Sayıştay 5. Dairesi 43752 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 5

• Dosya No: 43752

• Tutanak No: 45029

• Tutanak Tarihi: 12.09.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye ait araçlara kasko sigortası yaptırılması ve kasko sigorta bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi.

40 sayılı ilamın 1. Maddesiyle; ... Belediyesine ait araçlara kasko sigortası yaptırıldığı ve kasko sigorta bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi neticesinde ...TL’nin tazminine karar verilmiştir.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığını, daha önceki savunmada da belirttiği gibi kaskosu yapılan araçların sıfır olarak yetkili bayiden alınan araçlar olup, kaskosu yapılmadan bayiden çıkarılmayan araçlar olduğunu,

Ayrıca ilçenin afet bölgesi olup, sürekli sel, heyelan ve doğal afet yaşanan bir yerleşim yeri lup, buna ilişkin bilgi ve belgeleri savunmayla birlikte daireye gönderdiğini,

Ayrıca 2918 sayılı Trafik Kanunun 106. Maddesinde göre belediyeye ait araçların zorunlu malik sigortasının milli sigorta şirketlerinden birine yaptırılacağı açıkça belirtilmiş ancak kasko sigortasının yapılmayacağına dair kesin ve net bir ibarenin bulunmadığını,

Dairenin vermiş olduğu ilamda azınlığın görüşünde de belirtmiş olduğu gibi " araçlara kasko sigortası yaptırılmasıyla İlgili idarenin kamu malına gelecek risklerden kaçınması amaçlanmış" iş bu araçların ilerde karışmış olduğu muhtemel kazalarda belediyeyi daha büyük sorumluluktan kurtarmak amacıyla yapılmış bir işlem olup, kurumu zarara sokmak amacı güdülmemiş tam tersi kurumun ilerde muhtemel zararına karşı önlem amacıyla yapıldığını,

Kasko yaptırılan araçlardan ikisinin yolcu taşımakta kullanılacak otobüs olup, diğerinin ise yük taşımakta kullanılacak TIR olduğunu, iş bu araçların karışma ihtimali olan herhangi bir kazada kurumun telafisi imkânsız zararların ortaya çıkmasının kuvvetle muhtemel olduğunu,

Ayrıca daha önce de belirtmiş olduğu gibi ilçenin dağlık, engebeli, doğal afetlere açık, bir coğrafi yapıya sahip olması nedeniyle ilerde oluşacak herhangi bir doğal afet zararında 2918 sayılı kanunla zorunlu 106. Madde kapsamında mali sorumluluk sigortanın bu tür zararların kapsam dışında olması nedeni ile böyle bir kasko sigortası yaptırılması yoluna gidilmesi kurum zararından ziyade kurumun ileride uğrayacağı daha büyük zararlara karşı önlem olarak alınmış bir tedbir mahiyetinde olup raporların yazı ekinde sunulduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

“ Sorumlu dilekçesinde özetle;

• 2918 sayılı Trafik Kanununun 106 ncı maddesine göre belediyeye ait araçların mali sorumluluk sigortasının milli sigorta şirketlerinden birine yaptırılacağı açıkça belirtildiği ancak, kasko sigortasının yapılmayacağına dair kesin ve net bir ibare bulunmadığı,

• Dairenin vermiş olduğu ilamda azınlığın görüşünde de belirtmiş olduğu gibi “araçlara kasko sigortası yaptırılmasıyla ilgili idarenin kamu malına gelecek risklerden kaçınması amaçlanmış" iş bu araçların ilerde karışmış olduğu muhtemel kazalarda belediyeyi daha büyük sorumluluktan kurtarmak amacıyla yapılmış bir işlem olduğu, kurumu zarara sokmak amacı güdülmediği, tam tersi kurumun ilerde muhtemel zararına karşı önlem amacıyla yapıldığı,

• İlçenin dağlık, engebeli, doğal afetlere açık, bir coğrafi yapıya sahip olması nedeniyle ilerde oluşacak herhangi bir doğal afet zararında 2918 sayılı Kanunla zorunlu 106 ncı madde kapsamında mali sorumluluk sigortasının bu tür zararların kapsam dışında olması nedeni ile böyle bir kasko sigortası yaptırılması yoluna gidilmesinin kurum zararından ziyade kurumun ileride uğrayacağı daha büyük zararlara karşı önlem olarak alınmış bir tedbir mahiyetinde olduğuna dair raporların yazı ekinde sunulduğu,

İfade edilerek, temyize konu ilamda belirtilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Bahse konu ilamın 1 inci maddesinde, sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların değerlendirilerek karşılandığı görülmüş olup, Savcılığımızca yapılan açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106 ncı maddesi “Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” hükmüne amir olup, kasko sigortası yaptırılmasına dair zorunluluk getirilmemiştir.

Diğer taraftan; 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E Cetvelinin 32 nci maddesinde; Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu vurgulanmış ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak, helikopter ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan sözleşmede sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

ç) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

d) Belediyelere ait itfaiye ve ambulans araçlarının kasko sigortası giderleri,

e) Sondaj ve jeofizik çalışmaları kapsamında fiilen arazide veya denizde kullanılan özel amaçlı araç ve ekipmanların sigorta giderlerinin bütçelerinin ilgili tertiplerinden ödeneceği belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümden de açıkça anlaşılacağı üzere; kasko sigortası yaptırılan belediye araçları, madde metninde sayılanlar kapsamında bulunmamaktadır.

Bu nedenle; sorumlunun, 40 sayılı İlamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin kararının kaldırılması yönündeki talebinin reddedilerek Daire Kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

2918 Sayılı Trafik Kanunu'nun 106 ncı Maddesinde yer alan “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmakla yükümlüdür.” hükmüne yer verilerek, belediye araçlarına sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.

2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (E) cetvelinin 32 nci Maddesinde de bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesinin esas olduğu vurgulanmış ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak, helikopter ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan sözleşmede sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

ç) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

d) Belediyelere ait itfaiye ve ambulans araçlarının kasko sigortası giderleri,

e) Sondaj ve jeofizik çalışmaları kapsamında fiilen arazide veya denizde kullanılan özel amaçlı araç ve ekipmanların sigorta giderlerinin bütçelerinin ilgili tertiplerinden ödeneceği belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümden de açıkça anlaşılacağı üzere; Belediye tarafından kasko sigortası yaptırılan otobüs ve iş makinaları, madde metninde sayılanlar kapsamında bulunmamaktadır.

Diğer yandan Sayıştay Temyiz Kurulunun içtihat niteliği kazanmış kararlarında belediyeye ait araçların KASKO sigorta bedellerinin ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilmektedir.

Bu itibarla, Belediyeye ait araçların kasko yaptırılarak bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ... TL’nin tazminine ilişkin kararın TASDİKİNE, (Üye ...’nın karşı oyuyla)oyçokluğuyla,

Karar verildiği 12.09.2018 tarih ve 45029 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye ...’nın karşı oy gerekçesi

Araçlara kasko sigortası yaptırılmasıyla ilgili idarenin kamu malına gelecek risklerden kaçınılması amaçlanmaktadır. Bu durum dikkate alındığında yapılan kasko giderleri kamu zararı oluşturmamaktadır. Bu itibarla daire kararının kaldırılması gerekmektedir.