Sayıştay 5. Dairesi 475 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 23.09.2021

• Karar No: 475

• İlam No: 210

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Tadilat gideri

…. Büyükşehir Belediyesi tarafından …. Belediyesine kiralanan ve kiracı tarafından yapılması gereken tadilatların …. Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması sonucunda …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Mülkiyeti …. Büyükşehir Belediyesine ait olan ….. Tesislerinin …. Belediyesi’ne tahsis edildiği ve ….Belediyesi’nin de söz konusu taşınmazları üçüncü şahıslara kiraladığı görülmüştür.

10.10.2006 tarihli ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik” in amacı; kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devri ile Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu idarelerine tahsis ve devir işlemlerinin usul ve esaslarını belirlemektir.

Mezkur Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (f) bendinde Yönetmelikte geçen “Kamu idaresi” nin; tahsis açısından, Yönetmelik ekindeki idareler ile kendilerine tahsis yapılması açısından köy tüzel kişiliklerini; devir açısından, Yönetmelik ekindeki idarelerden, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç, diğer idareleri kapsadığı belirtilmiştir ve Yönetmelik eki V sayılı cetvelde belediyelere yer verilmiştir. Dolayısıyla …. Büyükşehir Belediyesi Yönetmelik kapsamında olan bir belediyedir.

Üçüncü maddenin (ğ) bendinde ise tahsisin tanımı yapılmıştır. Buna göre tahsis; “mülkiyeti kendilerinde kalması koşuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kişiliklerine; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kişiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılmasını” ifade etmektedir.

…. Büyükşehir Belediye Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı kararına istinaden ….Büyükşehir Belediyesi ile …. Belediyesi arasında yapılan …. yapılan protokolün ikinci maddesinde protokolün amacının “mülkiyeti Büyükşehir’e ait …. İli …. İlçesi …. Mahallesi ….-1 mevkiinde bulunan …. ada (yeni …. ada) … parsel, …. ada …parsel, … ada … parsel, …ada (yeni … ada) … parsel, … ada (yeni … ada) … parsel, …ada (… ada) … parsel üzerinde …… olarak hizmet vermekte olan tesislerin işletme hakkının … yıl süreli …. Belediyesi’ne verilmesine ilişkin şartları düzenlemek” olduğu ifade edilmiştir.

Protokolün bir sonraki maddesinde ise tarafların sorumluluklarına yer verilmiştir. Madde aynen aşağıdaki gibidir:

“SORUMLUKLAR: ….. Rekreasyon Alanı içerisinde yer alan ve gelir getirici konumda olan restoran, kafeterya ve benzeri tesislerin kiralanması ve işletilmesine ilişkin her türlü yasal işlemler ….Belediyesi tarafından yürütülecek olup, kiraya verilen tüm işletmelerin yıllık kira gelirinin %30’u … Belediyesi tarafından Büyükşehir’e yatırılacaktır. İşletmelerin kiraya verilmesi ve işletilmesi aşamasında meydana gelebilecek her türlü hukuki işlemlerde sorumluluk …Belediyesi’ne ait olacaktır.”

Denetçi tarafından, …. Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan …. ihale kayıt numaralı “….. Rekreasyon Alanında Yenileme İşi” kapsamında …. Belediyesine tahsis edilen restoranın çatısının onarıldığı tespit edilmiştir.

Sorumlular göndermiş oldukları ortak mahiyetteki savunmalarında;

…. tarihli protokol ile taşınmaz üzerindeki tesislerin işletme hakkı …. Belediyesine bırakılmış olmakla, protokolün ürün kiralaması niteliği taşıdığı, buna bağlı olarak protokolde yer almayan hususlarda genel hükümlerin yani Türk Borçlar Kanununun kira sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanabileceğini, bu kapsamda da yapılan tadilatların mülk sahibi yani ….Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması gerektiğini belirtmişleridir.

Mer’i mevzuat hükümleri, taraflar arasında yapılan protokol ve sorumluların yapmış oldukları savunmalar incelendiğinde;

….Büyükşehir Belediyesine ait olan ….. tesislerinin işletme hakkının … yıl süreli ….Belediyesine yapılan protokol çerçevesinde tahsis edildiği, protokolde gelir getirici konumda olan restoran, kafeterya ve benzeri tesislerin kiralanması ve işletilmesine ilişkin her türlü yasal işlemlerin … Belediyesi tarafından yürütüleceği ve kiraya verilen tüm işletmelerin yıllık kira gelirlerinin %30 ‘unun ….Belediyesi tarafından Büyükşehir’e yatırılması öngörülmektedir.

Sorguya konu edilen tesislerin “işletme hakkı” ile ….Belediyesi’ne kiraya verildiği görülmekle birlikte yapılacak tadilatlara yönelik giderlerin kim tarafından karşılanacağına dair söz konusu savunmalarda da belirtildiği üzere genel hükümlerin uygulanabilirliği bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanununun ilgili 361 inci maddesinde yer alan “Kiraya veren, kira süresi içinde yapılması zorunlu olan esaslı onarımları, kiracı tarafından bildirilir bildirilmez, gideri kendisine ait olmak üzere yapmakla yükümlüdür” hükmü ile,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (a) bendinde yer alan;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.” hükmü uyarınca

Protokol kapsamında yer alan taşınmazda yapılan tadilat giderlerinin …. Büyükşehir Belediyesinin bütçesinden karşılanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından kamu zararı oluşmamıştır.

Bu itibarla; ….Büyükşehir Belediyesi tarafından ….Belediyesine kiralanan ve kiracı tarafından yapılması gereken tadilatların …. Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması sonucunda kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına;

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

… Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin kararına istinaden … Belediyesi’ne tahsis edilen ve oradan da cüzi bir rakamla üçüncü kişilere cafe ve restoran olarak kiralanan gayrimenkullerin tahsislerinin iptal edilmesi hususunda gerekli inceleme ve soruşturmanın yapılmasını teminen konunun ilgili Bakanlığına yazılmasına gerek olmadığına oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …. ve Üye …’un Karşı Oy Gerekçesi:

“Sorgu konusu hususta yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı oluşmamakla birlikte, …Belediyesine tahsis edilen cafe ve restoranın cüzi bir rakamla üçüncü kişilere kiralanmasına yönelik hususların soruşturulması bakımından ilgili Bakanlığına yazılmasına karar verilmesi uygun olur.”

Üye ….’nin Karşı Oy Gerekçesi;

“… Büyükşehir Belediyesi ile … Belediyesi arasında yapılan protokolde, … Belediyesine tahsis edilen taşınmazın üçüncü kişilere devredilebileceğine ve söz konusun taşınmaz üzerinde yapılacak bakım, onarım giderlerinin Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Diğer yandan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7 nci maddesi kapsamında tahsisli taşınmazlarla ilgili olarak harcamalara katılma payı da dâhil olmak üzere her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderlerin tahsis yapılan kamu idaresi tarafından karşılanması gerektiğinden, tazmin hükmünün verilmesi uygun olur.”