Sayıştay 5. Dairesi 45999 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 5

• Dosya No: 45999

• Tutanak No: 47247

• Tutanak Tarihi: 26.02.2020

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Asilde aranan şartları taşımayan şahsa özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödenmesi.

208 sayılı İlamın 2. Maddesi ile; İnsan Kaynakları Daire Başkanlığına bağlı 1. dereceli Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne vekâlet eden ...’e vekâlet ettiği kadro için asilde aranan şartları taşımamasına rağmen Özel Hizmet Tazminatı ve Ek Ödeme farklarının ödenmesi neticesinde oluşan ... TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Harcama yetkilisi olarak sorumluluğuna hükmedilen ... ile gerçekleştirme görevlisi olarak sorumluluğuna hükmedilen ... tarafından sunulan 11.09.2019 tarihli aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

İdarenin Hukuk Müşavirliğince verilen, “Belirtilen konu hakkında 1. Hukuk Müşavirliğimizin hukuki görüş yazısında; “...’ün, 2007 yılında İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine ve 2008 yılında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine yapılmış olan atanma işlemleri, işlemlerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yapılmış olması, bireysel olarak kazanılmış hakların korunmasının İdare Hukukunun temel ilkelerinden olması ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde kazanılmış hakların korunacağının açıkça belirtilmiş olması nedenleriyle, ...' e şube müdürlüğü vekilliği ücretlerinin ödenmesinin hukuka uygun olduğu...” görüşüne yer verildikten sonra İnsan Kaynaklan ve Eğitim Daire Başkanlığında Maaş Tahakkuk Şube Müdür V. olarak görev yapan ...’ e mevzuata aykırı herhangi bir yersiz ödeme yapılmadığı,

Nihai olarak dilekçi tarafından 07.03.2018 tarih ve 63 sayılı İlamın 1 sıra numaralı hükmünün azınlık görüşünde yer alan;

“İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne Vekalet eden ...’ e yapılan ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödemeleri ile ilgili olarak 657 sayılı DMK’ nın 68/B maddesinde 10 yıllık hizmet şart ve yüksek öğrenim şartı mevcuttur. Diğer taraftan ilgilinin atandığı tarihte geçerli olan 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarındaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte değişiklik yapan 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 12 nci maddesinde;

‘Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

b) Müdür kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, işletme, iktisat, çalışma ekonomisi, sosyal ve idari bilimler dallarında yükseköğrenim bitirmiş veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak’ şartları yer almaktadır.

Burada 4 yıllık yükseköğrenim değil yalnızca yükseköğrenim şartı bulunmaktadır. İlgilinin ise 25.09.2006 tarihinde 2 yıllık İktisat Fakültesinden mezun olduğu görülmüştür.

Denetçi raporuna dayanak teşkil eden 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yer alan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 22 maddesinde ‘Bu Yönetmelik Kapsamında Bulunan Unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların bu kadroya atananların hakları saklıdır.’ hükümleri yer aldığından ve ilgilinin atandığı tarihte, vekalet ettiği kadro için asilde aranan şartları taşıdığı görüldüğünden, daha sonra aynı kadro için asilde aranan şartların değişmesine bakılmaksızın vekalet ettiği kadro için yapılan ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödemelerine hak ettiği değerlendirilmelidir. Bu itibarla, yapılan ödemelerin yasal düzenlemeleri uygun olduğuna karar verilmesi gerekir.” görüşü de dayanak gösterilmek suretiyle 208 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Harcama yetkilisi olarak sorumluluğuna hükmedilen ... ile gerçekleştirme görevlisi olarak sorumluluğuna hükmedilen ... tarafından sunulan 11.09.2019 tarihli aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen Başsavcılık Mütalaasında aynen;

“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7’nci maddesinde; "5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak" hükümlerine yer verilmiştir.

Yargılamaya konu olayda, 1. dereceli Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne vekâlet eden ...'ün, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (4) üncü fıkrasında yer alan "Ek 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma" şartını taşımadığı; netice itibariyle vekâlet ettiği kadro için asilde aranan şartları haiz olmadığı dolayısıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175 inci maddesi gereğince vekalet ettiği anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğinin "Kazanılmış Haklar" başlıklı 22. maddesinde "Bu yönetmelik kapsamında bulunan unvanların, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve kadrolara atananların hakları saklıdır." şeklindeki hüküm, mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananlar ve kadrolara atananlar için söz konusudur. Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne vekâlet eden ...'ün bu kadroya atanması söz konusu değildir. Dolayısıyla 22 nci madde hükmünden yararlanması söz konusu olmayacaktır. Adı geçen kişinin yapılan ödemelere hak kazanabilmesi için Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte aranan şartları taşıması gerektiği değerlendirilmekte olup, Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (4) üncü fıkrasında yer alan şartı taşımadığından dolayı Özel Hizmet Tazminatı ve Ek Ödeme farklarının ödenmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.

Bu itibarla, temyiz talebi reddedilerek Daire Kararının onanması, uygun olur.” denilmektedir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlular ... ve ... 10.02.2020 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

208 sayılı ilamın 2’nci maddesi ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresi’nde bilgisayar işletmeni olarak çalışan ve İnsan Kaynakları Daire Başkanlığına bağlı 1. dereceli Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne vekâlet eden ...’e vekâlet ettiği kadro için asilde aranan şartları taşımamasına rağmen Özel Hizmet Tazminatı ve Ek Ödeme farklarının ödenmesi suretiyle sebep olunan toplam ... TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmektedir.

İlam hükmü ve ilgili dosyalar üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

İlama konu ... Su ve Kanalizasyon İdaresi’nde bilgisayar işletmeni olarak çalışan ...’ün ... tarih ve ... sayılı ‘Görevlendirme’ konulu yazı ile 05.05.2008 tarihinden itibaren İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Daire Başkanlığında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğü görevini 657 sayılı DMK 175’inci maddesi gereğince vekâleten yürütmesine karar verildiği,

208 sayılı ilamın 2’nci maddesi ile ...’ün, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte 7’nci maddesinin (4) üncü fıkrasında yer alan “Ek 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma” şartı arandığı Ek 2 sayılı listede Şube Müdürlüğüne yer verildiği; netice itibariyle ilgili personelin vekâlet ettiği Şube Müdürlüğü kadrosu için asilde aranan şartları haiz olmadığı, dolayısıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 175’inci maddesi gereğince vekâlet ettiği müdürlük kadrosu için kendisine yapılan Özel Hizmet Tazminatı ve Ek Ödeme farkı ödemelerin kamu zararı oluşturduğuna hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Dilekçiler dilekçesinde ilam hükmüne esas olan ve vekâleten görevlendirme yapılan kadroya asaleten atama yapılabilmesi için aranan şartların vekil tarafından taşınmadığı hususuna dayanak gösterilen Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in söz konusu atamanın yapıldığı tarihte yürürlükte olmadığı, dolayısıyla ilgili yönetmelik esas kabul edilerek hükmedilen kamu zararının hukuka aykırı olduğu, kişinin vekaleten atandığı kadro kendisine uygulanagelen yasal hakların kazanılmış hak olarak değerlendirilmesi gerektiği ve sonraki mevzuat değişiklikleri dayanak gösterilerek bu haklardan yararlanamayacağı iddiasının yerinde olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İlam hükmüne esas teşkil eden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı RG’de yayınlanarak yayın tarihinde yürürlüğe girdiği, ilgili yönetmeliğin ‘Yürürlükten kaldırılan mevzuat’ başlıklı 23’üncü maddesinde, “2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı RG’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.” denilmekte olduğu ve atama işlemi tarihi olan ... tarihinde İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yürürlükte olduğu görülmektedir.

Vekillere yapılacak zam ve tazminat ödemesi ile ek ödeme farkına ilişkin yasal düzenlemeler şu şekildedir;

Devlet Memurlarına verilecek zam ve tazminatları düzenleyen 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinin (1) inci fıkrasının (cc) bendinde “Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir” hükmü yer almakta,

Ayrıca, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9. maddede; “… kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir” hükümlerine yer verilmekte olup, bu hükümlerden anlaşılacağı üzere vekil personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen zam ve tazminat ile ek ödemenin asli kadroları için öngörülenden fazla olması halinde, aradaki farkın vekile ödenebileceği açıktır.

Vekâleten görevlendirme müessesesi kamu görevinin sürekliliği ilkesi içerisinde, o görevi asil olarak yürütmekte olan memurların çeşitli nedenlerle o görevi yerine getirememeleri halinde, esas ve şartları münhasıran 657 sayılı Devlet Memurlar Kanunu’nda düzenlendiği üzere, ilgili görevin geçici olarak başka personel tarafınca yerine getirilmesidir. Ayrıca bir görevin vekâleten icra edilmesi hizmet gereklerinden kaynaklanan geçici uygulamalar olduğundan ilgili kadro için yasal düzenlemeler gereği tanınan hakların o görevi geçici olarak yerine getiren kişi bakımından kazanılmış hak olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Özü gereği geçici bir birel/şart işlem olan vekâleten görevlendirme işlemi ve asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması kaydıyla, vekile, vekâlet ettikleri kadro için öngörülen zam ve tazminat ile ek ödeme farkının ödenebilmesi şartlarının mevcudiyeti idare tarafından yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Dolayısıyla bir görevi vekil olarak yürüten kişiye zam ve tazminat ile ek ödeme farkının ödenebilmesi ödeme yapılacak dönemde yürürlükte bulunan yasal düzenlemeler gereği vekilin ilgili kadroya asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması halinde mümkün olabilecektir. Bu ödemelerin vekile bir dönem ödenmiş olması, vekil için ödemelerin kazanılmış hak olarak kabulünü gerektirmeyecektir. Çünkü kazanılmış hakkın söz konusu olabilmesi için korunmaya değer ve meşru bir durumun olması gerekir. Hukuken korunması gereken bir hakkın, hukuka uygun olarak kazanılması gerekir.

Bu sebeple dilekçilerce dilekçelerinde belirtilen “2007 yılında İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine ve 2008 yılında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine yapılmış olan atanma işlemleri, işlemlerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yapılmış olması, bireysel olarak kazanılmış hakların korunmasının İdare Hukukunun temel ilkelerinden olması ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde kazanılmış hakların korunacağının açıkça belirtilmiş olması nedenleriyle, ...' e şube müdürlüğü vekilliği ücretlerinin ödenmesinin hukuka uygun olduğu...” iddiası yerinde değildir.

Şöyle ki; ilama esas 2017 yılı döneminde Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğü Vekilliği görevini yürüten ...’ün bu dönemde yürürlükte bulunan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 7’nci maddesinin (4) üncü fıkrasında yer alan “Ek 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma” şartını taşımadığı, taraflarca aksini kanıtlar nitelikte bilgi ve belge sunulmadığından açık olup, vekaleten görevlendirildiği kadro için asilde aranan şartları taşımadığından vekalet edilen kadro için öngörülen zam ve tazminat ile ek ödemenin vekilin asli kadrosu için öngörülen tutardan fazla olması halinde alınabilecek farkın yasal zeminin oluşmadığı açıktır.

Bu itibarla; dilekçilerce dilekçelerinde belirtilen iddialarının REDDİNE ve 208 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE(...’ün azınlık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 26.02.2020 tarih ve 47247 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

...’ün karşı oy gerekçesi;

İlam hükmü ve ilgili dosyalar üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğüne vekalet eden ...’e yapılan ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ödemeleri ile ilgili olarak 657 sayılı DMK’nın 68/B maddesinde 10 yıllık hizmet şart ve yüksek öğrenim şartı mevcut olduğu, söz konusu kişinin bu şartları taşıdığı,

Diğer taraftan ilgili personelin atandığı tarihte geçerli olan 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarındaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte değişiklik yapan 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğin 12’nci maddesinde;

‘Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

b) Müdür kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, işletme, iktisat, çalışma ekonomisi, sosyal ve idari bilimler dallarında yükseköğrenim bitirmiş veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak’ şartları yer almakta olduğu, bu düzenlemede yalnızca yükseköğrenim şartının bulunduğu, somut olayda ilgilinin 25.09.2006 tarihinde 2 yıllık İktisat Fakültesinden mezun olduğu görülmektedir.

Ayrıca ilgilinin, 2007 yılında İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine ve 2008 yılında Maaş Tahakkuk Şube Müdürlüğü Vekilliği görevine yapılmış olan atanma işlemleri, işlemlerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yapılmış olması ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde kazanılmış hakların korunacağının açıkça belirtilmiş olması nedenleriyle, ...' e şube müdürlüğü vekilliği ücretlerinin ödenmesi hukuka uygundur.

Tüm bu gerekçelerle, Sayıştay 5. Dairesince 208 sayılı ilamın 2. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.