Sayıştay 5. Dairesi 472 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 29.06.2021

• Karar No: 472

• İlam No: 297

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Spor kulübüne yardım

…………. tarafından amatör spor kulüplerine ……….. yılı içerisinde sporu teşvik etmek amacıyla yapılan nakdi yardımların toplamının mevzuatta öngörülen üst sınırı geçmesi suretiyle ……….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “…

Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir...,

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…” denilmek suretiyle yapılabilecek nakdi yardımın sınırı belirtilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden;

Amatör spor kulüplerine nakdi yardımın “…………” kapsamında yapıldığı ve protokolü Belediye tüzel kişiliği adına imzalayanın Belediye Başkanı olduğu, yardıma ilişkin ödeme emirlerine protokol çerçevesinde verilen “Olur”un ilişik tutulduğu,

………… yılında genel bütçe vergi gelirlerinden …………. için İLBANK tarafından tahakkuk ettirilen toplam tutarın …………. TL olduğu ve azami nakdi yardım sınırının ……….*……….=………. TL olduğu anlaşılmaktadır.

…………. tarafından söz konusu üst sınıra uyulmadan, sınırı aşan miktarda, toplam ………… TL tutarında ………. yılı içerisinde nakdi yardımda bulunulmuştur. ……….nin “………….”ne istinaden amatör spor kulübüne ilgili kanuni düzenlemede öngörülen parasal sınırların üzerinde nakdi yardım ödenmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;

5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediye Başkanı” başlıklı 37’nci maddesinde Belediye Başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu, “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde ise Belediye Başkanının kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapabileceği ve yetkileri kullanabileceği belirtilmiştir. Kamu zararına konu ödeme emirlerine bakıldığında her yardımda “İskenderun Belediyesi Amatör Spor Kulüplerine Nakdi Yardım Protokolü” kapsamında işlemlerinin yürütüldüğü anlaşıldığından, harcama talimatını veren Belediye Başkanı veya onun yetkilendirerek harcamaya “Olur” verenlerin sorumluluğu bulunmaktadır.

Ayrıca 5018 sayılı Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, Harcama Yetkililerinin ödemeler ile ilgili bütçe, ödenek, harcama talimatının düzenlenmesi ve sair usule ilişkin hususlar doğru olsa bile harcama talimatının mevzuata uygun olmasını temin etme zorunluluğu ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu doğrultuda, 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ön Mali Kontrolün Kapsamı” başlıklı 10 uncu maddesinde;

“Ön malî kontrol görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından yerine getirilir.

Ön malî kontrol, harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrollerden oluşur. Malî hizmetler birimi tarafından yapılacak ön malî kontrol, Usul ve Esaslarda belirtilen kontroller ile idarelerce yapılacak düzenlemeler çerçevesinde bu birim tarafından yapılması öngörülen kontrollerden meydana gelir.

Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin malî karar ve işlemler, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Malî karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu yönetmeliğin üçüncü fıkrasında yer alan mali karar ve işlemlerin merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden kontrolü, harcama birimlerine verilen bir sorumluluktur ve bu sorumluluk harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin üzerindedir.

Aynı Yönetmeliğin “Ön Mali Kontrolün Niteliği” başlıklı 11 inci maddesinde;

“…

Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu hüküm 5018 sayılı Kanun ve İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Harcama Yetkililerine ve Gerçekleştirme Görevlilerine verilen sorumluluğu pekiştiren bir düzenlemedir.

Dolayısıyla her ne kadar protokol kapsamında yapılmış olsa ve bütçesinde ödeneği bulunsa da, mevzuat hükümlerine aykırı olarak azami sınır tutarın üzerinde amatör spor kulübüne nakdi yardım ödenmesine ilişkin harcama yetkilileri tarafından verilen harcama talimatı ve bu talimat doğrultusunda ödemeye ilişkin işlemleri gerçekleştiren gerçekleştirme görevlilerinin bu ödemelere ilişkin sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu itibarla; yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde,

…………. tarafından amatör spor kulüplerine ……… yılı içerisinde sporu teşvik etmek amacıyla yapılan nakdi yardımların toplamının mevzuatta öngörülen üst sınırı geçmesi suretiyle oluşan ………. TL kamu zararının;

………… TL’sinin Harcama Yetkilisi ………., Gerçekleştirme Görevlisi ………. ve Üst Yönetici ………’e

……….. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……….. Ali Çift, Gerçekleştirme Görevlisi ………. ve Diğer Sorumlu ……….’e

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……….., Gerçekleştirme Görevlisi ……….. ve Diğer Sorumlu …………’a

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı …………’in karşı oy gerekçesi;

“Harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri gözetmek ve denetlemekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini, amatör spor kulübüne nakdi yardım ödemelerinin mevzuatına uygun olup olmadığını ödeme emri belgesi ve eki belgeleri inceleyerek yerine getirmeleri gerekirdi.

5018 sayılı Kanunun 11’inci maddesinde, Belediye Başkanı üst yönetici olarak tanımlanarak sorumlulukları düzenlenmiş, Başkanın sorumluluk gereklerini de harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getireceği belirtilmiştir. Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğin temsilcisi olarak birçok sözleşme, protokol, belge vb. Belediye Başkanı tarafından imzalanmaktadır. Hayatın olağan akışı içinde Belediye Başkanının hukuki ve teknik her konuya vakıf olması mümkün değildir. Nakdi yardım ödemelerine ilişkin Belediye Başkanı ve yetkilendirdikleri tarafından imzalanan protokol ile azami sınırın aşılıp aşılmadığını bilmeleri ya da kontrol etmeleri beklenmemelidir. Harcama sürecinde yer almayan Belediye Başkanını ve yetkilendirdiklerinin kanuni sınırın üzerinde yapılan nakdi yardım ödemelerinden çoğunluk görüşün aksine sorumlu tutmamak gerekir.”