Sayıştay 5. Dairesi 441 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 14.01.2021

• Karar No: 441

• İlam No: 31

• Madde No: 8

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Maktu mesai

…. Belediyesi tarafından fiilen zabıtalık görevi icra etmeyen personele mevzuata aykırı olarak maktu mesai ödenmesi sonucunda ….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Zabıtanın görevleri ve yetkileri” başlıklı 51 inci maddesinde ve “İtfaiye” başlıklı 52 nci maddesinde zabıta, itfaiye ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirtilen tutarı aşmamak kaydıyla belediye meclis kararı ile belirlenen maktu tutarın ödeneceği ifade edilmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğini “Çalışma düzeni” başlıklı 9 uncu maddesinde fazla çalışma ücretleri ile ilgili olarak 5393 sayılı Belediye Kanununda belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

…. tarih ve …. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan … sayılı …. yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetvelinin “Aylık maktu fazla çalışma ücreti” başlıklı bölümünde;

“1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti en son yapılan resmi nüfus sayımına göre belediye nüfusu;

-10.000’e kadar olanlar için …. Türk Lirasını,

-10.001 ‘den 50.000 ‘e kadar olanlar için ….Türk Lirasını,

-50.001 ‘den 100.000 ‘e kadar olanlar için …. Türk Lirasını,

-100.001 ‘den 250.000’e kadar olanlar için … Türk Lirasını,

-250.001 ‘den 1.000.000 ‘e kadar olanlar için … Türk Lirasını,

-1.000.001 ‘den fazla olanlar için … Türk Lirasını,

-Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için ….Türk Lirasını,

-Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehirler belediye sınırları içerisindekiler için …. Türk Lirasını,

geçemez.

2. Aylık maktu fazla çalışma ücreti alanlara, her ne ad altında olursa olsun ayrıca fazla çalışmaya yönelik olarak başkaca bir ödeme yapılmaz.” denilmektedir. 

Ayrıca Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Geçici görevlendirme” başlıklı 41 inci maddesinde;

“1) Zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personel zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebilir.

(2) Geçici görev süresi bir yıl içinde altı ayı geçemez. " denilmektedir.

Yapılan incelemede, Belediyenin;

-….Müdürlüğü bünyesinde görev yapan ve kadro unvanı …. olan …..’ya,

-….. Müdürlüğü bünyesinde vekâleten müdürlük görevini yürüten ve kadro unvanı …. olan ….’e,

bahse konu mevzuatta belirtilen şartlara aykırı olarak maktu mesai ödendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenebilmesi için destek hizmetleri hariç olmak üzere zabıta hizmetlerinde fiilen çalışılması gerektiği, zorunlu hallerde 1 yıl içinde 6 ayı geçmemek üzere belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde görevlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

Yine …. yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda, parantez içerisinde “destek hizmeti yürüten personel hariç” ifadesini kullanarak, zabıta biriminde çalışan ancak memur, şef, temizlik hizmetlisi ve şoför gibi destek hizmeti yürüten personelin maktu fazla çalışma ücreti alamayacağı belirtilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış olup, Belediye tarafından yukarıda adı geçen personellere mevzuata aykırı olarak maktu mesai ödendiği tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde harcama yetkililerin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu olduğu belirtilmiş olup, yine aynı Kanunun 33 üncü maddesinin l inci fıkrasında ödeme emri belgesinin harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenleneceği ifade edildiğinden oluşan kamu zararından mevzuata aykırı olarak maktu mesai bedelini ödeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumludur.

Sorumlular …..’ya yapılan fazla maktu mesai ücreti ödemesi ile ilgili olarak yapmış oldukları savunmalarında; Belediyede zabıta görevini fiilen yürütecek personelin yetersiz olduğunu, bu sebeple zabıta hizmetlerinde büyük aksamalar yaşandığını, … olmadan önceki kadrosu …. olan …..’nın bu eksikliğin giderilmesi için ….. olarak görevlendirildiğini beyan etmişlerdir.

Sorumlular savunmalarında ayrıca; ….’nın söz konusu görevini fiilen yerine getirdiğini ve hafta sonları da diğer zabıtalarla birlikte nöbetçi zabıta olarak çalıştığını, bununla ilgili nöbet çizelgelerinin savunma ekinde yer aldığını, söz konusu yapılan görevlendirmenin vatandaşlara hizmet noktasında aksamaların önüne geçmek üzere ihtiyaç doğrultusunda yapıldığını beyan etmişlerdir.

Savunmalarda belirtilen hususla ilgili olarak; 5393 sayılı Kanunun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51 inci maddesinde;

“Zabıta hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir. ” hükmü yer almaktadır.

…. tarih ve …. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan …. sayılı … yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetvelinin “Aylık maktu fazla çalışma ücreti” başlıklı bölümünde ise;

“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir.” denilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere bir belediye personeline Belediye Meclisi kararı ile tespit edilen fazla çalışma ücretinin maktuen ödenebilmesi için o personelin zabıta veya itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışmasının bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde mezkur personele maktu mesai ücret ödemesinde bulunulamaz.

Sorumluların savunma ekinde gönderdiği nöbet listeleri incelendiğinde, …. yılına ait aylık Zabıta Nöbet Listelerinde ….’nın da isminin geçtiği görülmüştür.

Ayrıca Mali Hizmetler Müdürü ….’nun sorumlular yerine göndermiş olduğu ek savunmanın ekinde, ….’nın imzanın bulunduğu Tespit Tutanakları, Mühür Tutanakları ve Mühür Bozma Tutanakları yer almaktadır.

Sorumluların ve sorumlular adına savunma yapan Mali Hizmetler Müdürü ….’nun yapmış olduğu savunmanın eklerinin incelemesinden; …. olmadan önceki kadrosu ….. olan ….’nın ….yılına ait aylık Zabıta Nöbet Listelerinde adının geçtiği, Zabıta Müdürlüğüne ait …. ve …. tarihli Mühür Tutanaklarında, …. tarihli Mühür Bozma Tutanağında ve …. No’lu Tespit Tutanağında …. olarak imzasının bulunduğu görüldüğünden söz konusu savunma eklerinde yer alan evrakların anılan kişinin zabıta hizmetlerinde fiilen çalıştığına dayanak niteliğinde belgeler olduğu kanaatine varılmıştır.

Yapılan tüm bu açıklamalar dikkate alındığında; … olmadan önceki kadrosu …. olan …. için yapılan …. görevlendirmesi her ne kadar Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 41 inci maddesine aykırı bir şekilde yapılmış olsa da, …. yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetvelinde bir personele fazla çalışma ücretinin maktuen ödenebilmesi için zabıta hizmetlerinde fiilen çalışması gerektiği bahsedildiğinden ve sorumluların savunmaları ekinde yer alan belgelerin anılan kişinin zabıta hizmetlerinde fiilen çalıştığına dayanak nitelikte belgeler olduğu kanaatine varıldığından, …..’ya fazla çalışma ücreti olarak maktuen yapılan ödemenin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Diğer yandan; yine sorumlular tarafından yapılan savunmalarda, …..’e fazla maktu mesai ücreti ödenmesi sonucu oluşan ….. TL kamu zararının …. tarihli ve …. numaralı tahsilat makbuzu ile tahsil edildiği bildirilmiştir.

Bu itibarla; ….. Belediyesi tarafından fiilen zabıtalık görevi icra etmeyen personele mevzuata aykırı olarak maktu mesai ödenmesi sonucunda oluşan …. TL kamu zararından;

….’e fazla maktu mesai ücreti ödenmesi sonucu oluşan …. TL kamu zararı …. tarihli ve ….numaralı tahsilat makbuzu ile ahiz ….’ten tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus kalmadığına;

…..’ya fazla çalışma ücreti olarak maktuen yapılan ödeme dolayısıyla kamu zarar oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına;

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.