Sayıştay 5. Dairesi 44 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 30.01.2014

• Karar No: 44

• İlam No: 107

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Araç tamir giderlerinin sorumlusundan tahsilinin sağlanmasına yönelik rücu işleminin yapılmaması

………. Belediyesi şoförü ……….’ün Belediye’ye ait ………. plakalı araçla, direksiyon hakimiyetini kaybederek yapmış olduğu kaza sonucu ortaya çıkan zararın Belediye bütçesinden ödenmesi ve sorumluya rücu edilmemesi neticesinde ………. -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak;;

1982 Anayasasının 40 ıncı maddesinde;

“Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

(Ek: 3.10.2001-4709/16 Md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

Kişinin, resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”,

657 sayılı Devlet memurları Kanununun 12 nci maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.”,

6098 sayılı Borçlar Kanunun;

66 ncı maddesinde;

“Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.

Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.

Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.

Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir.”,

396 ncı maddesinde;

“İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.

İşçi, işverene ait makineleri, araç ve gereçleri, teknik sistemleri, tesisleri ve taşıtları usulüne uygun olarak kullanmak ve bunlarla birlikte işin görülmesi için kendisine teslim edilmiş olan malzemeye özen göstermekle yükümlüdür.”,

Hükümlerine yer verilmiştir.

Diğer taraftan ise, ………. Sendikası ………. Şubesi ile ………. Belediyesi arasında yapılan İşyeri Toplu İş Sözleşmesinin 48, 49 ve 50 nci madde hükümleri de, bu konu ile ilgili zararın tespit şeklini, tutanağa bağlanmasını, hasar ve zararın tazmin şeklini ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

Buna göre, gerek “1982 Anayasasının 40 ıncı maddesindeki “Kişinin, resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.” hükmü, gerekse 6098 sayılı kanunun 66 ve 396 ıncı maddelerindeki belirtilen ve kamu çalışanlarının görevini yerine getirmesi sırasında gerekli özeni gösterme zorunda olduklarına ilişkin hükümlere göre, kamu görevlileri, görevlerini ifa sırasında vermiş oldukları zararlardan kusurları oranında sorumlu olacaklardır. Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet memurları Kanununun 12 nci maddesindeki hüküm de aynı doğrultudadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kamu hizmetini görenler bu hizmetin yerine getirilmesi sırasında kendilerine teslim edilen Devlet mallarını korumakla yükümlüdürler. Görevleri sırasında kendilerinin kullanımına verilen bu mallarda kusur, kasıt, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelecek zararları tazmin etmekle zorunludurlar.

Uygulama da ise, ………. Belediyesi şoförü ……….’ün Belediye’ye ait ………. plakalı araçla, direksiyon hakimiyetini kaybederek yapmış olduğu kazada, trafik memurları tarafından düzenlenen kaza tutağına göre kusurlu olduğu belirlenmiş olmasına rağmen, ortaya çıkan ve Belediye bütçesinden karşılanan ve hesabı ekli tabloda gösterilen, aracın kaza yerinden çekilmesi, elektrik tesisatının değiştirilmesi, kaporta ve boya işçiliği gibi hizmetler karşılığı yapılan ………. TL tutarındaki giderlerin rücu yoluyla şoför ……….’den tahsil edilmesi gerekirken, söz konusu rücu işleminin yapılmaması neticesinde ………. TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır. (Denetçi tarafından söz konusu kamu zararı tutarı ………. -TL olarak belirtilmiş olmasına rağmen, ilişikli ödeme emri eki faturaların incelenmesi sonucunda, kamu zararı tutarının ………. TL olduğu anlaşılmıştır.)

Diğer taraftan, ………. TL tutarındaki bu kamu zararından, rücu işleminin yapılması konusunda gerekli uyarıyı yapmamış olması sebebiyle, Gerçekleştirme Görevlisi de sorumludur.

Bu itibarla, ………. Belediyesi bütçesinden ödenmiş olan araç tamir giderlerinin sorumlusundan tahsilinin sağlanmasına yönelik rücu işleminin yapılmaması sonucunda ortaya çıkmış olan ………. TL tutarındaki kamu zararının Harcama Yetkilisi ………. (……….) ile Gerçekleştirme Görevlisi Yasin ……….’e müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Üye ……….’un; “Söz konusu araç kazasında, kamu zararına sebep olunup olunmadığı ve kimlerin sorumlu olduğu hususları açılacak olan rücu davası sonunda ortaya çıkacağından, rücu işlemi yapılmadan kamu zararına hükmetmek mümkün değildir. Dolayısıyla, tazmin hükmü verilemez. Gerekli rücu işleminin yapılmasının temini için konunun Dairesine yazılması gerektiği yönünde karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşın oyçokluğu ile,

Karar verildi.