Sayıştay 5. Dairesi 462 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 08.04.2021

• Karar No: 462

• İlam No: 105

• Madde No: 17

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakediş

…. AŞ yükleniminde bulunan …… TL sözleşme bedelli “……. İşi” kapsamında;

A) Metre karesi …… TL olan BFİ.16, BFİ.17, BFİ.18, BFİ.19 poz nolu 4 cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabaka Yapılması imalatlarından 16,17 ve 18 poz nolu imalatların hiç yapılmadığı 19 poz nolu imalatın ise binde …. oranında yapıldığı buna karşın tonu …… TL olan aynı yer ve şartlarda kullanılabilen BFİ .002 Poz nolu Aşınma Asfalt Karışım Temini ve Finişer ile Serme ve Silindir ile Sıkıştırılması imalatının yapılması sonucu idarenin fazladan maliyete katlanması sonucunda …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

BFİ.02 poz nolu imalatın Tarifi: KTŞ (Karayolları Teknik Şartnamesi)’nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile asfalt betonu aşınma tabakası yapılması. Gerekli makine ve teçhizatın; iş başında temini, montajı ve demontajı, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasına taşınması,plent sahasındaki depo yerinde boşaltılması, taşıma kamyonlarına yüklenmesi, plent silosuna kadartaşınarak boşaltılması, kurutulması, ısıtılması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya aktarılması,buhar jeneratörü için gerekli suyun iş başında temini, bitümlü malzemenin; bedeli, temin yerindendepo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması,bitümlü malzemenin depo tankına aktarılması, depo tankında emiş derecesine kadarısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol yüzeyinin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, tretuvar üzerine konulan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, idarenin göstereceği depo yerine taşınması ve boşaltılması, bitümlü yapıştırıcı bedeli, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma kamyonlarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının; sırası gelinceye kadar plentte, kantarda ve serim yerinde bekletilmesi, kantarda tartılması, finişerle beraber çalışarak karışımın elektronik duyargalı finişere boşaltılması, serilmesi, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, her türlü nakliye, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar dahil 1 Ton fiyatıdır.

BFİ.016 poz nolu “4 Cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış Ve Elenmiş Ocak Taşı İle)”imalatın tarifi: “Projesine göre ve KTŞ’nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve elyaf ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması (Tip-1) Gerekli makine ve teçhizatın; iş başında temini, montajı ve demontajı, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerinde boşaltılması, taşıma kamyonlarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınarak boşaltılması, kurutulması, ısıtılması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya aktarılması, buhar jeneratörü için gerekli suyun iş başında temini, bitümlü malzemenin; depo tankına aktarılması, emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, katkı maddelerinin el ile miksere ilave edilmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol yüzeyinin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı bedeli, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma kamyonlarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının; sırası gelinceye kadar plentte ve serim yerinde bekletilmesi, finişerle beraber çalışarak karışımın elektronik duyargalı finişere boşaltılması, serilmesi, demir merdaneli silindirle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması ile agreganm plent sahasına taşınması, elyaf katkı maddesinin iş başında temini, bitümlü malzemenin; bedeli, temin yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının; temin yerinden plent sahasına ve yol boyunca taşınması, bitümlü sıcak karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvar üzerine konulan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ve tüm bu işler için gerekli olan her türlü işçilik, her türlü nakliye, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar dahil 1 ton fiyatıdır”. şeklindedir.

BFİ.017 poz nolu “4 Cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabakası Yapılması(Kırılmış Ve Elenmiş Ocak Taşı Ve Modifiye Bitüm İle)”imaltın tarifi: “Projesine göre ve KTŞ’ nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, kırılmış ve elenmiş ocak taşı, elyaf ve modifiye edilmiş bitüm ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması (Tıp-1). Gerekli makine ve teçhizatın; iş başında temini, montajı ve demontajı, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerinde boşaltılması, taşıma kamyonlarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınarak boşaltılması, kurutulması, ısıtılması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya aktarılması, buhar jeneratörü için gerekli suyun iş başında temini, bitümlü malzemenin; depo tankına aktarılması, emiş derecesine kadar ısıtılması, modifiye bitüm üretimi için; bitümlü malzemenin emiş derecesinden tatbik derecesine kadar ısıtılması, servis tankında asfalt pompası ile modifiye bitüm hazırlama tankına aktarılması, modifiye edici katkı maddesinin plent yanında araçlardan boşaltılması ve istifi ile istenilen miktar ve şartlarda modifiye bitüm plentine boşaltılması, katkı maddesinin, bitüm ile birlikte özel plentte 185 °C sabit sıcaklıkta homojen bir karışım elde edilinceye kadar karıştırılarak parçalayıcı değirmenden geçirilmesi, servis tankına aktarılması, Özel servis tankında depolanması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, katkı maddelerinin el ile miksere ilave edilmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol yüzeyinin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı bedeli, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma kamyonlarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının; sırası gelinceye kadar plentte ve serim yerinde bekletilmesi, finişerle beraber çalışarak karışımın elektronik duyargalı finişere boşaltılması, serilmesi, demir merdaneli silindirle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, tanzimi, geometrik standardın temini için aletli Ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. Yapılması, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması, agreganın plent sahasına taşınması, elyaf ve modifiye edici katkı maddelerinin iş başında temini, bitümlü malzemenin; bedeli, temin yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının; temin yerinden plent sahasına ve yol boyunca taşınması, bitümlü sıcak karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvar üzerine konulan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ve tüm bu işler için gerekli olan her türlü işçilik, her türlü nakliye, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar dahil 1 metrekare fiyatıdır.”

BFİ.018 poz nolu “4 Cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış Ve Elenmiş Sert Taş İle)” imalatın tarifi: “Projesine göre ve KTŞ’nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, kırılmış ve elenmiş sert taş ve elyaf ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması (Tip-1). Gerekli makine ve teçhizatın; iş başında temini, montajı ve demontajı, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama İşlerinin yapılması, konkasör altın boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerinde boşaltılması, taşıma kamyonlarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınarak boşaltılması, kurutulması, ısıtılması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya aktarılması, buhar jeneratörü için gerekli suyun iş başında temini, bitümlü malzemenin; depo tankına aktarılması, emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, katkı maddelerinin el ile miksere ilave edilmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol yüzeyinin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı bedeli, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma kamyonlarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının; sırası gelinceye kadar plentte ve serim yerinde bekletilmesi, finişerle beraber çalışarak karışımın elektronik duyargalı finişere boşaltılması,serilmesi, demir merdaneli silindirle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması, agreganın plent sahasına taşınması, elyaf katkı maddesinin iş başında temini, bitümlü malzemenin; bedeli, temin yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının; temin yerinden plent sahasına ve yol boyunca taşınması, bitümlü sıcak karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvar üzerine konulan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ve tüm bu işlerin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, her türlü nakliye, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar dahil 1 metrekare fiyatıdır.”.

BFİ.019 poz nolu “4 Cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış Ve Elenmiş Sert Taş Ve Modifiye Bitüm İle)” imalatın tarifi ise: “Projesine göre ve KTŞ’nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, kırılmış ve elenmiş sert taş, elyaf ve modifiye edilmiş bitüm ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması (Tip-1). Gerekli makine ve teçhizatın; iş başında temini, montajı ve demontajı, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave filler ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerinde boşaltılması, taşıma kamyonlarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınarak boşaltılması, kurutulması, ısıtılması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya aktarılması, buhar jeneratörü için gerekli suyun iş başında temini, bitümlü malzemenin; depo tankına aktarılması, emiş derecesine kadar ısıtılması, modifiye bitüm üretimi için; bitümlü malzemenin emiş derecesinden tatbik derecesine kadar ısıtılması, servis tankında asfalt pompası ile modifiye bitüm hazırlama tankına aktarılması, modifiye edici katkı maddesinin plent yanında araçlardan boşaltılması ve istifi ile istenilen miktar ve şartlarda modifiye bitüm plentine boşaltılması, katkı maddesinin, bitüm ile birlikte özel plentte 185 °C sabit sıcaklıkta homojen bir karışım elde edilinceye kadar karıştırılarak parçalayıcı değirmenden geçirilmesi, servis tankına aktarılması, özel servis tankında depolanması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, katkı maddelerinin el ile miksere ilave edilmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol yüzeyinin ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı bedeli, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma kamyonlarına yüklenmesi, taşıma kamyonlarının; sırası gelinceye kadar plentte ve serim yerinde bekletilmesi, finişerle beraber çalışarak karışımın elektronik duyargalı finişere boşaltılması, serilmesi, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması, agreganın plent sahasına taşınması, elyaf ve modifiye edici katkı maddelerinin iş başında temini, bitümlü malzemenin; bedeli, temin yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının; temin yerinden plent sahasına ve yol boyunca taşınması, bitümlü sıcak karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvar üzerine konulan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ve bütün bu işlerin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, her türlü nakliye, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar dahil 1 metrekare fiyatıdır.” şeklindedir.

Yukarıda adı geçen imalatların tarifleri incelendiğinde görüleceği üzere; BFİ.02 poz nolu imalat ile BFİ.16, 17, 18 ve 19 poz nolu imalatlar arasındaki farkın taş mastik asfaltta elyaf ve modifiye edilmiş bitüm kullanılmakta bunun dışında kullanım alanları ve yapım şartlarının aynı olduğu anlaşılmaktadır. Taş mastik aşınma tabakası, imalat aşamasında bünyesine dahil edilen elyaf ve modifiye edilmiş bitüm sayesinde normal aşınma tabakasından daha sağlam ve konforlu bir yol sağlarken birim fiyatının bu iş kapsamında çok daha ucuz olmasına rağmen sorumlular tarafından yaptırılmayarak idare daha fazla maliyete katlanmak zorunda kalmıştır. Yani idare daha kaliteli ürünü daha ucuza yaptırmak yerine pahalı ve kalitesiz olanı yaptırmayı tercih etmiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 5 inci maddesine göre kamu idarelerinin mal ve hizmet üretimi ile ihtiyaçlarının karşılanmasında, ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır. Bu çerçevede idare tarafından, sözleşmede bu imalatların tamamı yer almasına rağmen hem daha sağlam ve dayanıklı hem daha ucuz olan imalatların ya hiç yaptırılmaması yada çok az miktarda yaptırılmasına rağmen yerine daha pahalı olanın tercih edilmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlileri ………, …….., ……….., ………., …….., ………., …….., ………., ……… ile Diğer sorumlular Geçici Kabul Komisyonu Üyeleri ………, ………., …………, ………. ve (………’nin sorumlulukla ilgili savunmaları yerinde görüldüğünden denecek kalmamıştır. Kendilerine sorumluluk atfedilmesi mümkün değildir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi ……….. ile Gerçekleştirme Görevlileri; ……….., (………., ………, ………., ……., ………., ……….., ……., ………, …….., ………., ………, ………., ….. ve …….. savunmalarında özetle; TAŞ Mastik Asfalt imalatının şehir içi yollarda uygulamasının zor olduğunu, hava sıcaklığının en az 10 derece olması gerektiğini, çalışmaların genelde gece yapıldığını, bunun da ….. ili için yılda 3-4 ay uygulanabileceğini, alt yapı çalışmalarından ötürü bozulan yollara hızla müdahale etmek için aşınma tabakası yapıldığını, Taş Mastik Asfalt imalatında imalat yapıldıktan sonra en az yolun 24 saat kapalı olması gerektiği, yüklenici firmanın belediye şirketi olduğu ve çok düşük fiyat atmanın mevzuata aykırı olmadığını dolayısı ile kamu zararının söz konusu olmadığını ileri sürmüşlerdir. Bu savunmalara ilaveten …….. savunmasında yukarıda belirtilen hususlara ilaveten hangi imalatın yapılacağı idarenin takdir yetkisinde olduğunu, denetçinin yerindelik denetimi yaptığını, sorguda yasal dayanağın bulunmadığını idare tarafından BFİ.02 poz nolu imalatın sözleşmede öngörülen miktardan az yaptırıldığını ve bu imalat bedelinin de Taş Mastik pozlarına ait birim fiyattan ödenmesi gerektiği şeklinde iddiada bulunarak kamu zararının hesaplanamayacağını beyan etmiştir.

Öncelikle söz konusu işin konusu; …….. sınırları içerisinde yer alan ve belediyenin sorumluluk alanına giren yolların bakım ve onarımıdır. Sorumlular savunmalarında Taş Mastik Asfalt imalatının şehir içi yollarda uygulamasının zor olduğunu ileri sürerken toplam …… metre kare imalatın ki bu yaklaşık sorguda da hesabı görüleceği üzere ……. tona isabet etmektedir. Yapımı ve uygulaması mevcut belediyenin sorumluluğu altındaki yollarda bu denli zor olan bir imalatın ihale bünyesine neden alındığıyla ilgili savunmalarda hiçbir açıklamaya yer verilmemiştir. Bunun yanı sıra sorumluların savunmalarında ileri sürdükleri imalatın yapılmama gerekçelerine de katılınmamaktadır. Şöyle ki; ……ilinde hava sıcaklık ortalamaları dikkate alındığında bu imalat yılda 3-4 ay değil rahatlıkla 10 ay boyunca yapılabilir. Ayrıca savunmalarda alt yapı çalışmalarında bozulan yolların bir an önce düzeltilmesi gerektiği vurgulanmış, Taş Mastik asfaltta yol yapıldıktan 24 saat sonra trafiğe açılması gerektiği ileri sürülmüş, ancak yapılan incelemelerde KTŞ başta olmak üzere böyle bir bilgiye ulaşılamamıştır. Savunmalar da Taş Mastik imalatının finişerle serilmesi gerektiği belirtilmiş olsa da BFİ.02 poz nolu imalatın tarifine bakıldığında bu imalatında finişerle serilmesi gerektiği görülecektir.

Yine savunmalarda yüklenici firmanın belediye şirketi olması nedeniyle belediye açısından kamu zararı doğmayacağı ileri sürülse de her iki kurumun bütçelerinin ayrı olması belediye açısından kamu zararı doğurmaktadır. Bunun yanı sıra …… savunmasında 5018 Sayılı Kanunun 71 inci maddesine göre kamu zararından bahsedebilmek için kasıt, kusur ve ihmal olması gerektiğini belirtmiştir. Sorgu konusu imalatın yerine sözleşmede muadili ve daha ucuz olan imalat yerine daha pahalısının yaptırılması zaten başlı başına kusurlu hareket edildiğini göstermektedir ki BFİ.02 poz nolu imalatın sözleşeme de öngörülenden daha az yapılması ve Taş Mastik imalatlarının da nerdeyse hiç yapılmaması, yaklaşık maliyet hesabında imalat miktarlarının ne denli hatalı hesaplandığını ortaya koymaktadır. Yine …. savunmasında imalatı yapılmış BFİ.02 poz nolu imalata Taş Mastik imalatlarına ait birim fiyat üzerinden hesaplama yapılması gerektiği ileri sürülerek sorgu yazılamayacağını beyan etse de sorguda BFİ.02 poz nolu Aşınma Tabakası yapılması imalatı yerine aynı sözleşmede yapımı öngörülen ve aynı yol koşullarında kullanılabilen Taş Mastik imalatı yapılsaydı belediyenin daha az maliyete katlanarak daha kaliteli imalata sahip olacağından bahsedilmiştir ve bu tespitin yapılması savunmada belirtildiği gibi yerindelik denetimi olarak görülmemelidir. Savunmada sorguda belirtilen yasal dayanağın anlaşılamadığından bahsedilmiştir. Ancak Sorguda 5018 Sayılı Kanunun 5 inci maddesi yasal dayanak olarak gösterilmiş olup bu maddeye göre kamu idarelerinin mal ve hizmet üretimi ile ihtiyaçlarının karşılanmasında, ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır şeklindeki düzenlemenin gayet açık ve anlaşılabilir olduğu düşünülmektedir.

Sonuç olarak son yıllarda trafiğin hızla artması, mevcut yolların üzerindeki yükün ve araç sayısının hızla artması bu yollarda bozulmalara, tekerlek izleri ile oluşan olukları artırmaktadır. Bu sebep den dolayı tekerlek izlerini ve oluşan bozulmaları ortadan kaldırmak ve yolun ömrünü uzatmak adına yüzey kaplama da yeni bir uygulama başlatılmıştır, Taş Mastik asfalt kaplamada yüksek dane ile daha yüksek bitüm kullanılmasını gerektirerek daneler ve bitümü birbirine daha fazla kenetler, yolun ömrümü uzatır. Bu yeni karışım daha yüksek bitüm oranı içerdiğinden kaplamanın kalitesi daha yüksektir. Özellikle Tekerlek izi oluşabilecek ağır taşıt trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde kullanılmaktadır. İmalat tariflerine bakıldığında bu imalatta kullanılan bitüme ilave katkı maddeleri konulması ve kullanılan ocak malzeme özelliklerinin kalitesi ve gradasyonun daha farklı olduğu görülecektir Bu uygulamalar %70 - 80 oranında kaba agrega , %20 - 30 oranında ince agrega ile & 6- 7 gibi yüksek bir oranda bitüm ile gerçekleşir. Karışımda kaba agreganın daha fazla olması daha fazla boşluklar oluşmasına, oluşan bu boşlukların da ince harç ile kapatılmasına Taş Mastik uygulaması denmektedir. Bu ince harç, mineral filler, bitum ve özel bir malzeme olan ve bitümü tutan elyaf ile doldurulmaktadır. Bu elyaf sayesinde daha yüksek miktarda kullanılan bitüm kaba agrega üzerinde akmadan tutunabilir.

Günümüzde ise Taş Mastik uygulamaları özellikle Avrupa ülkelerinde aşınma tabakası olarak kullanılmaktadır. Bu imalatın avantajları,

*Yüksek dayanım ve tekerlek izine karşı koruma

*Daha iyi yapısal iç dayanım

• Kaymaya karşı koruma

• Ses absorbe etme özelliği

• Daha uzun hizmet süresi

• Yaşlanmaya karşı koruma olarak sıralanabilir.

Görüleceği üzere tüm bu avantajlarına rağmen metre karesine …..kuruş gibi aşırı düşük teklif edilen bir imalatı yaptırmamak uzun vadede belediyenin asfalt bakım ve onarım yükünü arttıracağı gibi kalite konfor ve dayanıklılık açısından daha düşük ama daha pahalı bir imalatı yaptırmanın kamu yararına olmayacağı muhakkaktır.

Diğer yandan, ……… yılı içerisinde bu ihaleye ilişkin …. adet ödeme emri düzenlenmiş olup, ödeme emrinin toplam tutarı ………TL’dir. Sözleşme tutarı …………TL olan bu işe ilişkin diğer ödemeler ………. yılı içerisinde gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, sorgunun (A) bendinde yazılan toplam kamu zararının …….. TL’si ……. yılını ilgilendirmektedir. Dolayısıyla, bu tutar hakkında hüküm tesis edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla; ………. AŞ yükleniminde bulunan ……… TL sözleşme bedelli “……… İşi” kapsamında; metre karesi …… TL olan BFİ.16, BFİ.17, BFİ.18, BFİ.19 poz nolu 4 cm Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabaka Yapılması imalatlarından 16,17 ve 18 poz nolu imalatların hiç yapılmadığı 19 poz nolu imalatın ise binde ….. oranında yapıldığı buna karşın tonu ……. TL olan aynı yer ve şartlarda kullanılabilen BFİ .002 Poz nolu Aşınma Asfalt Karışım Temini ve Finişer ile Serme ve Silindir ile Sıkıştırılması imalatının yapılması sonucu idarenin fazladan maliyete katlanması sonucunda oluşan ……….. TL kamu zararının;

…….. TL sinin Harcama Yetkilisi (……… ile Gerçekleştirme Görevlileri; ………., ............., …….., ………, …….., ……….., ………, ………., ………, ………., ……….., ………, ……… ve ……’e müşetereken ve müteselsilen;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Geriye kalan ……… TL’sinin ise ……. yılını ilgilendiriyor olması nedeniyle sorumluların savunmalarının alınıp söz konusu yıl için Ek Rapor yazılmasını teminen ilgili Denetçisine iadesi için konunun Başkanlık Makamına bildirilmesine oybirliğiyle karar verildi.

Sorgu konusu hususa ilişkin olarak sorumlular hakkında gerekli inceleme ve soruşturma yapılmasını teminen İçişleri Bakanlığına yazılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye ………’in Karşı Oy Gerekçesi:

“Yüklenici teklif fiyatlarında yer alan BFİ. 16, 17, 18, 19 Poz Nolu taş mastik aşınma tabakası imalatları yapılmamış, bunların yerine sözleşmede yer alan BF2 Poz Nolu aşınma tabakası imalatı yapılmış ve bedeli daha pahalı olan bu tutar üzerinden yapılmıştır. Savunmada belirtilen gerekçelerin, imalatların yapılma esaslarını belirleyen Karayolları Genel Müdürlüğü Teknik Şartnamesinde herhangi bir karşılığı bulunmamaktadır. Teknik bir gerekçeye dayanmayan bu değişiklik Kamu İhale Kanununun 4. Maddesinde kayıt altına alınmış olan temel ilkelere aykırıdır. Bu nedenle aynı Kanunun 60 maddesi “Görevlerini kanuni gereklere ve tarafsızlıkla yapmadıkları” hükmü gereğince, ihale sürecinde yer alan görevliler hakkında cezai soruşturma yapılması için Savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerekir. Öte yandan taş mastik imalatı için teklif fiyatları … lira olup, adı geçen imalatların bu fiyata yapılması fiilen imkânsızdır. Aynı nitelikte imalat yapılırken sözleşmede yer alan fiyatların öncelikli olarak kullanılması gerekmektedir. Bu da BF2 Poz Nolu fiyattır. Ödemenin bu fiyat üzerinden yapılması yasal düzenlemelere uygundur.”

B) BFİ.068 poz nolu “Parke Beton Blok Adi Kaldırım ve Blokaj Sökülmesi” imalat ile BFİ.071 poz nolu “Bordür Sökülmesi” imalatın tarifine uygun yapılmamasına rağmen imalat bedellerinin teklif birim fiyattan ödenmesi sonucu …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

BFİ.068 poz nolu imalatın tarifi : “Projesine göre mevcut beton parke taşı sökülmesi, taşların plaklardan ayrılması, yol kenarına ya da uygun bir sahaya istifi, idarenin göstereceği yere nakliyesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici karı ve genel giderler dahil, 1 m2 parke taşı sökülmesi fiyatıdır.” BFİ.071 poz nolu imalatın tarifi ise, “Projesine göre mevcut bordürlerin sökülmesi, temizlenmesi, yol kenarına ya da uygun bir sahaya istifi, idarenin göstereceği yere nakli, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, iş yerindeki her türlü yükleme - boşaltma ile yüklenici karı ve genel giderler dahil 1metre bordür sökülmesi fiyatıdır.” şeklindedir. Söz konusu imalatların tarif ve analizden imalatların elle yapılacağı ve tekrar kullanılabilmesi için idarenin göstereceği yere istifi edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde imalatın elle yapıldığına ilişkin çalışan işçilere ait puantaj cetvelleri, detaylı SGK bildirgeleri ile söküm sonucu istiflenip nakledildiğine veya tutanakla herhangi bir yere teslim edildiğine ilişkin beton parke veya bordürlere ilişkin belgelere rastlanmamıştır.

Bu şartlar altında söz konusu söküm işlemlerinin makine ile yapıldığı dolayısıyla makineli kazı birim fiyatından ödeme yapılması gerekirken elle söküm birim fiyatı ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve gönderilen belgeler incelendiğinde; sorgunun (B) bendinde belirtilen kamu zararının ………. tarih ve ……… nolu makbuz alındısı ile tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; BFİ.068 poz nolu “Parke Beton Blok Adi Kaldırım ve Blokaj Sökülmesi” imalat ile BFİ.071 poz nolu “Bordür Sökülmesi” imalatın tarifine uygun yapılmamasına rağmen imalat bedellerinin teklif birim fiyattan ödenmesi sonucu oluşan …….. TL kamu zararı ahiz ………AŞ’den ……… tarih ve ……nolu makbuz alındısı tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

C) Söz konusu işe ait sözleşme ve eklerinin incelenmesi sonucunda kazıdan çıkan hafriyat fazlalığının moluz döküm sahalarına nakli ve dökülmesi bedeli birim fiyata dahil olduğu halde kazı fazlalığının bu sahalara döküldüğüne dair ispat edici belgelere hakediş raporlarında yer almaması ve hafriyat birim fiyatı içinde bulunan döküm bedelinin birim fiyattan düşülmemesi sonucu …….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

BFİ.174 poz nolu “ Hafriyat Yapılması” imalat tarifi ; “Tüm hafriyat işlerinin yapılması işidir. Proje ve detaylarına göre her türlü zemin ve klasta, geniş derin, dar derin veya serbest, suda veya kuruda el veya makina ile hafriyat yapılması, kazı esnasında çıkacak veya kazı çukuruna gelen zemin sularının pompalar ile boşaltılması, kazı esnasında eski imalatlara ait kalıntılar çıkması durumunda bu kalıntıların kırılması, sökülmesi hafriyat fazlalığının idarenin belirleyeceği moloz döküm sahasına nakliyesi veya idare tarafından uygun görüldüğü taktirde kazıdan çıkan dolguya uygun malzemelerin inşaat sahası dolgularında kullanılması ve tabaka tabaka sıkıştırılması, sahada hali hazırda birikmiş hafriyatların moloz döküm sahasına nakliyesi, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü nakliye, işçilik, alet edevat giderleri ve makina giderleri, yüklenici karı ve genel giderler dahil 1 m3 hafriyat yapılması fiyatıdır” şeklindedir. Tariften de açıkça anlaşılacağı üzere kazı fazlası hafriyat moloz döküm sahalarına götürülecek ve depolanacaktır. Ancak yapılan incelemelerde kazı fazlası hafriyatın resmi döküm sahalarına götürüldüğüne dair Hafriyat Toprağı, İnşaat Ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 23. cü maddesine göre bulunması gereken belgelerin düzenlenmediği dolayısı ile kazı fazlası hafriyatın döküm sahalarına gönderildiğine dair yüklenici tarafından temin edilmesi ve idareye teslim edilmesi gereken bu belgelerin bulunmaması nedeniyle hafriyat birim fiyatı içinde bulunan döküm bedelinin birim fiyattan düşülmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve gönderilen belgeler incelendiğinde; sorgunun (C) bendinde belirtilen kamu zararının ……… tarih ve ………nolu makbuz alındısı ile tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Söz konusu işe ait sözleşme ve eklerinin incelenmesi sonucunda kazıdan çıkan hafriyat fazlalığının moluz döküm sahalarına nakli ve dökülmesi bedeli birim fiyata dahil olduğu halde kazı fazlalığının bu sahalara döküldüğüne dair ispat edici belgelere hakediş raporlarında yer almaması ve hafriyat birim fiyatı içinde bulunan döküm bedelinin birim fiyattan düşülmemesi sonucu oluşan ……….TL kamu zararı ahiz ……….AŞ’den ……… tarih ve …………. nolu makbuz alındısı tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

D) BFİ.108 poz nolu “Tuvenan Dolgu Yapılması” imalatın yapımında tuvenan malzeme yerine elek artığı malzeme kullanıldığı buna karşın imalata ilişkin ödemenin hesabında bu poza ait birim fiyatın kullanılmaması sonucunda ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Söz konusu pozun tarifi : “ Malzeme çapları idare onayı alınarak yapılacaktır. Proje ve detaylarına uygun olarak gerekli olan tuvenan malzemenin temini, kullanılacağı yere dökülmesi, tesviye ve tabaka tabaka silindirle sıkıştırılması, sulanması için her türlü işçilik, malzeme ve kaybı, her türlü nakliye, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, yüklenici karı ve genel giderler dahil 1 m3 fiyatıdır.

Ölçü: Projedeki boyutlar üzerinden metreküp cinsinden hacmi hesaplanır.

Malzeme özellikleri:

Kullanılacak olan malzemenin TS 706 EN 12620+A1 standardına uygun olması gerekmektedir. İdarece belirlenecek boyutlarda tuvenan malzeme kullanılacaktır.” şeklindedir. Poz tarifine göre dolguda tuvenan malzeme kullanılması gerektiği halde uygulamada dolgu için elek artığı malzeme kullanılmış ancak tuvenan birim fiyatı ödenmiştir. Dolayısıyla fiilen kullanılan elek artığı malzeme için yeni birim fiyat yapılmaması yada varsa sözleşmesinde fiili imalata uygun birim fiyatın kullanılmaması sonucunda kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve gönderilen belgeler incelendiğinde; sorgunun (D) bendinde belirtilen kamu zararının …….. tarih ve ……… nolu makbuz alındısı ile tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; BFİ.108 poz nolu “Tuvenan Dolgu Yapılması” imalatın yapımında tuvenan malzeme yerine elek artığı malzeme kullanıldığı buna karşın imalata ilişkin ödemenin hesabında bu poza ait birim fiyatın kullanılmaması sonucunda oluşan …….. TL kamu zararı ahiz ………AŞ’den …….. tarih ve ……nolu makbuz alındısı tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

E) Poz No 14 “Yapıştırıcı Malz. Temini (Mc-30)”ve Poz No 155 “Ocak Taşından Kon. Kır. Alt Temel Malz. Temini” imalatlarının tarifine göre nakliye bedeli birim fiyata dahil olduğu halde ayrıca nakliye bedeli ödenmesi sonucunda ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Söz konusu malzemelere ait birim fiyat tariflerinde malzemelerin teslim yerinin iş yeri olacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla bu malzemeler için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekirdi. Ancak idare tarafından bu malzemeler için ayrıca nakliye pozlarından ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve gönderilen belgeler incelendiğinde; sorgunun (E) bendinde belirtilen kamu zararının …….. tarih ve …….. nolu makbuz alındısı ile tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Poz No 14 “Yapıştırıcı Malz. Temini (Mc-30)”ve Poz No 155 “Ocak Taşından Kon. Kır. Alt Temel Malz. Temini” imalatlarının tarifine göre nakliye bedeli birim fiyata dahil olduğu halde ayrıca nakliye bedeli ödenmesi sonucunda oluşan ……… TL kamu zararı ahiz ………AŞ’den ….. tarih ve ……nolu makbuz alındısı tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.