Sayıştay 5. Dairesi 444 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 14.01.2021

• Karar No: 444

• İlam No: 276

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

İndirimli su tarifesi

….. Belediyesi tarafından belediyenin kendi personeline mevzuata aykırı olarak su ücretlerinde indirim uygulanması neticesinde …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında, belediyelerin de içinde olduğu kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin ilerleyen fıkralarında bu hükümden muaf tutulacak kişi ve kurumların ancak Bakanlar Kurulu Kararlarıyla tespit edilebileceği belirtilmiştir. Bakanlar Kurulu tarafından genel nitelikte çıkarılan Kararlara göre de sadece şehit aileleri, gaziler ve engelliler ile diğer kanunlarda belirtilen mabetler, hastaneler, eğitim kurumları, yurt ve pansiyonlara indirimli veya ücretsiz su hizmeti verilmesine izin verilmiştir. Keza 28.11.2017 tarih ve 7061 sayılı Kanunla 5393 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde de bu yönde değişikliğe gidilmiş ve belediye ve bağlı idarelerin meclis kararıyla mabetlere indirimli ve ücretsiz su verebileceği hükmü genişletilerek eğitim kurumları, yurtlar, okul pansiyonları ve hastaneler de bu kapsama alınmıştır. Görüldüğü üzere Kanun koyucu tarafından su hizmetlerinden indirimli ve ücretsiz yararlanabilecekler detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Bunlar dışındaki kuruluş veya kişilere indirimli veya ücretsiz su hizmeti sağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

….. Belediyesi’nin ….. tarih ve …. nolu Belediye Meclisi Kararında özetle, ….. Belediyesinde çalışan personellere su bedelinde meskenler için %50 indirim uygulanmasına karar verilmiştir. Alınan bu kararın uygulanmasından …. yılının ….. ayı sonunda vazgeçilmiş olsa da bu tarihe kadar ….-…. dönemi için …..TL eksik tahakkuk ve tahsilata neden olunmuştur. Su ücretlerinde yapılan ve belediye gelirlerinin azalmasına neden olan bu durum 4736 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun harcama yetkisi ve yetkilisini düzenleyen 31 inci maddesinde;

“Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilmiş olup Meclis Kararına dayanılarak eksik tahakkuk ve tahsilat yapıldığı için kararda lehte oy kullanan üyelerinin tamamının, harcama yetkilisi olarak kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.

….. tarih ve ….. nolu Meclis Kararı incelendiğinde, Meclis Kararının devamında vergi ve harçların tarifesinin açıklandığı görülmektedir. Denetçi sorgusunda kararın bu kısmı dayanak yapılmış olup sorumluların iddiasının aksine Meclis Kararında bu husus yer almaktadır. Ayrıca bir kısım sorumlunun da alınan kararın düzeltilmesi yoluna gidileceğini ifade ederek sorguyu kabul etmeleri de bu durumu göstermektedir. Dolayısıyla bazı sorumlularının Meclis Kararında böyle bir husus olmadığı savunması temelsizdir.

5018 sayılı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, idare gelirlerinden su tarifesinin hatalı belirlenmesi nedeniyle oluşan gelir kaybının ana nedeni, bu yönde alınan Meclis Kararıdır. Meclis Kararından kaynaklanan kamu zararından dolayı söz konusu karara katılan başkan ve üyelerin sorumluluğu bulunmaktadır.

Sorumlulardan Müteveffa …..’in vefat etmiş olması sonucu sorgu tebliğ edilemeyerek savunmasının alınamamış olması nedeniyle, kendisine sorumluluk yüklenmesi mümkün değildir.

….. tarih ve …. sayılı ilamın … nci maddesiyle, ….. Belediyesi tarafından belediyenin kendi personeline mevzuata aykırı olarak su ücretlerinde indirim uygulanması sonucu oluşan …. yılına ilişkin rapora konu edilen ….. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine, geriye kalan ….. TL kamu zararının …, …., ….ve …. yıllarını ilgilendiriyor olması nedeniyle sorumluların savunmalarının alınıp söz konusu yıllar için ayrı ayrı Yargılamaya Esas Rapor veya Ek Rapor yazılmasını teminen Denetçisine iadesine karar verilmişti.

Başkanlığın ….. tarih ve …. sayılı yazısı gereğince; Uzman Denetçi ….. tarafından …. ve öncesi yıllara ilişkin olarak tek bir rapor düzenlendiği görülmüştür.

Raporda; Başkanlık tarafından gönderilen söz konusu yazı gereğince; …. yılından önceki yıllara ilişkin ayrıntıların tespit edilebilmesi amacıyla gerekli bilgilerin …. Belediyesinden talep edildiği, ancak, …. Belediyesince, su faturaları tahsilatında görevli ve yetkili olan memurlardan birinin, tahsil edilen tutarlardan bir kısmını kendi hesabına geçirdiği, durumun ortaya çıkmaması için su kullanım miktarları, ücretleri vb gibi bilgileri bilgisayar kayıtlarından sildiği, programın alındığı şirkete de ulaşılamaması nedeniyle kayıtların geri getirilemediği ifade edilerek talep edilen bilgilerin gönderilmediği, bu nedenle …. ve öncesi yıllar için her bir yıla ilişkin ayrı yargı raporu yazma imkanı bulunamadığı, ayrıca …. yılı hesabına ilişkin yazılan sorguya istinaden, kamu zararı tablosunda yer alan tahsilatların büyük bir kısmının yapıldığının görüldüğü, gerek tahsilatların büyük bir kısmının yapılmış olması, gerekse de yukarda belirtilen nedenlerle bilgi temin edilememiş olması nedeniyle … ve …arası kamu zararının tek rapor olarak düzenlenmesi zaruretinin doğduğu ifade edilmiştir.

Sorumlular tarafından yapılan savunma ve eki belgeler incelendiğinde; … ve öncesi yıllara ilişkin toplam ….TL kamu zararının savunmaların aksine tamamının değil ….TL’sinin sorumlulardan tahsil edildiği, bu tutarın …..TL’sinin …. ve önceki dönemlerine ait olduğu görülmüştür. Söz konusu tutarın ise aşağıdaki tabloda tahsilat tarih ve numaraları belirtilen makbuzlar ile ahizlerinden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

…..

Diğer yandan, sorumlular tarafından ahiz …. ve ahiz …..’e ait kamu zararlarına ilişkin tahsilat kartlarının gönderilmiş olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, tahsilata ilişkin dekont, tahsilat makbuzu vb. herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmediğinden, söz konusu kartların tahsilat olarak kabulü mümkün değildir.

Bu itibarla; …… Belediyesi tarafından belediyenin kendi personeline mevzuata aykırı olarak su ücretlerinde indirim uygulanması neticesinde oluşan ….. TL kamu zararının ….. TL’sinin yukarıda tarih ve numarası verilen tahsilat makbuzlarıyla ahizlerinden tahsil edildiğinden, söz konusu tutar hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına;

Geriye kalan ve ayrıntılı hesabı tabloda gösterilen …. TL’nin tamamının Meclis Kararında imzası bulunan ….. (Belediye Başkanı), ….. (Meclis Üyesi), ….. (Meclis Üyesi), …. (Meclis Üyesi), …. (Meclis Üyesi), ….. (Meclis Üyesi), ….. (Meclis Üyesi), …. (Meclis Üyesi) ve …. (Meclis Üyesi)’e müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.