Sayıştay 5. Dairesi 43344 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 43344

• Tutanak No: 45026

• Tutanak Tarihi: 12.09.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: İndirimli su tarifesi.

… Belediyesi 2013 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 09/03/2015 tarihli ve 129 sayılı İlamın 3 üncü maddesi ile ,,, Belediyesi tarafından, 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu Kanunla ya da Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş olan kişi veya kurumlar arasında sayılmayan ve kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmamış olan bazı derneklere, indirimli fiyat tarifesi uygulanması sonucu neden olunan ...-TL’nin tazminine karar verilmiştir. Hükmün sorumlularca temyizi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 08/02/2017 tarihli ve 42732 tutanak sayılı kararı ile ibraz edilen belgelerin, yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte olup olmadığı hususunda işlem yapılmak üzere dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmiş, 5 inci Dairenin 29/09/2017 tarihli ve 345 nolu Ek İlamının 1 inci maddesi ile 129 sayılı İlamın 3 üncü maddesi ile tazmin hükmolunan ...TL ile ilgili olarak; ilamın infazı mahiyetinde olan ...TL için yapılacak işlem olmadığına, ...TL tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinden kaldırılmasına, henüz tahsil edilmediği anlaşılan ... TL tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

30 Mart 2014 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Seçimlerinden önce … Belediyesinde kayıtlı su abonelerine … Belediye Meclis Kararında belirtilen tarife türüne göre tahakkuklar yapıldığını,

Belediye Meclisinin 14/11/2011 tarih ve 781 no lu kararı ile alınan 2012 Yılı Vergi - Harç ve Ücretler tarifesinde bulunan Su Tarifeleri bölümünün 3. Maddesinde iş yerleri, inşaatlar, fabrikalar vb. yerlerden aylık KDV hariç (beher m3); 0- 25 m3 arşı 4,50 TL, 26 - 50 m3 arası 6,00 TL, 51 m3 ve üzeri 7,80 TL üzerinden hesaplaması yönünde karar verildiğini,

Aynı Kararda Atık su Toplama, Arıtma ve Bertaraf ücreti (KDV hariç) “2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11 inci madde ve Atık su Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik gereğince; atık su altyapı ücreti olarak m3 başına 0,48 TL alınır.” Denildiğini,

Belediye Meclisinin 08/11/2012 tarih ve 683 nolu karan ile alman 2013 Yılı Vergi - Harç ve Ücretler tarifesinde bulunan Su Tarifeleri bölümünün 3. Maddesinde iş yerleri, inşaatlar, fabrikalar, ticarethaneler, bürolar, ticari faaliyet gösteren demekler vb. yerlerden aylık KDV hariç (beher m3); 0- 25 m3 arşı 4,50 TL, 26 - 50 m3 arası 6,00 TL, 51 m3 ve üzeri 7,80 TL üzerinden hesaplaması yönünde karar verildiğini,

Aynı Kararda Atık su Toplama, Arıtma ve Bertaraf ücreti (KDV hariç) “2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11 inci madde ve Atık su Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik gereğince; atık su altyapı ücreti olarak m3 başına 0,60 TL alınır.” Denildiğini,

Belediye Meclisinin 08/11/2012 tarih ve 683 nolu kararında 2013 Yılı Vergi - Harç ve Ücret tarifesinin Su Tarifeleri bölümünün 5. Maddesinde ‘Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu yararına çalışan dernekler ve vakıflar ( Valiligince toplum yararına çalışan demek statüsünde bulunduğu bildirilenler dahil olmak üzere), muhtarlık büroları (ticari olarak kullanılan yerler hariç) ve kütüphanelerden aylık kademesiz olarak (beher m1); 0,50 TL alınır.’ Denildiğini,

Belediyesince ... Demeği adına tahsis edilen ... nolu, ... nolu, ... ve ... nolu su abonelerine 2013 yılı 1. Dönem ve öncesi … Belediye Meclisinin 14/11/2011 tarih ve 781 nolu kararında belirtilen tarifeler ile atık su tarifesi ve 08/11/2012 tarih ve 683 nolu kararında belirtilen tarifeler ile atık su tarifesi uygulandığını,

... Derneğinin idaremize vermiş olduğu 31/01/2013 tarih ve 4678 kayıt nolu dilekçesinde, ... Derneği adına kayıtlı olan ... nolu, ... nolu, ... ve ... nolu su abonelerinin ticari tarifeden hayır kurumları tarifesine dönüştürülmesinin istenildiğini,

Ayrıca 31/01/2013 tarih ve 4678 kayıt nolu dilekçe ekinde bulunan … Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün 25/01/2013 tarih ve 784 sayılı yazısında “İlimiz merkezinde 02/09/2010 tarihinde, Milletimizin geleceğinin bağlı olduğu gençlerimizin vatansever, milli kültürüne bağlı, devletin bağlı olduğu temel ilkelere sahip çıkan ve koruyan bir nesil olarak yetişmesini sağlamak, fakir öğrencilerin eğitim ve öğretimlerine katkıda bulunmak amacı ile kurularak 20-018-038 kod numarası ile faaliyete geçirilen dernek olduğu belirtildiğinden, söz konusu ... nolu, ... nolu, ... ve ... nolu su abonelerinin tarifeleri … Belediye Meclisinin 08/11/2012 tarih ve 683 nolu kararında 2013 Ylı Vergi - Harç ve Ücret tarifesinin Su Tarifeleri bölümünün 5. Maddesinde belirtilen dernekler tarifesine dönüştürülerek abonenin tahakkukları 2013/2. Dönem ve sonrası demek tarifesinden tahakkuk yapıldığını,

Sayıştay Başkanlığının 10/06/2014 tarih ve 757 sayılı yazı ekinde … Belediyesi’nin 2013 yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 48 inci maddesi gereğince düzenlenen sorgusunda; 4736 saylı kanun 1 inci maddesinde Genel bütçeye dâhil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortakları ile müessesleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanuna tabi kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulayamaz” denildiğini,

Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir denilmekte olup, 10/01/2013 tarih ve 24989 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan kararnamenin 1 inci maddesinde 28/01/2002 tarih ve 2Ö02/3654 sayılı Kararnamenin eki Karara eklenen 15 inci maddesinde “Aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluşlar, 08/01/2002 tarih ve 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaftır; a) 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde yer alan kurum ve kuruluşlarca işletilen telsiz, televizyon, radyo, veya uydu haberleşme istasyonlarını istasyon sahibi kuruluşlarla yapılacak protokoller çerçevesinde kullanılan ve haber alma, istihbarat, güvenlik, savunma, sivil savunma, sağlık ve eğitim hizmetlerini yürüten kamu kurum ve kuruluşlar ile Kanunun 1 inci maddesindeki kuruluşlarca hizmetlerine ihtiyaç duyulduğu belirlenen ve 2908 sayılı Demekler kanuna göre kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmış gönüllü teşekküller.” Denildiğini,

Bu kapsamda Belediyelerce üretilen mal ve hizmet bedellerinde, işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler ve Bakanlar Kurulunca muaf tutulanlar hariç, herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamadığını, Bakanlar Kurulunca muaf tutulacak kişi veya kurumlar arasında kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmış olan derneklere muafiyet tanındığını,

Belediyesi 2013 yılı hesapları ile ilgili Sayıştay Denetiminde (yukarıda belirtilen mevzuatın aksine) … Belediyesinde kayıtlı su abonelerinde kamu yararına çalışan demek statüsü kazanmamış olan derneklere de indirim sağlanması nedeniyle, ticari tarife ile yapılması gereken tahakkuk farklarına ilişkin;

... Derneği adına kayıtlı ... nolu su abonesine ait ... TL, ... nolu su abonesine ait ... TL, ... nolu su abonesine ait ...TL, ve ... nolu su abonesine ait ...Tl olmak üzere toplam ...TL’nin kamu zararına neden olduğunun Sayıştay uzman Denetçileri denetimi sonucunda tespit edildiğinden, söz konusu abonelerde tarife farklılığından kaynaklanarak hesaplaması yapılan ...TL abonelerin kayıtlı olduğu ... nolu sicile tahakkuk yapılarak, 10/07/2014 tarihli 1004, 1005, 1006, 1007 sayılı yazıları ile ... Derneğine gönderildiğini,

Özel … Sürücü kursları Derneği adına kayıtlı ... nolu su abonesine ait ...TL’nin kamu zararına neden olduğu Sayıştay Uzman Denetçileri denetimi sonucunda tespit edildiğinden, söz konusu abonelerde tarife farklılığından kaynaklanarak hesaplaması yapılan ... TL abonelerin kayıtlı olduğu ... nolu sicile tahakkuk yapılarak, 10/07/2014 tarihli 1008 sayılı yazı ile özel … Sürücü kursları Derneğine gönderildiğini,

Özel … Sürücü Kursları Demeği adına kayıtlı ... nolu su abonesinin kayıtlı olduğu ... nolu sicile yapılan ...TL tahakkuk bedelini, 6552 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanım Kapsamında Özel Sürü kursu Derneği’nin 30/12/2014 tarihli müracaatına istinaden 18 taksit yapılmış olup, yapılan taksitlendirmeden 1. Taksit miktarı olan ...TL ve 2. Taksit miktarı olan ... TL ile birlikte toplam ... TL olarak 27/02/2015 tarihli 21143 no lu tahsilat makbuzu ile ödemesi yapılmış olup, kalan tutar için 03/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6736 sayılı Ba2i Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun kapsamında Özel Sürü kursu Derneği’nin 17/10/2016 tarihinde yapmış olduğu müracaatına istinaden 18 taksit yapılmış olup, yapılan taksitlendirmeden, 1 Taksit miktarı olan ... TL 30/11/2016 tarihli 365137 no lu tahsilat makbuzu karşılığında ödemesi yapılmış, 2. Taksit miktarı olan ...TL 31/01/2017 tarihli 576516 no lu tahsilat makbuzu karşılığından ödemesi yapılmış ve 3. Taksit miktarı olan ...TL 31/07/2017 tarihli 263856 no lu tahsilat makbuzu karşılığından ödenmiş olup, kalan tutara ilişkin olarak 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırmasına Dair Kanun kapsamında taksitlendirmesinin devam ettiğini,

... Demeği adına kayıtlı ... nolu, ... nolu, ... ve ... nolu su abonelerinin kayıtlı olduğu ... nolu siciline yapılan ...TL tahakkuk bedelinin idareleri tarafından tahsili yoluna gidilmesi nedeniyle, ... Demeği tarafından söz konusu tahakkuk bedeli ile ilgili 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmıştır. Söz konusu 2. Aslîye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin, davacı tarafça takip edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, Mahkeme Kararının 06/06/2017 tarihinde idarelerine tebliğ edildiğini,

2. Asliye hukuk Mahkemesinin 23/12/2016 tarihli 2016/737 Karar nolu Kararının 06/06/2017 tarihinde idaremize tebliği üzerine, idaremizce . . . Demeği adına kayıtlı . . . nolu sicilde 12/06/2017 tarihi itibari ile gecikme zammı dâhil tüm borçlan ile ilgili alacak sırasına alınmamız hususunda 13/06/2017 tarih ve . . . sayılı yazı ile Defterdarlığına bildirildiğini,

29/09/2017 tarih ve 345 nolu ilamda yer alan 06/07/2017 tarih ve 253 nolu kararında 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 55 inci maddesi uyarınca “Henüz tahsil edilmediği anlaşılan ... TL’lik tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinde bırakılmasına” denilmekte olup, ... Derneği adına kayıtlı ... nolu sicile yapılan tahakkuk bedelinin tahsili için alacak sırasına alınma hususunda 13/06/2017 tarih ve ...sayılı yazı ile Defterdarlığı’na bildirildiği ve Özel… Sürücü Kursları Demeği adına kayıtlı ... nolu sicile yapılan tahakkuk bedelinden kalan tutara ilişkin olarak 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırmasına Dair Kanun kapsamında taksitlendirmesinin devam ettiği ve dernek tarafından 15 taksitte ödeneceğinden temyiz taleplerinin kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“ ... Derneği tarafından söz konusu tahakkuk bedeli ile ilgili 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasının, davacı tarafça takip edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve Mahkeme Kararının 06/06/2017 tarihinde idarelerine tebliğ edildiği,

-... Derneği adına kayıtlı ... nolu sicile yapılan tahakkuk bedelinin tahsili için alacak sırasına alınmaları hususunun 13/06/2017 tarih ve ... sayılı yazı ile Defterdarlığına bildirildiği ve Özel Sürücü Kursları Derneği adına kayıtlı ... nolu sicile yapılan tahakkuk bedelinden kalan tutara ilişkin olarak 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun kapsamında taksitlendirmesinin devam ettiği ve dernek tarafından 15 taksitte ödeneceği ifade edilerek, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Sorumlunun temyiz dilekçesi ve eklerinin tetkikinden; ilam konusu tutara itirazının olmayıp, kamu zararının tahsiline yönelik idarece gerçekleştirilen işlemlere yer verildiği anlaşıldığından, talebinin reddedilerek Daire Kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlenildikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

129 sayılı ilamın 3. Maddesiyle;… Belediyesi tarafından, 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu Kanunla ya da Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş olan kişi veya kurumlar arasında sayılmayan ve kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmamış olan bazı derneklere, indirimli fiyat tarifesi uygulanmak suretiyle ... TL’nin tazminine karar verilmiştir.

Hükmün sorumlularca temyizi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 08/02/2017 tarihli ve 42732 tutanak sayılı kararı ile ibraz edilen belgelerin, yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte olup olmadığı hususunda işlem yapılmak üzere dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmiş, 5 inci Dairenin 29/09/2017 tarihli ve 345 nolu Ek İlamının 1 inci maddesi ile 129 sayılı İlamın 3 üncü maddesi ile tazmin hükmolunan ... TL ile ilgili olarak; ilamın infazı mahiyetinde olan ... TL için yapılacak işlem olmadığına, ... TL tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinden kaldırılmasına, henüz tahsil edilmediği anlaşılan ... TL tazmin hükmünün sorumluların uhdelerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Sorumlunun temyiz dilekçesi ve eklerinden; ilamın esasına ilişkin bir itiraz söz konusu olmayıp kamu zararının tahsiline yönelik idari işlemlere yer verildiğinden itirazın reddedilerek Daire Kararının TASDİKİNE, (üyeler ..., ..., ..., ..., ...’ın karşı oylarıyla), oyçokluğuyla,

Karar verildiği 12.09.2018 tarih ve 45026 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

Üyeler ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçeleri

5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü gereğince; … Belediyesi tarafından, 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu Kanunla ya da Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş olan kişi veya kurumlar arasında sayılmayan ve kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmamış olan bazı derneklere, Belediye Meclisi kararı ile belirlenen indirimli fiyat tarifesi uygulanmak suretiyle neden olunan kamu zararında, Belediye Meclisi üyelerinin de sorumlu tutulmasını teminen kararın bozularak dairesine tevdii gerekir.

Üye ... ‘nün karşı oy gerekçesi

Belediyesince ... Demeği adına tahsis edilen ... nolu, ... nolu, ... ve ... nolu su abonelerine 2013 yılı 1. Dönem ve öncesi … Belediye Meclisinin 14/11/2011 tarih ve 781 nolu kararında belirtilen tarifeler ile atık su tarifesi ve 08/11/2012 tarih ve 683 nolu kararında belirtilen tarifeler ile atık su tarifesi uygulandığı, ancak

Söz konusu Derneğin belediyeye vermiş olduğu 31/01/2013 tarih ve 4678 kayıt nolu dilekçe ve … Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün “İlimiz merkezinde 02/09/2010 tarihinde, Milletimizin geleceğinin bağlı olduğu gençlerimizin vatansever, milli kültürüne bağlı, devletin bağlı olduğu temel ilkelere sahip çıkan ve koruyan bir nesil olarak yetişmesini sağlamak, fakir öğrencilerin eğitim ve öğretimlerine katkıda bulunmak amacı ile kurularak 20-018-038 kod numarası ile faaliyete geçirilen dernek olduğuna dair 25/01/2013 tarih ve 784 sayılı yazısı üzerine, söz konusu abone tarifesinin … Belediye Meclisinin 08/11/2012 tarih ve 683 nolu kararında 2013 Yılı Vergi - Harç ve Ücret tarifesinin Su Tarifeleri bölümünün 5. Maddesinde belirtilen dernekler tarifesine dönüştürülerek abonenin tahakkuklarının 2013/2. Dönem ve sonrası ticari tarifeden hayır kurumları tarifesine dönüştürüldüğü, Sayıştayca yapılan tespit sonrası tarife farklılığından kaynaklanarak hesaplaması yapılan ...TL nin abonelerin kayıtlı olduğu ... nolu sicile tahakkuk yapılarak talep edildiği, ancak Derneğin söz konusu tahakkuk bedeli ile ilgili olarak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtığı, 2. Aslîye Hukuk Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyasına ilişkin, davacı tarafça takip edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, Mahkeme Kararının 06/06/2017 tarihinde belediyeye tebliğ edildiği, bunun üzerine, Dernek 667 sayılı KHK ile kapatılmış olduğundan, gecikme zammı dâhil tüm borçları ile ilgili alacak sırasına alınmaları hususunun 13/06/2017 tarih ve ...sayılı yazı ile Defterdarlığına bildirildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu eksik tahsilat nedeniyle Üst Yönetici ve Harcama Yetkilisi sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kanunun 1. maddesinde ifade edildiği üzere, bu Kanun; esas olarak kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere, kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemeyi amaçlamaktadır.

Bu kapsamda “Bakanların ve Üst Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı dördüncü bölümün 11. maddesine göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde, meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Kanunda sayılan bu görevler de bizzat belediye başkanı tarafından değil; oluşturulan birimler ve birim amirleri tarafından yerine getirilmektedir. Zira, 5018 sayılı Kanunun 11. maddesinde üst yöneticilerin sorumlulukları belirtilmiş ve “Üst yöneticiler bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmek suretiyle fiilin icra, yani yerine getirme sorumluluğu alt kademedeki kamu görevlilerine bırakılmıştır.

Mülga 1050 sayılı Kanun, üst yöneticilere ilişkin bir hüküm içermemekte, “ita amiri” konumundaki yöneticilerin “Onaylayan” sıfatını haiz oldukları durumlarda sayman ve tahakkuk memurları ile birlikte sorumlu tutulabilecekleri bazı durumları düzenlemekteydi. 5018 sayılı Kanun ise mülga 1050 sayılı Kanundan farklı olarak, üst yöneticileri tümüyle harcama sürecinin dışında tutmakta; bunlar için sorumluluk üstlenme uygulamasını bile öngörmemektedir.

5393 sayılı Kanunun 38. maddesinin (f) işaretli bendi ile belediye başkanlarına verilen görevlerden biri de; belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmektir. Bu bağlamda, belediye başkanları belediye idaresinin başı ve üst yöneticisi olarak belediyenin hem gelirlerini hem de giderlerini mevzuat hükümlerine göre tarh tahakkuk, tahsil edilmesinden ve hak sahiplerine zamanında ödenmesinden mali yönden değil, idari yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Bu bağlamda, verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan Belediye Başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Belediye Başkanının sorumluluğunun kaldırılması gerekmektedir.

Ayrıca idarenin gelirlerinden dolayı oluşmuş bir kamu zararından bahsedebilmek için idare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması ve mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel olunmuş olması gerekir. Kamu görevlilerine, idarenin gelirlerinin tahsil edilmemiş olmasından dolayı, bu gelirleri tazmin sorumluluğu yükleyebilmek için söz konusu gelirin zaman aşımına uğraması gerekir. Yasal faizi veya gecikme cezası ile birlikte ileri bir tarihte tahsil edilecek olan gelir nedeniyle bir kamu zararından bahsedilemez. Çünkü mevzuatına uygun olarak tahsil edilecek gecikme cezaları veya faizler de bir kamu geliridir. Ayrıca bu aşamada bir tazmin kararı vermek, ilgilileri sadece Sayıştay ilamının infazı ile birikmiş ceza borcundan kurtarma gibi olumsuz bir duruma da yol açabilir.

Bu nedenle henüz zaman aşımına uğramamış ve idare tarafından takibi yapılan gelirler için verilecek karar, bir anlamda sorumlunun sorumluluğunun üzerinde bırakılarak onun kamu zararını görevi gereğince takip ederek tahsil etmesinin beklenmesidir. Müteakip yılların hesaplarının denetimi sırasında bu gelirlerin tahsilinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği denetçi tarafından tabii olarak inceleneceğinden, şayet sorumlu görevini yerine getirmeyip kamu alacağını zamanaşımı veya başka surette tahsil edilemez hale getirmişse bu zararın sorumludan tazminine ancak o vakit Sayıştayca hükmedilecektir.

Dolayısıyla idare gelirleri henüz zaman aşımına uğrama nedeniyle tahsil edilemez hale gelmediğinden ve gerekli takibatın da yapıldığı anlaşıldığından bu aşamada tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.