ödemelerin sehven yapıldığını ve ….. tarih ve …. yevmiye nolu ….. hakedişten kesilerek yükleniciye yapılan fazla ödemenin ….. TL (KDV hariç) mahsup edildiğini,

Sorguda belirtilen toplam ….. TL (KDV dahil) kamu zararının tahsil edildiğini, belirtmişlerdir.

Yapılan incelemede; sorgu konusu hususta oluşan ….. TL kamu zararının; ….. TL’sinin ….. tarih ve ….yevmiye nolu ödeme emri ile, geriye kalan ….. TL’sinin ise ….. tarih ve ….. yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle mahsuben yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; YBF.002 Yaya Üst Geçitleri Üzerine Reklam Tünelleri Yapılması yeni birim fiyatı oluşturulurken baz alınan fatura tarihi …. olup, ihale tarihi olan …. tarihi fiyatına eskale yapılması gerekirken, yapılmaması ve müteahhitlik karının sözleşmesine aykırı olarak %25 hesaplanması sonucu oluşan ….. TL kamu zararı; ….. TL’sinin …. tarih ve …. yevmiye nolu ödeme emri ile, geriye kalan …. TL’sinin ise …. tarih ve …. yevmiye nolu ödeme emri ile ahiz ….. A.Ş.’den mahsuben tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

C) Çeşitli Elektrik iş kalemleri için yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan faturalar Eylül …tarihine ait olup, ihale tarihi olan …. tarihi fiyatına eskale yapılması gerekirken, yapılmaması ve müteahhitlik karının sözleşmesine aykırı olarak %25 hesaplanması sonucunda oluşan toplam ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

YBFE-002 90 LEDLİ 7.2W/M IP67 IP SOKETLİ 24V 700LM/M VE MONTAJI

Söz konusu iş kalemine KDV hariç toplam ….yılı itibariyle …. TL ödenmiştir.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – …. TL = …. TL

Kamu Zararı: …. m. x …. TL = …. TL

KDV Dahil Kamu Zararı: …. x 1,18 = …. TL

YBFE-003 CG3 25 DR 220V IP67 10W LED ARMATÜR VE MONTAJI

Söz konusu iş kalemine KDV hariç toplam …. yılı itibariyle …. TL ödenmiştir.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – …. TL = … TL

Kamu Zararı: …. adet x …. TL = …. TL

KDV Dahil Kamu Zararı: …. x 1,18 = …. TL

YBFE-004 180 LEDLİ 14.4W/M IP67 IP SOKETLİ 24V 1440LM/M VE MONTAJI

Söz konusu iş kalemine KDV hariç toplam …. yılı itibariyle …. TL ödenmiştir.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – …. TL = …. TL

Kamu Zararı: …. m. x …. TL = …. TL

KDV Dahil Kamu Zararı: …. x 1,18 = …. TL

YBFE-005 240W 24 V IP67 GÜÇ KAYNAĞI VE MONTAJI

Söz konusu iş kalemine KDV hariç toplam ….yılı itibariyle ….TL ödenmiştir.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – … TL = …. TL

Kamu Zararı: ….adet x …. TL = …. TL

KDV Dahil Kamu Zararı: … x 1,18 = …. TL

YBFE.006 121 W Smart (4) Fl 5+5l Dalı 4000k Asym Gr ve Montajı

Söz konusu iş kalemine KDV hariç toplam …. yılı itibariyle …. TL ödenmiştir. Ayrıca bu iş kalemi idarenin daha önce yaptığı işler içerisinde de bulunmaktadır.

Buna göre;

Müteahhit Karı Dahil Olması Gereken Yeni Birim Fiyat: …. TL

YBF Birim Farkı: …. TL – …. TL = … TL

Kamu Zararı: …adet x …. TL = … TL

KDV Dahil Kamu Zararı: …. x 1,18 = …. TL

Söz konusu yeni birim fiyatlar oluşturulurken gerekli piyasa araştırmasını idarenin yapması gerekirken, fiyat araştırmasını yüklenici …. A.Ş.’nin yaptığı yazılı belgelerden anlaşılmaktadır.

Sorumlular çeşitli elektrik iş kalemleri için sorgu ellerine ulaşmadan önce, İdari Şartnamede yazan yeni birim fiyat belirlemesinde yüklenici karının %15 olarak alınması gerektiği görüldüğünden ve sehven yapılan bu hatayı düzeltmek adına analizlerin değiştirildiğini, bahse konu imalatların yeni birim fiyatlarının düzeltildiğini ve …. tarih ve …. yevmiye nolu ….. Hakedişten ….. TL (KDV hariç) mahsubunun yapıldığını,

Yeni birim fiyatların ihale ayına eskale edilmemesi nedeniyle hesaplanan kamu zararına konu ödemelerin sehven yapıldığını ve …. tarih ve …. yevmiye nolu … nci hakedişten kesilerek yükleniciye yapılan fazla ödemenin …. TL (KDV hariç) mahsup edildiğini, sorguda belirtilen toplam …. TL (KDV dahil) kamu zararının tahsil edildiğini, belirtmişlerdir.

Yapılan incelemede; sorgu konusu hususta oluşan …. TL kamu zararının; …. TL’sinin …. tarih ve ….yevmiye nolu ödeme emri ile, geriye kalan …. TL’sinin ise …. tarih ve …. yevmiye nolu ödeme emri belgesiyle mahsuben yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Çeşitli Elektrik iş kalemleri için yeni birim fiyat oluşturulurken baz alınan faturalar Eylül ….tarihine ait olup, ihale tarihi olan … tarihi fiyatına eskale yapılması gerekirken, yapılmaması ve müteahhitlik karının sözleşmesine aykırı olarak %25 hesaplanması sonucunda oluşan toplam …. TL kamu zararının …. TL’sinin …. tarih ve …. yevmiye nolu ödeme emri ile, geriye kalan …. TL’sinin ise … tarih ve … yevmiye nolu ödeme emri ile ahiz …. A.Ş.’den mahsuben tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

D) Söz konusu ihalede … adet farklı iş kalemi olmasına ve ilk üç hakedişte fiyat farkları dahil toplam ödenen …. TL’nin …. TL’sinin tamamen ayrıca ihale edilmesi gereken iş kalemleri olmasına rağmen, bu iş içerisinde sözleşme dışı ve ihalesiz olarak yeni birim fiyat oluşturularak yapılması sonucu toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ilgili olarak;

… tarihinde …. A.Ş’ye …. TL bedelle ihale edilen “Metropol Alan İçerisinde Bulunan Ulaşım Yollarında Bakım-Onarım-Tadilat Yaptırılması İşi”nde toplam …. adet birim fiyatlı iş kalemi bulunmasına rağmen, bu iş kalemleri yerine yaklaşık %...oranında (ilk üç hakedişte fiyat farkları dahil …. TL’nin …. TL’si) yeni birim fiyat (YBF) oluşturarak, tamamen ayrıca ihale edilmesi gereken işlerin yapıldığı ve oluşturulan YBF’lerin mevzuata aykırı şekilde oluşturulduğu tespit edilmiştir.

Fiyat Farkı Dahil Toplam İmalat Tutarı (…. Hakediş itibarı ile) : …. TL

YBF’ler ile Yapılan Fiyat Farkı Dahil Toplam İmalat: …. TL

(…. / … (genel giderler ve müteahhit karı) x 15 müteahhit karı = ….TL

KDV Dahil Toplam Kamu Zararı: …. TL x 1,18 = … TL

Sorumlular, öngörülen işlerin arasında farklılık olmasını işin mahiyetinden kaynaklandığını, işin kapsamının daha çok bakım, onarım ve kentin ihtiyacını karşılayacak öncelikli işlerin yapılması olduğunu, İdare tarafından gerekli görülen aydınlatma işlerinin öncelikle yapılmasının kararlaştırıldığını ve bu önceliğe göre bahsedilen yeni birim fiyatlı işlerin yaptırıldığını, ayrıca "…ve …. Tramvayları Yapım" işi kapsamındaki tramvay duraklarındaki imalatların bir kısmının tamamlanamaması nedeniyle hizmete açılmasının geciktiğini, eksik kalan imalatların bir kısmı bu iş kapsamında tamamlattırılmasına yine İdare tarafından karar verildiğini, Tramvay hattının hizmete açılmasından sonra da durak ve hat üzerindeki aydınlatmaların da yetersiz olması nedeniyle bir kısım aydınlatma işlerinin de yine bu iş kapsamında yaptırıldığını, vekaletsiz iş gördürmenin söz konusu olmadığını, ayrıca duruşma talep ettiklerini, belirtmişlerdir.

“Metropol Alan İçerisinde Bulunan Ulaşım Yollarında Bakım-Onarım-Tadilat Yaptırılması İşi” adı üzerinde, yollardaki bakım onarım işidir. Ancak sorumlular savunmalarında, "….ve ….Tramvayları Yapım" işi kapsamındaki tramvay duraklarındaki imalatların bir kısmının tamamlanamaması nedeniyle hizmete açılmasının geciktiğini belirtmişlerdir. Sonra da tramvay hattının hizmete açılmasından sonra durak ve hat üzerindeki aydınlatmaların yetersiz olmasından dolayı bu imalatların yapıldığını açıklamışlardır.

Çok açık bir şekilde görülmektedir ki, "….ve ….Tramvayları Yapım" işi tam olarak bitirilmemiş olduğu için eksiklikleri ayrıca ihale edilmiş olan yol bakım onarım işi içerisinde yapılmıştır. Tramvay hattı hem hizmete açılmadan hem de açıldıktan sonra, eksiklikler olduğunu açıklamışlardır, dolayısıyla arada baya uzun bir süre olduğu da açıktır. Bu sürede tramvay hattı eksiklikleri için ayrıca ihaleye çıkılması gerekirdi.

Sorumlular, KDV hariç …. TL ödenmiş YBF.001 CLP Reklam Panosu (Çift Yüzlü 58w Led Aydınlatmalı) ve KDV hariç …. TL ödenmiş YBF.002 Yaya Üst Geçitleri Üzerine Reklam Tünelleri Yapılması iş kalemlerinin ayrıca ihale edilmeden usulsüz yeni birim fiyatlar ile bu iş içerisinde yapılması ile ilgili açıklama yapmamışlardır. Görüleceği üzere iki iş kalemi de açık alan reklam işi olup, tamamen ayrıca ihale edilmesi gerekmekte iken, bu iş içerisinde usulsüz yeni birim fiyatlar yoluyla yaptırılmıştır. Bu iş kalemleri için KDV dahil toplam …. TL ödeme yapılmıştır. Dolayısıyla (D) bendi için sorumluların savunmaları yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, Sorumlulardan Diğer Sorumlu (….) …. yukardaki savunmasına ek olarak yaptığı genel savunmasında; kendisinin harcama yetkilisi olmadığını, sadece organizasyonu sağladığını, diğer sorumlular ibaresi altında sorumlu tutulduğunu, Sayıştay Genel Kurul Kararı ile Temyiz Kurulu Kararlarını gerekçe göstererek sorumlu olmadığını belirtmiştir.

Ancak öncelikle “diğer sorumlular”ibaresi saycap yazılımından kaynaklanmaktadır. Sorumluluğa gelince, ilgili kişi sorgu konusu yaptığımız işlerdeki proje değişikliği, keşif artışı ve yeni birim fiyat kararlarını genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak imzalayan ve onaylayan kişi olduğu için Sayıştay Genel Kurul Kararına göre açıkça sorumludur. Söz konusu onaylar olmadan ilgili harcama ve kararlar uygulanamayacağı için, ilgili kişi doğrudan harcama sürecinin içinde olup, kararı imzalayarak alan kişidir. En önemli icracı kararlara “OLUR” vererek onaylamak, harcama sürecinin en son halkasıdır. Dolayısıyla savunması yerinde görülmemiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi … yukardaki savunmalara ek olarak savunmalarında özetle, bahse konu işin Müdürlüğüne ait olmadığını, işin yapımı süresince, yeni birim fiyat belirlenmesinde ve hakedişinde herhangi bir dahlinin ve imzasının bulunmadığını, sadece … no’lu hakediş zamanında vekaleten yürüttüğü müdürlük görevinden dolayı hakedişin “ödeme emri ve harcama talimatı” kısımlarında imzasının bulunduğunu, (B) ve (C) bentlerinden sorumlu olmadığını belirtmiştir. Adı geçen kişinin (B) ve (C) bentlerinden sorumluluğu olmamakla beraber sadece ….. Hakedişte gerçekleştirme görevlisi olarak imzası bulunduğu için, (A) bendinin tamamından ve (D) bendinin de o ödeme emrine tekabül eden kısmından sorumluluğu bulunmaktadır. Sorumlu sadece ödeme emri ve harcama talimatında imzası olduğunu ve yeni birim fiyatların oluşumunda bulunmadığını öne sürerek sorumlu olmadığını belirtmiştir. Ödeme emrini gerçekleştirme görevlisi olarak imzalanmasından dolayı sorumlu olduğu açıktır.

Bu itibarla; söz konusu ihalede …. adet farklı iş kalemi olmasına ve ilk üç hakedişte fiyat farkları dahil toplam ödenen ….. TL’nin …. TL’sinin tamamen ayrıca ihale edilmesi gereken iş kalemleri olmasına rağmen, bu iş içerisinde sözleşme dışı ve ihalesiz olarak yeni birim fiyat oluşturularak yapılması sonucu toplam …. TL kamu zararının;

…. TL’sinin Diğer Sorumlu (….) …. Harcama Yetkilisi (…...) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (….) …., (…..) …., (….) …, (….) ….. (….) …, (….) … ve (…..) ….’a,

…. TL’sinin Diğer Sorumlu (….) …. Harcama Yetkilisi (…...) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (….) …., (…..) …., (….) …, (….) ….. (….) …, (….) … ve (…..) ….’a,

müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

…. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri …. ve (Eski) Fen İşleri Dai. Bşk. …. ile usulsüz yeni birim fiyatların oluşturulmasında ve harcamaların gerçekleştirilmesinde bulunan Gerçekleştirme Görevlileri …., …., …., …., … ve ….’ın yargılanmalarını teminen …. İli Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesine gerek bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.