Sayıştay 5. Dairesi 44649 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 5

• Dosya No: 44649

• Tutanak No: 48386

• Tutanak Tarihi: 14.10.2020

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Fırın, Dükkan, Büro, Çay Ocağı gibi Taşınmazların Kiraya Verilmesi İşlemlerinden Katma Değer Vergisinin Tahsil Edilmemesi

2. 20 sayılı Asıl İlamın 2’ nci maddesiyle; … Belediyesi’ne ait gayrimenkul, tesis ve işletmelerin kira bedellerinden katma değer vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

İlamda Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … (Mali Hizm. Müd. V.) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;

19.10.2016-28.04.2017 tarihleri arasında … Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini yürüttüğü, İlamda kamu zararı tablosunda yer alan kiralama işlemlerinden; kira başlangıç tarihleri esas alındığında sadece … ile …’a yapılan kiralama işlemlerinin görev yaptığı dönemde gerçekleştiği, dolayısıyla kendisinin sadece bunlardan sorumlu tutulması gerektiği,

İlamda tazmin hükmü verilen toplam … TL kamu zararının; … TL’sinin ahizi … Seyahat tarafından ... tarih ve ... no.lu MİF ile, … TL’sinin ahizi … Seyahat … tarafından ... tarih ve ... no.lu banka dekontu ile, … TL’sinin ahizi … tarafından ... tarih ve ... sıra no.lu dekontla Belediyenin banka hesabına yatırıldığı, tahsilata ilişkin kanıtlayıcı belgelerin dilekçe ekinde gönderildiği,

Geriye kalan … TL kamu zararının ise ahizlerinden cebren tahsili için Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 08.01.2019 tarih ve E.130 sayılı yazı ile Hukuk İşleri Müdürlüğüne gerekli bildirimin yapıldığı, bu tutarın muhasebede kişilerden alacaklar hesabına alınıp takip edildiği, belirtilerek bu konudaki tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği hususu Kurulumuzun bilgisine sunulmuştur.

İlamda Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … (Mali Hizm. Müd.) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde …’ın yukarıdaki açıklamalarına ilave olarak özetle;

28.11.2014-19.10.2016 tarihleri arasında … Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini yürüttüğü, İlamda kamu zararı tablosunda yer alan kiralama işlemlerinden; kira başlangıç tarihleri esas alındığında …, …, …, …, …, … ve … ile yapılan kira sözleşmelerinin görev yaptığı dönemde gerçekleştiği, bu yüzden sadece bunlardan sorumlu olabileceği, bunun yanı sıra aylık kira ödemeleri görevden ayrıldığı tarihten sonra yapıldığından tahsilat esnasında alınan KDV’den sorumlu tutulamayacağı, belirtilmiştir.

İlamda Muhasebe Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … (Mali Hizm. Müd. V.) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;

… Belediyesine ait gayrimenkullerin kiralanmasına ilişkin kira sözleşmelerinde; kira bedelinin haricinde KDV alınacağına dair bir hükmün bulunmadığı, KDV Genel Uygulama Tebliğinin “C. Mükellef ve Vergi Sorumlusu” bölümünün “2.1.2.3. Kiralama İşlemleri” kısmında belediyelerin vergi sorumlusu olarak sayılmadığı, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-d maddesine göre; Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde sayılan mal ve haklar arasında yer alan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin, bir iktisadi işletmeye dahil olmamaları şartıyla, KDV’den müstesna olduğu, dolayısıyla Belediye’ye ait gayrimenkullerin kiralanması işlemleri kanunla KDV’den istisna edildiğinden KDV tevkifatı ve sorumluluk uygulamasının söz konusu olmayacağı, belediye iktisadi işletmesine ait taşınmazın da bulunmadığı, gayrimenkul kiralanması işlemlerinin kendisi tarafından yapılmadığı, bu konuda sorumlu tutulamayacağı, kira sözleşmelerinin Gelir Şefliği tarafından hazırlandığı ve gelir şefliği arşivinde bulunduğu, söz konusu şeflik tarafından belirlenen kira bedelinin vezneye yatırıldığı, Mali Hizmetler Müdürlüğünün tüm bu işlemlerden Tahsildar İrsaliyesi İcmali vasıtasıyla haberdar olduğu, kira sözleşmeleri ve tahsildar irsaliyesi icmalinin dilekçe ekinde yer aldığı, belirtilerek bu konudaki tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği hususu Kurulumuzun bilgisine sunulmuştur.

Başsavcılık mütalaasında (sorumlu … ile …’nun temyiz dilekçeleri için verilen mütalaada) özetle;

Katma değer vergisi genel bütçenin gelirleri arasında yer aldığından KDV gelirlerinin belediye tarafından genel bütçeye aktarılması gerektiği, gayrimenkul, tesis ve işletmelerin kiralama hizmetlerinden eksik yapılan KDV tahakkuk ve tahsilatı nedeniyle oluşabilecek KDV cezalarının da hesaplanarak KDV aslı ile birlikte tahsilatının yapılması için konunun Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmesini teminen dosyanın ilgili Dairesine gönderilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında (sorumlu …’ın temyiz dilekçesi için verilen mütalaada) özetle;

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’nci maddesinin 1’nci fıkrasının 3(f) bendine göre Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin katma değer vergisine tabi olduğu, Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde; “Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

…

5. Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, gibi haklar;” denildiği,

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı 17’nci maddesinin 4’üncü fıkrasının (d) bendinde ise; “4. Diğer İstisnalar:

…

d)İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri tarafından kiraya verilmesi işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser, sanatoryum gibi kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,” denildiği,

Söz konusu madde hükmü gereği, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin katma değer vergisinden istisna edildiği,

Belediyelerin sahibi oldukları gayrimenkullerin kiraya verilmesi işleminden dolayı KDV’ye tabi olmadığı ancak olayda; belediye gayrimenkullerinin iktisadi işletme oluşturmaları ya da gayrimenkule bağlı bir hakkın kiraya verilmesi söz konusu olduğundan, bu kiralama işlemleri işletme hakkının kiraya verilmesi suretiyle gerçekleşen ticari nitelikli hizmet olduğundan katma değer vergisine tabi olacağı, dolayısıyla belediye mülkiyetinde bulunan büfe, çay bahçesi, restoran, dükkan vb. yerlerin kiraya verilmesi nedeniyle Belediye bünyesinde bir iktisadi işletme oluşacağı ve bu kiralama işlemlerinin de genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabi olacağı,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde; “Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:

…

e)İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.” denildiği,

5018 sayılı Kanun hükmü ile belediye alacaklarının tahakkuk ettirilmesi, alacakların takibi ve tahsili görevinin Mali Hizmetler Müdürlüğüne verildiği, bununla birlikte kiracılarla yapılan kira sözleşmelerinde Mali Hizmetler Birim amiri olarak Mali Hizm. Müd. V. …’ın imzasının bulunması nedeniyle kendisinin de kamu zararından sorumlu tutulması gerektiği,

Ayrıca katma değer vergisi genel bütçenin gelirleri arasında yer aldığından KDV gelirlerinin belediye tarafından genel bütçeye aktarılması gerektiği, gayrimenkul, tesis ve işletmelerin kiralama hizmetlerinden eksik yapılan KDV tahakkuk ve tahsilatı nedeniyle oluşabilecek KDV cezalarının da hesaplanarak KDV aslı ile birlikte tahsilatının yapılması için konunun Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmesini teminen dosyanın ilgili Dairesine gönderilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

20 sayılı Asıl İlamın 2’nci maddesi ile; … Belediyesi’ne ait gayrimenkul, tesis ve işletmelerin kira bedellerinden, 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1-3/f maddesi hükmüne aykırı olarak katma değer vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Bu defa sorumlularca; İlam hükmünün esasıyla ilgili olarak; Belediye tarafından kiraya verilen fırın, dükkan, büro, çay ocağı, işhanı gibi gayrimenkullerin iktisadi işletme mahiyetinde olmadığı, bu tür kiralamaların 3065 sayılı Kanunun 17/4-d maddesi uyarınca KDV kapsamına girmediği dolayısıyla herhangi bir kamu zararının oluşmadığı, sorumluluk hususunda ise; sorumlulardan her birinin görev yaptığı dönemde tahsil edilen kira bedellerine ait KDV’den sorumlu tutulması gerektiği ileri sürülerek itirazda bulunulmuş, ayrıca İlam maddesinde yer alan … TL kamu zararının … TL’sinin tahsil edildiği bildirilmiştir.

Konunun esasıyla ilgili olarak;

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’inci maddesinde; “Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir” denildikten sonra, aynı maddenin 3-f fıkrasında; “Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri” nin katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Gayrimenkul sermaye iradının tarifi” başlıklı 70’inci maddesinde; “Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir. ), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;

2. Voli mahalleri ve dalyanlar;

3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen, mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilümum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri;

4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar;

5. (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md. ) Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır. ), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır. );

…” denilmiştir.

3065 sayılı KDV Kanunu’nun “Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı 17’nci maddesinin 4’üncü fıkrasının (d) bendinde ise; iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, KDV’den istisna edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; iktisadi işletme olmayan Belediyelerin sahibi oldukları gayrimenkullerin kiralanması işlemleri KDV’ye tabi tutulmamakla birlikte, bu gayrimenkullere bağlı işletme hakkının kiralanması niteliğindeki işlemler ise KDV’nin konusuna girmektedir.

Konuyla ilgili olarak 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı RG’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin F Bölümünün 4. Diğer İstisnalar başlığı altında bu durum açıkça ifade edilmiştir. Burada; 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-d maddesi ile iktisadi işletmelere dâhil olmayan gayrimenkullerin (arazi, bina ve bunlarla birlikte kiralanan mütemmim cüzü ve teferruatı, voli mahalleri ve dalyanlar ile gayrimenkul olarak tapu sicilinde tescil edilen hakların) kiralanması işlemlerinin vergiden istisna olduğu, söz konusu istisna uygulamasının kapsamına yalnızca taşınmazların girdiği, yukarıda sayılan gayrimenkuller dışında kalan ve GVK’nın 70’inci maddesinde sayılan diğer mal ve hakların (arama, işletme, imtiyaz hakları ve ruhsatları ve diğer hakların) kiralanması işlemlerinin iktisadi işletmeye dâhil olup olmadığına bakılmaksızın genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabi olduğu, belirtilmiştir.

Maliye Bakanlığının mevzuatın nasıl yorumlanacağı ve uygulamanın nasıl olacağı konularına açıklık getirmeye yardımcı olmak için verdiği 30.01.2004 tarih ve KDV.MUK.B.07.4.DEF.0.34.18.753 sayılı muktezada; Devletin hüküm ve tasarrufundaki (iktisadi işletme mahiyetinde olmayan) gayrimenkullerin kiraya verilmesi halinde KDV Kanununun 17/4-d maddesi gereği katma değer vergisinin hesaplanmayacağı, ancak iktisadi işletmeye dahil olmasa da kiraya verilen gayrimenkul tek başına bir iktisadi işletme mahiyetinde ise, bu kiralama işleminin “gayrimenkul kiralaması” değil de “işletme hakkının kiraya verilmesi” (çay ocağı, spor tesisi, otopark, iskele, büfe vb gibi) olarak değerlendirileceği ve KDV Kanununun 1/3-f maddesine göre katma değer vergisine tabi olacağı, belirtilmiştir.

09.01.1985 tarih ve 18630 sayılı RG’de yayımlanan 11 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin E bölümünde aynen; “Katma Değer Vergisi Kanununun 1. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde sayılan; genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeye dahil idareler, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, dernek ve vakıflar ile her türlü mesleki kuruluşların kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamına girmediğinden vergiye tabi olmayacaktır. Bu kuruluşlar iktisadi işletme niteliği taşımadığından sahip oldukları gayrimenkullerin kiralanması işlemleri de vergiye tabi olmayacak, ancak Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesi kapsamına giren diğer mal ve hakların kiralanması işlemleri ile bu kuruluşlarca gerçekleştirilen her türlü ithalat vergiye tabi olacaktır. Bu meyanda belediyelerin sahip oldukları gayrimenkulleri kiralamaları vergiye tabi olmayacak, ancak bir iş makinasını kiraya vermeleri vergiye tabi tutulacaktır.” denilmiştir.

Maliye Bakanlığının yayımladığı 08.08.2011 tarih ve KDVK-60/2011-1 sayılı Sirkülerin “1.4. Kiralama İşlemleri” başlıklı bölümünde; gelir vergisi açısından gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlansa dahi bir işletme veya müessesenin belirli bir bedel ve süre dahilinde başkasının kullanımına bırakılması şeklindeki işletme hakkının kiralanması işlemlerinin, KDV Kanunu’nun 1/3-f maddesine göre vergiye tabi tutulacağı belirtilerek, Belediye tarafından bir yerin çay bahçesi olarak işletilmek üzere kiraya verilmesi durumunda işletme hakkının kiralanmasının söz konusu olacağı ve çay bahçesinin, kiraya veren kurumun bir iktisadi işletmesine dahil olup olmadığına bakılmaksızın, bu kiralama işleminin Kanunun 1/3-f maddesi gereğince KDV'ye tabi tutulacağı ifade edilmiştir.

Yine Bakanlığın konu ile ilgili verdiği muktezalarda da bu husus açıkça ortaya konulmuş ve 30.01.2004 tarih ve KDV.MUK.B.07.4.DEF.0.34.18.753 sayılı muktezada konu ayrıntılı bir şekilde açıklandıktan sonra sonuç kısmında aynen;

“1- Devletin hüküm ve tasarrufundaki (iktisadi işletme mahiyetinde olmayan) gayrimenkullerin kiraya verilmesi halinde anılan Kanunun 17/4-d maddesi gereği katma değer vergisi hesaplanmayacaktır.

2. İktisadi işletmeye dahil olmasa da kiraya verilen gayrimenkul tek başına bir iktisadi işletme mahiyetinde ise, bu kiralama işlemi “gayrimenkul kiralaması” değil de “işletme hakkının kiraya verilmesi” (çay ocağı, spor tesisi, otopark, iskele, büfe vb gibi) olarak değerlendirileceğinden anılan Kanunun 1/3. f maddesine göre katma değer vergisine tabi olacaktır.” denilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile konuya ilişkin Maliye Bakanlığınca yayımlanan görüş yazıları birlikte değerlendirildiğinde; 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/3-f fıkrası uyarınca genel kural olarak GVK’nın 70’inci maddesinde sayılan gayrimenkul niteliğindeki mal ve hakların kiralanması işlemlerinin katma değer vergisine tabi olduğu, buna mukabil KDV Kanunu’nun 17/4-d fıkrası ile kamu idarelerinin sahibi oldukları gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin KDV’den istisna edildiği, ancak bu istisnanın kamu idarelerince yapılan “salt gayrimenkul kiralaması” niteliğindeki işlemler için geçerli olacağı, bu kuruluşlar tarafından gayrimenkullere bağlı işletme hakkının kiraya verilmesi şeklinde yapılan işlemlerin genel hükümler uyarınca KDV’ye tabi olacağı, anlaşılmıştır.

Bu bağlamda; İlama konu edilen fırın, dükkan, büro, çay ocağı ve işhanı gibi yerlerin kiraya verilmesi işlemlerinin KDV’ye tabi olup olmadığı hususuna, söz konusu işlemlerin salt gayrimenkulün ya da gayrimenkule bağlı işletme hakkının kiraya verilmesi niteliğinde olup olmadığına göre karar verilmesi gerekmektedir.

Belediye tarafından düzenlenmiş kira sözleşmelerinin incelenmesinde; fırın, büro ve çay ocağının kullanım amacı sözleşmesinde belirlenmek suretiyle kiraya verildiği, kiracıların da söz konusu gayrimenkulleri sözleşme ile önceden belirlenmiş ticari faaliyetleri yürütmek üzere kiraladığı ve buraların da mevcut durumu itibariyle başka bir faaliyeti gerçekleştirmek amacıyla kullanılamayacağı anlaşıldığından, tek başına iktisadi işletme hüviyetine sahip olduğu değerlendirilen bahse konu yerlere ilişkin kiralama işlemlerinin, salt gayrimenkul kiralamasından ziyade işletme hakkının devri niteliğini taşıdığı kanaatine varılmıştır. Belediyeye ait bina (işhanı) ve dükkanlar ise kullanım amacı önceden belirlenmeden başka bir deyişle kiracı tarafından buralarda gerçekleştirilecek faaliyetler öngörülmeden kiraya verildiğinden, anılan yerlere ilişkin kiralama işlemlerinin salt gayrimenkul kiralaması olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmiştir.

Buradan hareketle, bizatihi iktisadi işletme olan ve işletme hakkı kiraya verilen fırın, büro ve çay ocağına ait kiralama işlemlerinin 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/3-f maddesi uyarınca KDV’ye tabi tutulması gerektiği, salt gayrimenkul şeklinde kiralanan bina (işhanı) ve dükkanlara ait işlemlerin ise aynı Kanunun 17/4-d fıkrasında bahsedilen istisna hükmü uyarınca katma değer vergisine tabi tutulamayacağı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, … Belediyesi tarafından fırın, büro ve çay ocağına ait kira bedellerinden mevzuata aykırı olarak katma değer vergisinin tahsil edilmemesi nedeniyle kamu zararı oluşmuştur. Bina (işhanı) ve dükkanlara ait kira bedellerinden KDV’nin tahsil edilmemesinde ise mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Ayrıca sorumlular tarafından temyiz dilekçelerinde; çay ocağı ve büroların kira gelirleri üzerinden hesaplanan … TL kamu zararının, İlamın hüküm tarihi 02.10.2018’den sonra tahsil edildiği bildirilmiştir.

Sorumluluk hususu ile ilgili olarak;

İlamda gayrimenkul kira bedellerinin tahsil edilme sürelerini kapsayan 12.07.2016-31.12.2017 tarihleri arasında görev yapan üç muhasebe yetkilisi (mali hizmetler birim başkanı), hesaplanan … TL’lik KDV tutarının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Bu defa sorumlularca; …’nun 01.01.2016–19.10.2016, …’ın 19.10.2016-27.04.2017, …’ın ise 27.04.2017–31.12.2017 tarihleri arasında mali hizmetler birim başkanı olarak görev yaptığı, dolayısıyla her birinin sadece görev yaptıkları süre zarfında tahsil edilen kira bedellerinden sorumlu tutulması gerektiği öne sürülmüştür.

Yapılan incelemede; İlamda sorumlu tutulan muhasebe yetkililerinin kira ödeme sürelerini kapsayan 12.07.2016-31.12.2017 tarihleri arasında aynı anda görev yapmadıkları görüldüğünden, her bir muhasebe yetkilisinin (mali hizmetler birim amirinin) görev yaptığı dönemde gerçekleşen kira tahsilatına ait KDV tutarından sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla işletme hakkı devredilen fırın, çay ocağı ve büroların kira bedelleri üzerinden hesaplanan KDV tutarına ilişkin olarak sorumlu tutulacak görevlilerin ve sorumluluk tutarlarının hükümden sonra gerçekleşen tahsilatlar da dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; 20 sayılı Asıl İlamın 2’nci maddesinde yer alan … TL tutarındaki tazmin hükmünün; hem esas hem de sorumluk tevcihinin hatalı yapılmış olması nedeniyle BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,

(Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın esasa ilişkin karşı oy gerekçelerine karşı,

Üye …, Üye … ve Üye …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 14.10.2020 tarih ve 48386 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Esasa İlişkin Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

Üye …, Üye …, Üye … ile Üye …:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-f maddesinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiş olup, GVK’nın 70’inci maddesinde ise; işletme hakkının kiraya verilmesinden bahsedilmiştir. Dolayısıyla işletme hakkının kiralanması kural olarak KDV’ye tabidir, ancak bu kuralın istisnasını 3065 sayılı Kanunun 17/4-d maddesinde belirtildiği üzere iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri oluşturmaktadır. Buradan hareketle; Belediyeye ait gayrimenkullerin kiraya verilmesi işlemleri prensip olarak KDV’ye tabi olmasa da; İlamda sözü edilen fırın, dükkan, büro, çay ocağı, işhanı (dershane) gibi yerlerin ticari faaliyetin gerçekleşmesi maksadıyla kiraya verilmesi ve bu anlamda bahsi geçen gayrimenkullerin bizatihi iktisadi işletme oluşturması söz konusu olduğundan, bu yerlere ait işletme hakkının devri niteliğinde yapılan kiralama işlemlerinin genel hükümler çerçevesinde KDV’nin kapsamına gireceği değerlendirilmektedir. Bu itibarla; 20 sayılı Asıl İlamın 2’nci maddesinde yer alan tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Sorumluluğa İlişkin Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

Üye … ve Üye …:

Belediye tarafından işletme hakkının devri niteliğinde yapılan kiralamalara ilişkin KDV’nin tahakkuk ve tahsili sorumluluğu 5018 sayılı KMYKK’nın 60’ıncı maddesinin (e) bendi uyarınca mali hizmetler birimine aittir. İlamda adı geçen mali hizmetler birim başkanlarının kira sözleşmeleri süresini kapsayan 12.07.2016-31.12.2017 tarih aralığında görevde bulundukları görüldüğünden, fırın, dükkan, büro, çay ocağı, işhanı (dershane) gibi ticari yerlerin kiralanması işlemlerinden tahsil edilmeyen KDV nedeniyle oluşan … TL tutarındaki kamu zararından fiilen görev yapan 3 muhasebe yetkilisinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekmektedir. Bu itibarla, İlam hükmünün sorumluluk tevcihi yerinde olduğundan bu yönden bozulmasına lüzum bulunmamaktadır.

Üye …:

Belediye tarafından işletme hakkının devri niteliğinde yapılan kiralamalara ilişkin KDV’nin tahakkuk ve tahsili sorumluluğu 5018 sayılı KMYKK’nın 60’ıncı maddesinin (e) bendi uyarınca mali hizmetler birimine aittir. İlamda adı geçen mali hizmetler birim başkanlarının kira sözleşmeleri süresini kapsayan 12.07.2016-31.12.2017 tarih aralığında görevde bulundukları görülmekle birlikte; İlamın esasıyla ilgili sadece fırın, büro, çay ocağı şeklinde işletme hakkı devredilen yerlere ait kira bedellerinden KDV’nin tahsil edilmesi gerekeceğinden, öncelikle buralara ait kamu zararı hesaplanıp, bu tutardan kira tahsilatları süresinde fiilen görev yapan 3 muhasebe yetkilisinin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekmektedir. Bu itibarla, İlam hükmünün sorumluluk tevcihi yerinde olduğundan bu yönden bozulmasına lüzum bulunmamaktadır.