Sayıştay 5. Dairesi 428 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 18.08.2020

• Karar No: 428

• İlam No: 155

• Madde No: 33

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

…….. Belediyesince ihale edilen ve 2018 yılında hakediş ödemeleri devam eden “……. Belediyesi Muhtelif Sokaklarına Kilit Parke Yapılması İşi”nde yüklenici …….’in alt yüklenici ……. Yapı İnşaat …….. Ltd. Şti. ile yaptığı sözleşmeden doğan damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu …….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Alt yükleniciler” başlıklı 15 inci maddesinde;

“İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü yer almaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, “Vergi ve cezada sorumluluk” başlıklı 24 üncü maddesinde; birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu, “Resmi dairelerin mecburiyeti” başlıklı 26 ncı maddesinde; resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca anılan Kanuna ekli (I) sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kağıtlar” kısmında belli parayı ihtiva eden sözleşmelerden binde 9,48 oranında damga vergisi alınması gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, ……. Belediyesince ihale edilen söz konusu işte alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin idare onayının olduğu, ancak yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bu sözleşmenin damga vergisinin ödenip ödenmediği ile ilgili herhangi bir belgenin mevcut olmadığı görülmüştür. Oysaki yüklenici firmanın ihale makamı ve alt yüklenici ile düzenlediği sözleşme, damga vergisine tabi iki ayrı kağıt olup her birinin ayrı ayrı ihtiva ettiği tutar üzerinden binde 9,48 oranında damga vergisi alınması ve alt yüklenici sözleşmesi idare onayına sunulduğunda bu sözleşmeyi onaylayanların da 488 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi gereğince gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; oluşan kamu zararından alt yüklenici sözleşmesine ilişkin onay yazısında imzası bulunan Fen İşleri Müdür V. ……. ile sözleşmenin ekli olduğu, işe dair 1 no’lu hakedişte imzası bulunan Fen İşleri Müdür V. …….. ve Tekniker ……. diğer gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulmuşlardır.

Savunmalarda özetle; idare ile yapılan sözleşmelere istinaden yüklenici durumunda olan firmaların idareden onaylı alt yükleniciler ile yaptığı sözleşmeler nedeniyle doğan damga vergilerinin tahsil edilmemiş olması sebebiyle İdare açısından bir kamu zararının oluşmadığı, bu konuda Sayıştay …… inci ve ……. nci dairelerinin destekleyici mahiyette kararlarının mevcut olduğu, sorgu konusu alt yüklenici sözleşmesi ile ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığı, ……. Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yazılan ……. tarih ve ……. sayılı yazı ile vergi ve harçların yatırılıp yatırılmadığının kontrol edilmesi hususunun gerekli mercilere iletildiği, Belediye tarafından tahsil edilmiş olsa dahi damga vergilerinin belediye tarafından vergi dairelerine aktarılmakta olduğu, damga vergisinin vergi dairesine aktarılmaması durumunun gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, gerekse Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi uyarınca kamu zararının belirlenmesine neden olan fiil ve eylemler arasında yer almadığı ifade edilmektedir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun “Resmi dairelerin mecburiyeti” başlıklı 26 ncı maddesinde; resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Alt yükleniciler” başlıklı 15 inci maddesi ve sorgu konusu işin İdari Şartnamesi’nin 18 inci maddesi kapsamında İdarenin onayına sunulan söz konusu alt yüklenici sözleşmesine ilişkin damga vergisi, mükellefleri tarafından ödenmediği halde, sorumlular tarafından damga vergisinin zamanında aranmadığı ve bunu bir tutanakla tespit etmediği veya tutanağı düzenlemek üzere vergi dairesine göndermediği ortadadır.

Savunmalarda yüklenici durumunda olan firmaların idareden onaylı alt yükleniciler ile yaptığı sözleşmeler nedeniyle doğan damga vergilerinin tahsil edilmemiş olması sebebiyle İdare açısından bir kamu zararının oluşmadığı ve bu konuda Sayıştay …… inci ve ….. nci dairelerinin destekleyici mahiyette kararlarının mevcut olduğu öne sürülmektedir. Bahsi geçen kararlarda İdare açısından bir kamu zararının oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına hükmedilmesine ek olarak “söz konusu damga vergisinin tahsilatının sağlanması için konunun Maliye Bakanlığına yazılmasına,” denilmiştir. Bu bakımdan, İdare açısından kamu zararı oluşturmasa dahi ilgili alt yüklenici sözleşmesine dair sorumluların damga vergisini arama yükümlülüğü devam etmektedir.

Ayrıca her ne kadar İdare açısından bir kamu zararı oluşmasa da, ilgili damga vergisi tutarı tahsil edilmediği takdirde; 488 sayılı Kanunun 26 ncı maddesindeki yükümlülük yerine getirilmediğinden, gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, gerekse Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucu kamu kaynağında artışa engel olunacak ve kamu zararının belirlenmesinde esas alınan hallerden “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması” genel bütçe vergi gelirleri açısından meydana gelecektir.

Yapılan incelemede; sorumlular tarafından gönderilen savunma eki belgelerden söz konusu işte; yüklenici ile alt yüklenicinin yaptığı sözleşmeden doğan ……. TL tutarındaki damga vergisiyle ilgili; vergi dairesine bildirim yükümlülüğünün …… Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yazılan ……. tarih ve ……. sayılı yazı ile yerine getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; ……. Belediyesince ihale edilen ve 2018 yılında hakediş ödemeleri devam eden “…….. Belediyesi Muhtelif Sokaklarına Kilit Parke Yapılması İşi”nde yüklenici …….’in alt yüklenici ……. Yapı İnşaat …… Paz. Ltd. Şti. ile yaptığı sözleşmeden doğan damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu ……. TL kamu zararına ilişkin olarak yüklenici ile alt yüklenicinin yaptığı sözleşmeden doğan damga vergisiyle ilgili vergi dairesine bildirim yükümlülüğü yerine getirildiğinden denilecek kalmadığına;

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.