Sayıştay 5. Dairesi 433 Kararı -

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 22.09.2020

• Karar No: 433

• İlam No: 173

• Madde No: 32

• Kamu İdaresi Türü:

• Hesap Yılı: 2018

• Konu:

KARAR

Rayiç Bedel

…… Üniversitesi Yapım İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan ……. San. ve Dış Tic. Ltd.Şti. yüklenimindeki …… Öğrenci Dersliği, Kütüphanesi ile Ön Bahçe ve Çatı Katında Kantin Yapılması İşinde dış cephe kaplamasında kullanılan alüminyum kompozit panel malzemenin dolgu içeriğinde değişikliğe gidildiği, mineral dolgu yerine rayiç bedeli daha uygun olan polietilen dolgu tercih edilmesine rağmen daha fazla ödeme yapılması sonucunda …… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Yeride yapılan denetimlerde;

• Söz konusu işte imalat değişikliğine gidilerek İNŞ.13 (Alüminyum kompozit panel (0,50mm+3mm+0,5mm) 4mm kal. mineral dolgulu alüminyum levha gör. Dış yüzü min. 28 mikron kal. Pvdf boyalı, alüminyum) poz nolu imalat yerine ÖZEL 6 (Alüminyum kompozit teşkili 4mm kalınlıkta albond marka krem renkli kompozit imalatı ile montajının yapılması) poz nolu imalatın tercih edildiği,

• Yerinde yapılan denetimlerde ÖZEL 6 poz nolu imalat mahallinde kullanılan alüminyum kompozit panel malzemenin polietilen dolgulu olduğu,

• Çevre Şehircilik Bakanlığı (04.715/3D ve 04.715/3D1 poz tanımlarından da anlaşılacağı üzere) rayiç birim fiyatlarının karşılaştırılması neticesinde mineral dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin m2 fiyatlarının polietilen dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin m2 fiyatlarından daha pahalı olduğu (2018 rayiçleri arasında 2 kat fiyat farkı bulunmaktadır)

• Buna rağmen idarenin yapmış olduğu yeni birim fiyat tespitinde ise tam tersi şekilde piyasada daha ucuz olan polietilen dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin m2 fiyatlarının (…… TL) mineral dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin ihaledeki birim m2 fiyatların ( …… TL) 2 katından daha pahalı şekilde belirlendiği,

• Çevre Şehircilik Bakanlığı mineral dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin 2018 yılı rayiç fiyatının 04.715/3D1= …… TL, polietilen dolgulu olan alüminyum kompozit panellerin 2018 yılı rayiç fiyatı ise yarı fiyatına 04.715/3D1= …… TL olduğu,

• Buradan hareketle öncelikle yeni birim fiyat yapılmak suretiyle daha ucuz bir malzeme için kendisinden daha pahalı olan malzemenin bile 2 katından fazla fiyat belirlenmesi nedeniyle kamu zararına sebep olunduğu (her bir metrekare için ……),

• Ayrıca uygulanan malzemeler için Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenmiş rayiç fiyatlarından hareketle her bir metrekare için daha pahalı olan malzemenin rayiç fiyatı ile daha ucuz olan malzemenin rayiç bedeli arasındaki fark kadar fazla ödemede bulunulduğu,

tespit edilmiştir.

Söz konusu iş birim fiyat esası üzerinden ihale edilmiş ve sözleşmesinde fiyat farkı ödenmesi öngörülmemiş ve ödenmemiştir.

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. “ denildikten sonra kamu zararının belirlenmesinde;

“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.”

hükümlerine yer verilmektedir. Buna göre “a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,” ile “d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,” kamu zararında esas alınacaklar arasında sayılmıştır.

Sorumlular göndermiş olduğu benzer içerikli savunmasında özetle, “Geçici hakediş raporları kesin ödeme olmadığı ve kazanılmış hak sayılmayacağı için kesin hakediş sürecinde düzeltilmeleri mümkündür… Nitekim, sorguda belirtilen fazla ödeme tutarı yüklenici …… San. ve Ltd. Şti.’den tahsil edilmiştir. .. …… Prof. …… …… Öğrenci Dersliği Kütüphanesi ile Ön Bahçe ve Çatı Katında Kantin Yapılması İşi’nin 14/03/2019 tarihli son hak edişinde kesin hesap işlemleri sırasında hesap cetvelinin 244.sırada bulunan özel-6 pozu minha edilmiştir. Hesap cetvelinin 13.sırada bulunan inş-13 pozundan ödeme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca iki malzeme arasındaki rayiç fark yüklenicinin hesabından kesilmiştir(Ek-1,2) … Kamu zararı olarak belirtilen tahsil edilmiş olduğundan, bir kamu zararı oluşmamaktadır.” denilmektedir.

Gönderilen savunma ve eki belgelerden geçici kabulü …… tarihinde ve kesin kabulü ……. tarihinde yapılan …… Prof. …… Öğrenci Dersliği Kütüphanesi ile Ön Bahçe ve Çatı Katında Kantin Yapılması İşi ilgili sorgu konusu edilen tutarın savunmada da “……. tarihinde yapılan kesin hesap işlemleri sırasında hesap cetvelinin …….sırada bulunan özel-6 pozu minha edilmiştir. Hesap cetvelinin 13.sırada bulunan inş-13 pozundan ödeme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca iki malzeme arasındaki rayiç fark yüklenicinin hesabından kesilmiştir.” şeklinde belirtildiği üzere aynı işin kesin hesap işlemleri sırasında düzeltme işlemleri yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre;

-Kesin hesap işlemleri sırasında hesap cetvelinin …….sırada bulunan özel-6 pozundan KDV hariç …… TL minha edildiği,

• Hesap cetvelinin 13.sırada bulunan inş-13 pozundan …… TL ödeme hesaplandığı,

Böylece sorguda 1 nolu tespitte yer alan KDV hariç …… TL için düzeltme kaydı yapıldığı,

-Sorguda 2 nolu tespitte yer alan KDV hariç ….. TL için ise kesin hesap cetvelinin 13.sırasının bir alt satırında sorguya atıf yapılarak …… TL minha edildiği,

görülmüştür. Ancak savunma ve eki belgeler içerisinde sorgu konusu kamu zararının tahsiline ilişkin herhangi bir Muhasebe İşlem Fişi veya (söz konusu işin kesin hesabı yapılması sırasında “minha” kalemi içerisinde yer almakla birlikte) düzeltme hesabının kesinlik kazandığı herhangi bir Ödeme Emri Belgesi yer almamaktadır. Bu haliyle sorumluların iddia ettiği söz konusu tahsil usulünün Kurum Muhasebe kayıtlarında mahsuben tahsil veya mahsuben düzeltme olarak kabulü mümkün değildir.

Sorumlular göndermiş oldukları savunmalarında “Geçici hakediş raporları kesin ödeme olmadığı ve kazanılmış hak sayılmayacağı için kesin hakediş sürecinde düzeltilmeleri mümkündür.” denilerek henüz kamu zararının oluşmadığını iddia etmektedirler. Ancak söz konusu işin geçici kabul tutanağı incelendiğinde sorgu konusu edilen hususların geçici kabul tutanağında bir eksiklik veya düzeltilmesi gereken bir işlem olarak yer almadığı, birim fiyat esası üzerinden ihale edilmiş olan işin geçici kabul öncesinde ödenen hakedişlerde ise sorgu konusu kalemlerdeki hatalara rağmen bunların tam olarak bedelinin (fiyatının rayicinden yüksek şekilde) ödendiği görülmüştür.

Yukarıda da bahsedildiği üzere mevzuatta “a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,” ile “d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,” açıkça kamu zararı olarak sayılmaktadır (5018/71).

Sorgu sorumlular tablosunda bulunanlar aşağıdaki görev ve yetkilerinden dolayı sorumlu tutulmuşlardır:

Kontrol Teşkilatı Üyeleri: Harcama Yetkilisi …… (Tekniker), Gerçekleştirme Görevlisi …… (Elektrik Mühendisi), …… (Prof.-Sinema Tv Mrk.Md), …… (Mimar), …… (Yrd Doç), ……. (Şube Müdürü), …… (Prof-Rektör Yardımcısı), ….. (Yrd.Doç.Dr-Genel Sekreter),

Geçici Kabul Teklif belgesinde imzası bulunanlar: …… (Yrd Doç-Aynı zamanda kontrol teşkilatı üyesi) ,…… (Tekniker)

Geçici Kabul Komisyonu Üyeleri: ….. (Dr. Öğretim Üyesi), ……. (İnşaat Mühendisi), …… (Tekniker-Aynı zamanda kontrol teşkilatı görevlendirmesinde de adı geçmektedir.), Geçici Kabul Komisyonu Tutanağını onaylayan-…… (Rektör Yardımcısı -Prof. Dr.).

Sorumlulardan Geçici Kabul komisyonu üyeleri göndermiş oldukları savunmalarında birim fiyat-rayiç bedel araştırmaları ve hesaplamalarındaki hatalardan kontrol teşkilatının sorumlu olması gerektiği ve kendilerinin sorumlu tutulmaması gerektiğini ifade etmişlerdir.

04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 4 üncü maddesinde aynen “(1) Geçici kabul komisyonu, kurulmasından itibaren en geç on gün içinde işyerine giderek yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41 inci maddesine göre inceler, muayene eder ve gerekli gördüğü kısımların işletme ve çalışma deneylerini yapar. Geçici kabule engel bir durum bulunmadığı takdirde, işin geçici kabulünü yapar.” Denilmektedir. Yönetmeliğin “Geçici kabul tutanağının düzenlenmesi” başlıklı 7 nci maddesinde ise “1) Geçici kabul komisyonu işyerine giderek yüklenici tarafından yapılan işleri aşağıda belirtilen esaslara göre muayene eder ve inceler:

a) Komisyon, yapmış olduğu inceleme ve muayene sonucunda işi geçici kabule hazır bulduğu takdirde, işin genel durumuna ilişkin görüşleri ile uygun göreceği diğer kayıt ve şartları belirten (Ek–2)’de yer alan “Geçici Kabul Tutanağı”nı düzenler. Bu tutanak komisyon üyeleri ve yüklenici tarafından imzalanır. Kabulün imzalandığı tarih geçici kabul tarihi olarak kabul edilir.

b) Komisyon, kabule engel nitelikte olmamakla birlikte yapılan işte kusur ve noksanlıklar tespit ederse;

1. Bu eksiklikleri bir tutanakta belirtir ve görülen kusur ve noksanlıkların giderilerek tamamlanması için işin özelliğine göre yeterli süreyi belirler. Bu hususa ilişkin tanzim edilen tutanaktan birer nüsha yapı denetim görevlisine ve yükleniciye verilir,

…

c) Komisyon, yapmış olduğu inceleme ve muayene sonucunda işi geçici kabule hazır bulmadığı takdirde, durumu bir tutanakla tespit eder ve idareye bildirir. Bu durumda geçici kabul yapılmamış sayılır.” denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin işin Geçici Kabulü (05.12.2018) yapıldığı tarihlerde yürürlükte olan 41 inci maddesinin ilgili hükümleri aynen şu şekildedir:

“(5) Kabul komisyonu, gerçekleştirilen işlerin nev’ini, niteliğini, sözleşme ve ekleri ile teknik gereklere ve iş sırasında onaylanan değişikliklere uygunluğunu ve kabule hazır olup olmadığını, yüklenici veya vekili ile birlikte inceler. Yapılan inceleme neticesinde;

a) Kabul komisyonu, kabule engel nitelikte olmamakla birlikte yapılan işte kusur ve eksiklikler tespit ederse; gördüğü kusur ve eksikliklerin ayrıntısını gösterir bir liste düzenler ve bunların giderilmesi için gerekli olan süreyi tespit eder. Belirlenen sürenin sonunda, yüklenici bulunsun veya bulunmasın, işin son durumu, yapı denetim görevlisi tarafından düzenlenecek bir tutanakla tespit edilir ve idareye iletilir,

b) Kabul komisyonunun tespit ettiği eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse bu sürenin bitiminden sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, giderilecek eksikliklerin durumuna göre sözleşmesinde günlük gecikme cezası olarak yazılan miktarın belli bir oranında günlük ceza uygulanır ve geçici kabul tarihi kusur ve eksikliklerin giderilmesi tarihine ertelenir. Ancak bu gecikme otuz günü geçtiği takdirde idare, yüklenici hesabına eksiklerin giderilmesini kendisi yaptırabilir. Bu takdirde de eksikler tamamlanıncaya kadar ceza uygulaması devam eder ve kabul tarihi ertelenir,

c) Kabul komisyonu işi kabule uygun gördüğü takdirde, geçici kabul tutanağı düzenlenir ve bu tutanağı komisyon üyeleri ile birlikte yüklenici veya vekili de imzalar.

…

(10) Kabul komisyonu, yüklenicinin yaptığı işte tereddüt doğuran durumlar görürse, durumun tahkiki için, sözleşmede yazılı olmasa bile, her türlü giderleri yükleniciye ait olmak üzere gerekli teknik deneylerin yapılmasını isteyebilir.

(11) Yapım işlerinin kabul işlemlerinde, varsa sözleşmelerindeki özel hükümler de göz önünde bulundurulur.

(12) Geçici kabul için yapılan incelemede, teknik olarak kabulünde sakınca görülmeyen ve işin idareye teslimini ve kullanılmasını ve/veya işletilmesini engellemeyen, giderilmesi de mümkün olmayan veya fazla harcama ve zaman kaybını gerektiren, kusur ve eksiklikler görülecek olursa yüklenicinin varsa hakediş veya teminatından uygun görülecek bir bedel kesilmek şartı ile iş idare tarafından bu hali ile kabul edilebilir. Bu gibi kusur ve eksikliklerin niteliğinin ve kesilecek bedelin kabul tutanağında gösterilmesi gereklidir. Yüklenici bu işleme razı olmazsa, her türlü gideri kendisine ait olmak üzere, kusur ve eksiklikleri verilen sürede düzeltmek ve gidermek zorundadır.”

Yönetmelikte ve Genel Şartnamede de görüldüğü üzere geçici kabul komisyonu yapım işinde kontrol teşkilatının iş ve işlemleri veya yönlendirmesiyle sınırlı olmaksızın söz konusu inşaatın ve hakediş dosyalarının tamamında inceleme ve denetim yapma ve hatta ileri tetkikler isteme yetkisine haizdir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41 inci maddesinin 5 nolu bendinde de vurgulandığı üzere geçici kabul komisyonu “gerçekleştirilen işlerin nev’ini, niteliğini, sözleşme ve ekleri ile teknik gereklere ve iş sırasında onaylanan değişikliklere uygunluğunu ve kabule hazır olup olmadığını,” incelemek zorundadır. İş sırasında onaylanan imalat kalemleri değişiklikleri ile bu değişiklikler neticesinde karar kılınan yeni imalat kalemleri ve bu kalemlerin fiyatları (doğal olarak fiyatların araştırılmasında izlenen yöntem ve içeriği) geçici kabul komisyonunun denetim ve inceleme sahası içerisindedir.

Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin ‘Sorumluluk’ başlıklı 16 ncı maddesinde, “Madde 16 – (1) Muayene ve kabul komisyonu başkan ve üyeleri, yapı denetim görevlileri ile diğer ilgililerin görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir.” denilmektedir. Buna göre muayene ve kabul komisyonu başkan ve üyeleri görevlerini kanuni gereklere uygun olarak yapmak ve taraflardan birisi olan kamunun zararına yol açabilecek hususları kontrol etmekle mükelleftir.

…

Sorumluluk Yönünden İnceleme: Öncelikli olarak, tazmine konu yapım işinin geçici ve kesin kabulü yapılmış olup söz konusu kabullerde Sayıştay Denetçilerince yapılan tespitlere ilişkin herhangi bir eksiklik ve hata bulunmamaktadır. İlamda sadece ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile hakediş kapağında imzası bulunan hakedişi düzenleyenlere sorumluluk yüklenmiştir. Ancak söz konusu tazmin hükmü Sayıştay Denetçilerince düzenlenen tutanağa bağlı olarak ortaya çıktığından Sayıştay Denetçilerince düzenlenen tutanağı imzalayan yapı denetim görevlilerine (kontrol teşkilatına) sorumluluk yüklenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamakla beraber tutanakta imzası bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi unvanına haiz sorumluların 5018 sayılı Kanunla gelen kusurlu sorumluluk anlayışı çerçevesinde sorumluluklarının kaldırılması gerekmektedir. Diğer taraftan, Sayıştayca yapılan incelemeler sonucunda kamu zararı tespit edildiğinde ve kamu kaynağının verimli, etkin ve ekonomik kullanılmadığı saptandığında, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar No’lu Sayıştay Genel Kurul Kararı’nın “SORUMLULAR” başlıklı 3 üncü Bölümünün “Gerçekleştirme Görevlileri” başlıklı 4’üncü maddesinde:..

b) Ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk: 5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir. Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir. Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,

c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla…” denilmekte olup bu yönüyle de yukarıda da belirtildiği gibi geçici ve kesin kabul tutanağını düzenleyerek herhangi bir eksiklik ve hata tespit etmeyen geçici ve kesin kabul komisyonu üyelerinin de sorumluluğa dahil edilmesi; diğer bir deyişle sorumluluğun genişletilmesi gerekmektedir. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; sorumlulukla ilgili yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan tazmin hükmü kurulmasında hukuki isabet bulunmamaktadır.” denilerek geçici ve kesin kabul komisyonları tutanaklarında yer almayan ancak sonrasında denetimler sırasında tespit edilen kamu zararından geçici ve kesin kabul komisyonları üyelerinin de sorumlu tutulması gerektiği vurgulanmıştır.

Özetle söz konusu yetkiye rağmen gerekli denetimi yapmayan geçici kabul komisyonu üyelerinin ortaya çıkacak imalat değişikliğinde hatalı ve yüksek bedel ödeme kaynaklı kamu zararından sorumlu tutulması (5018/71’de kurgulanan görev-yetki-sorumluluk müessesesi çerçevesinde) mevzuatın bir gereğidir. Denetim görevini yeterli yapmayan, muayene ve inceleme yetkisini gereği gibi kullanmayan ve bu şekilde imalat değişikliğindeki hatalı ve yüksek bedel ödeme durumlarını menfi tespit şeklinde tutanağa işlemeyen geçici kabul komisyon üyelerinin sorumlu olmadıkları şeklindeki savunmalarının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Sorumlulardan Geçici Kabul Komisyonu Tutanağını onaylayan-…… (Rektör Yardımcısı -Prof. Dr.) göndermiş olduğu savunmasında sorumluluğa da itiraz etmiştir. Yapılan incelemede ilgilinin …… Üniversitesi …… Fakültesi ….. Bölümünde akademisyen olması ve akademik alanının inşaat konusunda ve sorgu konusu edilen hususa yabancı olmaması nedeniyle “bu alanda teknik bilgi ve donanımı olmadığı” anlamını taşıyan sorumluluk itirazına katılmak mümkün değildir. Diğer taraftan geçici kabul komisyonu üyeleri ile bu tutanağa imza atanların sorumluluğu yukarıda detaylıca açıklanmış olup, ilgilinin imzası ile tamam olan bir süreçte söz konusu kişinin sorumlu tutulmaması düşünülemeyecektir. Diğer taraftan Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin “Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu” başlıklı 3 üncü maddesi son fıkrasında “(3) İşin denetiminde bulunan yapı denetim görevlisi muayene ve kabul komisyonlarında görev alamaz. Ancak, bu görevlilerin kabul çalışmaları sırasında işyerinde hazır bulunması zorunludur.” denilmesine rağmen Harcama Yetkilisi …….’nın usule aykırı şekilde hem kontrol teşkilatında hem de Geçici Kabul Komisyonunda görevlendirildiği de görülmektedir.

Son olarak söz konusu işin birim fiyat ihale edilmesi ve bu tip işlerde hakediş ödemelerinde metraj hesaplamaları ile birlikte doğrudan belirleyici konumda olan birim fiyatın (ve özellikle değişen imalat kalemlerinin birim fiyat araştırma ve tespiti hususlarının) önemi karşısında söz konusu fiyat araştırması ve tespitinde izlenen yöntem ile içeriğinin geçici kabul komisyonu üyelerince hiç kontrol edilmemesi kabul edilebilir bir savunma değildir.

Bu itibarla; ……. Üniversitesi Yapım İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan …… San. ve Dış Tic. Ltd.Şti. yüklenimindeki …… Öğrenci Dersliği, Kütüphanesi ile Ön Bahçe Ve Çatı Katında Kantin Yapılması İşinde dış cephe kaplamasında kullanılan alüminyum kompozit panel malzemenin dolgu içeriğinde değişikliğe gidildiği, mineral dolgu yerine rayiç bedeli daha uygun olan polietilen dolgu tercih edilmesine rağmen daha fazla ödeme yapılması sonucunda oluşan …… TL kamu zararının;

Kontrol Teşkilatı Üyeleri: Harcama Yetkilisi (Tekniker) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Elektrik Mühendisi) ……, Diğer Sorumlular (Prof.-…….) ……., (Mimar) ……., (Aynı zamanda Geçici Kabul Teklif belgesinde imzası bulunan)Yrd Doç ……., (Şube Müdürü) ……, (Prof-Rektör Yardımcısı) ……., (Yrd.Doç.Dr-Genel Sekreter) ……‘a

• Geçici Kabul Teklif belgesinde imzası bulunan Diğer Sorumlu (Tekniker) …….’na

-Geçici Kabul Komisyonu Üyeleri: Diğer Sorumlular Dr. Öğretim Üyesi ……., (İnşaat Mühendisi) ……., Geçici Kabul Komisyonu Tutanağını onaylayan (Rektör Yardımcısı) Prof. Dr…….’ya,

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.