Sayıştay 5. Dairesi 44288 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 5

• Dosya No: 44288

• Tutanak No: 46969

• Tutanak Tarihi: 27.11.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Sosyal denge tazminatı.

281 sayılı Ek İlamın 4. Maddesiyle; 233 sayılı ilamın 12 inci maddesinde, ... ... Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında 15.08.2015 tarihinde imzalanan ve 15.08.2015-15.07.2016 tarihleri arasında geçerli olan sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden bayram yardımı yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararıyla ilgili olarak; söz konusu sözleşmenin temin edilerek, sorumluluk yönünden belirtilen hususların yerine getirilmesi ve sözleşmede imzası olup da savunması alınmayan sorumluların savunmalarının alınıp sorumluluk tablosu yeniden düzenlenerek rapor yazılmasına değin ... TL’nin hüküm dışı bırakılması kararı sonrasında, sözleşmede imzası olanlardan savunma alınarak ek rapor düzenlenmiş olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’ inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince konunun görüşülmesinin devamına karar verilerek, mevzuatça belirlenen ta... tutarı aşan toplam ... TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmiştir. Tazmin tutarının ... TL’sinden müteselsilen sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi ... temyize başvurarak beraatını istemiştir.

İlamda sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi ...’ nin göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde;

Dilekçinin Sağlık Müdürü Vekilliği yaptığı ... Belediyesi’nin 2015 yılının hesap ve işlemlerinde yapılan denetimd,e kimi kamu zararlarının meydana geldiği iddiası ile denetçiler tarafından raporlar tanzim edilerek ilgili daireye söz konusu raporlar ibraz edildiği, dilekçinin oluşan kamu zararına sebebiyet verdiği ve kamu zararına sebebiyet veren işlemde hukuken sorumlu olduğunun denetim raporunda ileri sürüldüğü, Sayıştay 5. Dairesinin 13.04.2018 tarihli ve 281 numaralı ilamıyla hesap yargılaması yapılarak ilama konu bir mevzuda müvekkilin hukuki sorumluluğu olduğu ve kamu zararına sebebiyet verdiğine yönelik karar verildiği, ayrıca tespit edilen zararın yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilsen müvekkilden tahsiline karar verildiği, söz konusu karar hukuka ve yasal mevzuata aykırı olduğundan bozulması veya kaldırılması gerektiği, Şöyle ki;

... Belediyesinin ... ile yaptığı sözleşmenin 28. maddesinden kaynaklı ödenen sosyal denge tazminatının ta... tutarını aştığı gerekçesiyle dilekçinin oluşan ... TL zarardan hukuken sorumlu olduğu yönünde karar verildiği, dilekçinin Sağlık Müdürü Vekili olarak kamu zararına sebebiyet veren işlemler tesis ettiği iddia edilerek söz konusu iddiaları içerir denetçi raporu esas alınarak müvekkilin kamu zararına sebebiyet verdiğine Sayıştay Dairesince karar verildiği, dilekçinin oluşan ... TL’lik kamu zararında hukuki sorumluluğu bulunduğu ve bu zararı ödemesine hükmedildiği, bu konuda daha önce yapılan ve dosyada bulunan savunmalarını aynen tekrar ediyor oldukları;

Karardan da anlaşıldığı üzere dilekçinin sorumlu tutulduğu kamu zararının çok cüzi bir miktar olup fark edilmesi mümkün olmadığı, dilekçinin hem müdür vekili olması hem de maaş hesabını yapmıyor olması da göstermektedir ki meydana gelen kamu zararından dilekçinin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığı, dilekçi doğrudan ödemeyi yapan birimde çalışmadığından ve burada yapılan ödeme miktarlarının nasıl hesaplandığını bilme imkanına sahip olmadığından oluşan kamu zararının farkında olmasının mümkün olmadığı, ancak maaş ödemelerini fahiş bir şekilde aşan bir ödeme olmuş olsaydı dilekçinin sorumluluğundan bahsedilebileceği,

Yukarıda belirtilen ve resen gözetilecek nedenlerle temyize konu Sayıştay Dairesi kararının hukuka ve yasal mevzuata aykırı olduğundan bozulması veya kaldırılması için iş bu temyiz başvurusunda bulunma gereği doğduğu,

Netice ve Talep Olarak; Yukarıda belirtilen ve resen gözetilecek nedenlerle;

dilekçi aleyhine hukuka ve yasal mevzuata aykırı bir şekilde verilen Sayıştay 5. Daire’nin 13.04.2018 tarihli ve 281 numaralı ilamının yapılacak temyiz incelemesiyle bozulmasını veya kaldırılmasını talep ettiklerini ifade etmişlerdir.

Başsavcılık Mütalaasında;

“... ... Belediyesinin 2015 yılı hesabının 5 inci Daire’de yapılan yargılaması sonucu çıkarılan 13.04.2018 tarih ve 286 Karar nolu 281 sayılı İlamın 4 üncü maddesinde ki tazmin hükmüne karşı Harcama Yetkilisi sıfatı ile ...’nin Vekili Av. ...’nın ilgi yazı ile Savcılığımıza intikal ettirilen dilekçesi incelendi.

Dilekçede özetle; oluşan ... TL tutarındaki kamu zararının çok cüzi bir miktar olduğu ve fark edilmesinin mümkün olamayacağı, müvekkilin hem müdür vekili olması hem de maaş hesabını yapmıyor olması nedeniyle meydana gelen kamu zararından müvekkilin sorumlu tutulması hukuken mümkün olmadığı, müvekkilinin doğrudan ödemeyi yapan birimde çalışmadığından ve burada yapılan ödeme miktarlarının nasıl hesaplandığını bilme imkanına sahip olmadığından oluşan kamu zararının farkında olması mümkün olmadığı, şayet maaş ödemelerini fahiş bir şekilde aşan ödeme olmuş olsaydı müvekkilin sorumluluğundan bahsetmek mümkün olabileceği belirtilerek, daha önce yapılan ve dosyada bulunan savunmalarının aynen tekrar ettiklerini belirterek beraatlarını talep etmektedir.

Dosya münderecatı üzerinde yapılan incelemede; Sorumlunun daha önce yapmış olduğu savunma ile Vekili Av. ...’ nın ileri sürdüğü itiraz gerekçesinin, Daire kararında karşılandığı görülmektedir. Gönderilen savunma ve itiraz gerekçeleri, daire kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, temyiz talebinin reddedilerek daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Harcama Yetkilisi ... adına Av. ... duruşma talebinde bulunmasına rağmen oturuma katılmamıştır. Bu sebeple Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Gereği Görüşüldü

281 sayılı Ek İlamın 4. Maddesiyle; 233 sayılı ilamın 12 inci maddesinde, ... ... Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında 15.08.2015 tarihinde imzalanan ve 15.08.2015-15.07.2016 tarihleri arasında geçerli olan sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden bayram yardımı yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararıyla ilgili olarak; söz konusu sözleşmenin temin edilerek, sorumluluk yönünden belirtilen hususların yerine getirilmesi ve sözleşmede imzası olup da savunması alınmayan sorumluların savunmalarının alınıp sorumluluk tablosu yeniden düzenlenerek rapor yazılmasına değin ... TL’nin hüküm dışı bırakılması kararı sonrasında, sözleşmede imzası olanlardan savunma alınarak ek rapor düzenlenmiş olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’ inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince konunun görüşülmesinin devamına karar verilerek, mevzuatça belirlenen ta... tutarı aşan toplam ... TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmiştir. Tazmin tutarının ... TL’sinden müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi ... temyize başvurarak beraatını istemiştir.

Toplu sözleşme hakkı, Anayasal bir hak olup bu hakkın kullanımına ilişkin esaslar 12.07.2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda yer almaktadır.

Mezkûr kanunun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarım belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.

Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.

İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmi beşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.” denilmektedir.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2014 ve 2015 Yıllarını Kapsayan 2 nci Dönem Toplu Sözleşmede;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık ta... tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, ta... tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev un...ı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.” denilmektedir.

Toplu sözleşme hakkı, Anayasal bir hak olup bu hakkın kullanımına ilişkin esaslar 12.07.2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda yer almaktadır.

Bu kanunun geçici 14 üncü maddesinde;

“(Ek: 4/4/2012-6289/30 md.) 15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen ta... tutarın, un...lar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca un...lar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar ta... olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu kanun hükmüne göre 15.03.2012 tarihinden önce idareler ve sendikalar arasında çeşitli adlar altında yapılan sözleşmelerin uygulamasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilecek; sözleşmenin 31.12.2015 tarihinden önce herhangi bir sebeple sona ermesi ve bir ay içinde sözleşmenin tekrar imzalanması durumunda, 31.12.2015 tarihine kadar sosyal denge tazminatının önceki sözleşmede öngörülen ta... tutarlarının ödenmesine devam edilecektir. Ancak bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmayacaktır.

15.03.2012 tarihinde yürürlükte olan bir sözleşme olmadığından ta... tutar olarak 2014 ve 2015 yıllarını kapsayan ve 4688 sayılı Kanunun 32 inci maddesi uyarınca yapılan 2 nci dönem toplu sözleşmedeki ta... tutarın esas alınması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, sosyal denge tazminatının aylık ta...ı en yüksek Devlet memuru aylığının %100’ü olup, sözleşme ile herhangi bir yardım adı altında bu ta... tutarın aşılması mümkün değildir.

Dolayısıyla ödenebilecek ta... tutar;

Brüt: 9500*0,083084= 789,29 TL

Net: 789,29 - (789,29*% 15) - (789,29*0,00759)= 665TL’dir.

... ... Belediyesi ile Belediye ve ... Sendikası (...) arasında imzalanan sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden sözleşmeli personele sosyal denge tazminatı olarak kişi başı net ... TL ödenmekte olup ayrıca aynı maddeye dayanarak Eylül ayı içerisinde ... TL kurban bayramı yardımı yapıldığı ve sonuç itibariyle Eylül ayı içerisinde toplamda kişi başı … TL (… TL + ... TL )ödenerek ... TL (… TL- … TL) ta... tutarın aşıldığı tespit edilmiştir.

Sorumlunun daha önce yapmış olduğu savunma ile Vekili Av. ...’nın ileri sürdüğü itiraz gerekçesinin, Daire kararında karşılandığı görülmektedir. Gönderilen savunma ve itiraz gerekçeleri, daire kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmamaktadır.

Bu itibarla; yukarıda sayılan gerekçeler ile temyiz dilekçesindeki iddiaların reddedilerek; 281 sayılı Ek İlamın 4’üncü maddesiyle; sosyal deneğe tazminatı olarak mevzuatta belirlenen ta... tutarın aşılması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararı için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, OY BİRLİĞİ ile,

Karar verildiği 27.11.2019 tarih ve 46969 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.