Sayıştay 5. Dairesi 43345 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 43345

• Tutanak No: 45027

• Tutanak Tarihi: 12.09.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye tarafından ödenen tazminat için sebep olan firmaya rücu edilmemesi.

... Belediyesi 2013 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 09/03/2015 tarihli ve 129 sayılı İlamın 6 ncı maddesi ile ... Belediyesi’nin yüklenicisi olarak çalışan ... firmasının yol yapım çalışması sırasında, mahalle sakinlerine verdiği zarardan dolayı ... 1 inci Asliye Hukuk Mahkemesi kararına istinaden Belediye tarafından ödenen tazminat için ... firmasına rücu edilmemesi sonucunda ...TL’nin tazminine karar verilmiştir. Hükmün sorumlularca temyizi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 08/02/2017 tarihli ve 42730 tutanak sayılı kararı ile bozma kararı verilmiş, 5 inci Dairenin 29/09/2017 tarihli ve 345 sayılı Ek İlamının 2 nci maddesi ile ilk karardaki tazmin hükmünde ısrar edilmiştir.

... Belediyesi adına temyiz başvurusunda bulunan avukat ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Sayıştay 5. Dairesi’nin Sayıştay Temyiz Kurulu’nun Bozma İlamından Evvel Tesis Ettiği Kararın Özeti

Sayıştay 5. Dairesinin, itirazımıza konu 06.07.2017 tarih ve 153 sayılı kararından evvel, oluşan ... TL kamu zararının 15.01.2015 tarih ve 106 sayılı kararı ile (İlam Tarihi: 09.03.2015, İlam No: 129) dönemin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Belediye Personeli) müteveffa ...'YA müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verildiğini,

. Kararın gerekçesinin;

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9. Maddesine göre; işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olduğu kayıptan ve üçüncü şahıslara verilecek her türlü zararlardan yüklenicinin sorumlu olduğu,

Uygulamada ise; hükmedilen maddi-manevi tazminat kalemlerinin İdarece ödendiğini,

Ödeme yapılmasına rağmen, ödenen bedelin ... A.Ş.'ye rücu edilmediğini, böylece ...TL kamu zararına sebebiyet verildiğini,

Ödenen bedelinin ... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı icra takibi ile sorumlulara rücu edildiği bildirilse de, tahsilat yapıldığına dair herhangi bir belgenin sunulmadığını,

Sayıştay Temyiz Kurulunun Bozma İlamı

Sayıştay 5. Dairesi'nin 15.01.2015 tarih ve 106 sayılı kararı (İlam Tarihi: 09.03.2015, İlam No: 129), kamu zararından sorumlu tutulanlardan Harcama Yetkilisi ... tarafından temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi neticesinde Sayıştay Temyiz Kurulunca kararın hukuka aykırılığı tespit edilerek tazmin hükmünün bozulmasına karar verildiğini, Usul ve hukuka uygun bu kararın yerinde gerekçesinin;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun "Harcama Talimatı ve Sorumluluk" başlıklı 32.maddesinde düzenlenen sorumluluğun kusur sorumluluğu olduğu,

İdare tarafından ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili için müşterek borçlular ... A.Ş. ve ... aleyhine icra takibi başlatılması, takibin kesinleştirilerek haciz aşamasına gelmesi ve takip-tahsil işlemlerinin devam ediyor olması karşısında sorumlulara yüklenecek herhangi bir kusurun kalmadığını,

Sayıştay 5. Dairesi’nin Sayıştay Temyiz Kurulunun Bozma İlamından Sonra Tesis Ettiği Kararın Özeti

Sayıştay 5. Dairesi, 06.07.2017 tarih ve 153 sayılı kararı ile (İlam Tarihi: 29.09.2017, İlam No:345); 6085 sayılı Sayıştay Kanunu m.55/8 gereğince 129 sayılı ilamın 6. Maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar edilmesine ve Belediyenin yüklenicisi olarak çalışan ...A.Ş.'nin yol yapım çalışması sırasında, mahalle sakinlerine verdiği zarardan dolayı ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararma istinaden Belediye tarafından ödenen tazminatın ... A.Ş.'ye rücu edilmemesi sonucu oluşan ...TL kamu zararının işlemiş faizleri ile birlikte dönemin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdürü) ... ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Belediye Personeli) müteveffa ...'YA müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verildiğini, bu kararın gerekçesinin ise;

İdaremizce ödenen bedelin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte esas sorumlu müşterek borçlulardan tahsili amaçlı icra takibinin sonucunda, kamu zararının tahsilinde kesinlik bulunmadığı,

129 sayılı ilamın 6. Maddesinde tazminine hükmedilen kamu zararının gerekçesinin rücu işlemlerine başlanmaması olduğunu,

Sayıştay 5. Dairesi'nin İdare ve çalışanları aleyhine tespitler ve sonuç içeren usul ve hukuka aykırı kararını kabul etmediklerini, bu nedenle kararın bozulmasını talep ettiklerini,

A. İdarenin, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı takibine konu edilen borcu, fer ‘ileri ile birlikte ...TL olarak- mahkeme kararı ve yasa gereği ödemekle yükümlü olduğundan ödendiğini,

İdaremizde yüklenici olarak iş yapan ... A.Ş.'nin, yol yapım çalışması sırasında ...'E ait taşınmazın önünde havuz şeklinde çukur oluşturması ve binayı yapan müteahhit ...'ÎN bu tür durumlara ilişkin arsanın girişine hiçbir önlem amaçlı düzenleme yapmadığı, bu nedenle taşınmazını su bastığı ve eşyalarının zarar gördüğü iddiasıyla ... tarafından İdare, ...A.Ş. ve müteahhit ... aleyhine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tazminat davası açıldığını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esasına kayıtlı bu davada; ..., Değirmenönü Mah. 1709 Sk. No:1 adresinde bulunan bodrum kattaki daire için yüklenici firma olan ... A.Ş. tarafından yol yapım çalışması sırasında gerekli tedbirlerin alınmadığı iddia edilerek, oluşan ... TL maddi, ...TL manevi zararın tazmininin talep edildiğini, yerel mahkemece yürütülen tahkikat neticesinde; davanın kısmen kabulü ile ... TL maddi, ...TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte İdare, yüklenici ... A.Ş. ve müteahhit ...'den müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verildiğini,

Karara istinaden İdare, ...A.Ş. ve ... aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

Türk Borçlar Kanunu'nun "Bölünemeyen borç" başlıklı 85. Maddesinin birinci ve üçüncü fıkrasına göre;

"Bölünemeyen borcun birden çok borçlusu varsa, borçlulardan her biri borcun tamamını ifa etmekle yükümlüdür.

Durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça, ifada bulunan borçlu, alacaklıya halef olur ve diğer borçlulardan payları oranında alacağını isteyebilir."

İdarenin, mahkeme kararı ve TBK m.85 hükmü gereği ödemekle yükümlü olduğu dosya borcunu, haciz ve müteakip icra işlemleri ile karşılaşmamak adına ödediği ve böylece alacaklıya halef olduğunu,

B. Yapmış olduğu ödemeyle ... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı icra takibinin alacaklısı ...'E halef olan İdarenin, ödediği ... TL'yi borçtan asıl sorumlu olan ...A.Ş. ve müteahhit ...'E rücu ettiğini,

... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı takip dosyasına ait icra emri gereğini yerine getirmekle alacaklı konumuna geçen İdarenin, ödediği bedeli, borçtan asıl sorumlu olan diğer müşterek-müteselsil borçlu ...A.Ş. ve müteahhit ...'E ... 3. İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı takibi ile rücu ettiğini,

C. Sayıştay 5. Dairesi’nin 129 sayılı ilamın 6.maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar etmesinin ve tazminine hükmedilen kamu zararının gerekçesi olarak sunduğu hususun, hukuken kabul edilebilir olmadığını,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.71'e göre;

"Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır."

İdarenin, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Ve .... Sayı ve 28.05.2013 tarihli kararına istinaden aleyhine başlatılan icra takibine istinaden ödeme yapmış ve ödediği miktarı -faizi ile birlikte- müşterek borçlulara rücu ettiğini, kamu zararının oluşabilmesi için, ödenen miktarın müşterek borçlulara rücu edilmemiş olması gerektiğini, İdarenin ise; mahkeme kararı ve bu karara istinaden başlatılan icra takibi gereği ödediği -ödemekle yükümlü olduğu- bedeli, diğer müşterek borçlulara rücu ettiğinden, kamu zararına sebebiyet vermediğini ve bu nedenle kendisine kusur izafe edilemeyeceğini,

Sayıştay 5. Dairesinin ise, itiraza konu ilamın 10. Sayfasında; "Temyiz Kurulunun 08.02.2017 tarih ve 42730 tutanak sayılı kararında, hüküm tarihinden önce sorumlularca icra işlemlerine başvurulmak suretiyle gerekli takip ve tahsil işlemlerine başlanmış olması karşısında sorumlulara yüklenecek herhangi bir kusur kalmadığı belirtilmişse de; gerçekleştirilen takip işleminin sonucunda oluşan kamu zararının tahsilinin sağlanması konusunda bir kesinlik bulunmadığı, Kaldı ki Denetçi Raporunda belirtildiği gibi, 129 sayılı ilamın 6. Maddesinde tazminine hükmedilen kamu zararının gerekçesi, rücu işlemlerine başlanmamış olmasının olmadığını, İlamda da belirtildiği gibi, sorumluların ... 3. İcra Müdürlüğünde ilamsız takip işlemine başlamış olmalarının kamu zararının tahsili anlamına gelmediğini hükme bağladığını,

Sayıştay 5. Dairesi'nin tazminine hükmettiği kamu zararının ve bir önceki kararında ısrar etmesinin gerekçesi olarak sunduğu hususların hukuken kabul edilebilir ve makul olmadığını,

Temyiz Kurulunun 08.02.2017 tarih ve 42730 sayılı kararında da belirttiği gibi; İdare tarafından ödenen bedel, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili için müşterek borçlular ... A.Ş. ve ... aleyhine icra takibi başlatılmak suretiyle rücu edilmiş, takip ve tahsil işlemleri yürütülmüş ve böylece İdareye izafe edilecek bir kusur kalmadığını ve hatta ... 3.İcra Müdürlüğünün .... Sayılı icra takibi ile rücu edilen miktar, tüm fer ’ileri ile birlikte 27,12.2016 tarihinde tahsil edilerek dosyanın infaz olduğunu,

D. Diğer müşterek-müteselsil borçlulara yöneltilen rücu icra takibine konu edilen borç, 27.12.2016 tarihinde borçlu ... tarafından ödenmiş ve dosyanın infazen kapatıldığını, (EK-1: ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3467 sayılı takibine ait 27.12.2016 tarihli dosya hesabı, EK-2: ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3467 sayılı takibine ait 27.12.2016 tarihli tahsilat makbuzu, EK-3: Yatırılan bedelden yapılan harç ve vergi kesintileri gösterir belgeler, EK-4: Dosyanın infazen kapatıldığını gösterir belge.)

İcra dosyasına borçlu ... tarafından yatırılan ... TL'den gerekli harç ve vergi kesintileri yapıldıktan sonra arta kalan ...TL’nin İdareye reddiyatı yapılmış ve paranın İdare hesabına girdiğini (EK-5: ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3467 sayılı takibine ait 28.12.2016 tarihli işlem dekontu ve reddiyat beyanı, EK-6: Paranın İdaremiz hesaplarına girdiğini gösterir belgeler.)

Yukarıda arz-izah edilen ve Temyiz Kurulunca re ‘sen dikkate alınacak nedenlerle; İdare personellerinden Harcama Yetkilisi (1. Hukuk Müşaviri V.-Genel Sekreter Yardımcısı) ... ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Belediye Personeli) müteveffa ... aleyhine verilen Sayıştay 5. Dairesinin 06.07.2017 tarih ve 253 sayılı kararı (İlam Tarihi: 29.09.2017, İlam No: 345), usul ve hukuka aykırı olduğundan, kararın bozulmasına veya aynı gerekçelerle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Av. ...’nin temyiz dilekçesinde özetle;

-İdarenin, ... 3. İcra Müdürlüğünün .... sayılı takibine konu edilen borcu, fer ‘ileri ile birlikte ...TL olarak mahkeme kararı ve yasa gereği ödemekle yükümlü olduğundan ödediği,

-Yapmış olduğu ödemeyle icra takibinin alacaklısı ...'e halef olan İdarenin, ödediği ...TL'yi borçtan asıl sorumlu olan ...A.Ş. ve müteahhit ...'e rücu ettiği,

• Sayıştay 5. Dairesinin, 129 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile verilen tazmin hükmünde ısrar etmesinin ve tazminine hükmedilen kamu zararının gerekçesi olarak sunduğu hususun hukuken kabul edilebilir olmadığı,

• Diğer müşterek-müteselsil borçlulara yöneltilen rücu icra takibine konu edilen borcun, 27/12/2016 tarihinde borçlu ... tarafından ödendiği ve dosyanın infazen kapatıldığı, böylece İdarenin uğradığı iddia edilen kamu zararının bu ödemeyle zaten ortadan kalktığı, bu ödemenin, Temyiz Kurulunun 08/02/2017 tarihli ve 42730 sayılı bozma kararından önce yapılmış olduğu, Kurulun bozma kararının sonuç itibarıyla hukuka uygun ve yerinde olduğu ifade edilerek, temyize konu Ek İlamın 2 nci maddesindeki tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmiştir.

Bahse konu Ek İlamın 2 nci maddesinde; Temyiz Kurulunun 08/02/2017 tarihli ve 42730 tutanak sayılı kararında, hüküm tarihinden önce sorumlularca icra işlemlerine başlanmış olması karşısında sorumlulara yüklenecek herhangi bir kusur kalmadığı belirtilmişse de, gerçekleştirilen takip işleminin sonucunda oluşan kamu zararının tahsilinin sağlanması konusunda bir kesinlik bulunmadığından bahisle, sorumluların ... 3 üncü İcra Müdürlüğünde ilamsız takip işlemine başlamış olmalarının kamu zararının tahsili anlamına gelmediği gerekçesiyle tazmin hükmünde ısrar edilmiştir.

Ancak; gecikmeli de olsa sorumlularca, ilama ilişkin kararın verildiği 15/01/2015 tarihinden önce gerekli takip ve tahsil işlemlerine esas olmak üzere icraya başvurulduğu, temyiz dilekçesi ve eki belgelerin tetkikinden de; ilama konu kamu zararının, tüm fer ‘ileri ile birlikte 27/12/2016 tarihinde icra veznesine ödendiği ve 28/12/2016 tarihinde Belediye hesaplarına geçmiş olduğu anlaşıldığından, konuya ilişkin tazmin hükmünün sorumluların uhdesinden kaldırılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

Sorumlular tarafından 129 sayılı ilamın 6. maddesiyle tazmin hükmolunan ...-TL’nin, 27.12.2016 tarihinde tüm fer ’ileriyle birlikte icra veznesine ödenmiş olup söz konusu tutar ... Belediyesinin Vakıfbank hesabına 28.12.2017 tarihinde geçmiştir. Hüküm tarihinden (27.12.2016) sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olup ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz olmadığından; Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oybirliğiyle ,

Karar verildiği 12.09.2018 tarih ve 45027 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.