Sayıştay 5. Dairesi 46225 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 5

• Dosya No: 46225

• Tutanak No: 51333

• Tutanak Tarihi: 23.03.2022

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

6. 108 sayılı ilamın 4/A maddesi ile; Belediye Başkanı ..., Belediye Başkan Yardımcısı ... ve Şoför ...’a ait konaklama bedellerinin, Harcırah Kanunu’nda belirlenen tutarları aşması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,

Söz konusu kamu zararının tazmininden ilişkili ödeme emirlerinde imzaları bulunan harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin müşterek ve müteselsil olarak sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde aynen;

“Başkan ...'in harcırah tutarını aşan kısmı 5393 sayılı Kanunun 38/o maddesi kapsamında harcamalar olup, aynı yasanın 60/k maddesi uyarınca yapılan giderler Belediye başkanının seyahatlerinde bakanlık görevlilerinin ağırlama giderleridir ve özel kalem müdürlüğü bütçesinden belgelere istinaden ödenmiştir ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Geçici görev yolluklarının mahsubunda harcırah gündelikleri verilen avanslardan karşılanmış, görev dönüşü harcırah yapılmamıştır.

Bu giderler Harcırah Kanunu kapsamında değil Belediye Başkanının temsil, ağırlama, tören, organizasyon giderleri kapsamındadır ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır."

Denilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;

“6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun "Harcırah Verilecek Kimseler" başlıklı 4 üncü maddesinde; bu Kanunda belirtilen hallerde bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir denilmektedir.

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 33'üncü maddesinde; " (a) Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur. ? (d) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir." denilmektedir.

2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. maddesinin dipnotunda da;

"6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin % 40 ı esas alınır." hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, görevlendirmenin ilk 10 gününde yatacak yer temini için bu kişilere ödenecek gündelik tutarının belediye başkanı için gündeliğinin %50 artırımlı miktarı olan ... x 1,5 = ... TL'yi; belediye başkan yardımcısı ve işçi personel için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı olan ... x 1,5 = ... TL'yi geçmemesi gerektiği, ancak Yargılamaya Esas Rapordaki bilgilerden bu tutarın oldukça üzerinde konaklama gideri ödemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yurtiçi geçici görevlendirmelerde yukarıdaki mevzuat hükmü gereği görevlendirilenlere konaklama giderinin ödenmesi gerekmekte olup, konaklama giderinin 5393 sayılı Kanunun 38/o ve 60/k maddeleri çerçevesinde ödenmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, temyiz dilekçesinde yer verilen iddia ve açıklamaların ilam hükmünü değiştirecek mahiyette olmadığı, anılan maddelere dair ilam hükmünün tasdik edilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir.”

Denilmektedir.

Duruşma talep eden sorumlulara duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Temyize konu Daire kararında Belediye Başkanı ..., Belediye Başkan Yardımcısı ... ve Şoför ...’a ait konaklama bedellerinin, Harcırah Kanunu’nda belirlenen tutarları aşması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedilmiştir.

İlgili Hukuki Düzenlemeler

6245 sayılı Harcırah Kanunu

“Harcırah verilecek kimseler:

Madde 4 –(Değişik: 11/12/1981-2562/2 md.)

Bu Kanunda belirtilen hallerde:

1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara;

...”

Yurtiçinde verilecek gündeliklerin miktarı:

Madde 33 – (Değişik: 11/12/1981 - 2562/12 md.)

a. Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.

...

d) (Ek: 21/4/2005 – 5335/4 md.) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak (…) üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.”

2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. maddesinin dipnotu;

"6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50 si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin % 40 ı esas alınır."

Dilekçinin İddia ve İtirazları

Dilekçinin Daire kararına karşı itirazları;

Başkan ...'in harcırah tutarını aşan kısmı 5393 sayılı Kanunun 38/o maddesi kapsamında harcamalar olup, aynı yasanın 60/k maddesi uyarınca yapılan giderler Belediye başkanının seyahatlerinde bakanlık görevlilerinin ağırlama giderleridir ve özel kalem müdürlüğü bütçesinden belgelere istinaden ödenmiş olduğu,

Geçici görev yolluklarının mahsubunda harcırah gündeliklerinin verilen avanslardan karşılandığı, görev dönüşü harcırah yapılmadığı,

Bu giderlerin Harcırah Kanunu kapsamında değil Belediye Başkanının temsil, ağırlama, tören, organizasyon giderleri kapsamında olduğundan söz konusu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı şeklindedir.

Maddi Olayın Tüm Unsurlarıyla İncelenmesi

Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esas Yönünden İncelemesi;

6245 sayılı Harcırah Kanununun 4. Maddesinde yurtiçi gündeliklerinin kimlere verileceği 33. Maddesinde ise yurtiçi gündelik miktarının Bütçe Kanunu ile belirleneceği hüküm altına alınmakta, 2017 hesap yılına ilişkin olarak ise 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) cetvelin I. Maddesi ile gündelik miktarları belirlenmektedir. Bu düzenlemeler çerçevesinde görevlendirmenin ilk 10 gününde yatacak yer temini için bu kişilere ödenecek gündelik tutarının belediye başkanı için gündeliğinin %50 artırımlı miktarı olan ...x1,5=... TL’yi; belediye başkan yardımcısı ve işçi personel için gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı olan ...x1,5=... TL’yi geçmemesi gerekmektedir.

Ayrıca, Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası ile ... Belediyesi arasında yapılan Toplu Sözleşmenin 49 uncu maddesine göre sürekli işçilerin harcırahları için de Harcırah Kanunu’nun uygulanması gerekmekte olup yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca belediyede işçi olarak görev yapan ...’a verilecek harcırah miktarı 4 üncü derecedeki memurlara verilen miktarı geçemeyecektir. Dolayısıyla adı geçen kişiye ödenecek gündelik miktarı ... TL üzerinden hesaplanmalıdır.

Dilekçilerce bu ödemelerin Harcırah Kanununa göre değil Belediye Başkanı’nın takdiri ile şekillenen temsil, ağırlama, tören, organizasyon giderleri kapsamında yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Dava konusu hususa ilişkin ödeme emirlerinin incelenmesi neticesinde, ilgili personellerin görevlendirildikleri döneme ilişkin kendilerine avans verildiği, beyanları üzerine ilişikli ödeme emirleri ile 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen ödemeler çerçevesinde avans kapama işleminin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Görevlendirme süresince mevut olan konaklama masraflarının konaklama giderinin 5393 sayılı Kanunun 38/o ve 60/k maddeleri çerçevesinde ödenmesinin mümkün olmadığı söz konusu giderlerin Harcırah Kanunu kapsamında karşılandığı sonucuna varılmıştır.

Netice itibariye, ilgili personellere yasal tutarın üzerinde konaklama gideri ödemesi yapılmasında 6245 sayılı Harcırah Kanununa uygunluk bulunmamaktadır.

HÜKÜM

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, Dilekçilerin Daire kararının esasına ilişkin itirazlarının REDDİNE ve 5.Dairece 108 sayılı ilamın 4/A maddesi ile verilen hükmün TASDİKİNE, oybirliğiyle,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51333 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.