Sayıştay 5. Dairesi 42767 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 5

• Dosya No: 42767

• Tutanak No: 44422

• Tutanak Tarihi: 25.04.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Toplu iş sözleşmesinde haklarında “koku yardımı” ve “teşvik zammı” ödenmesi öngörülmeyen kişilere söz konusu ödemelerin yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi.

2. 187 sayılı İlamın 6. Maddesiyle, Toplu iş sözleşmesinde haklarında “koku yardımı” ve “teşvik zammı” ödenmesi öngörülmeyen kişilere söz konusu ödemelerin yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz talebinde bulunan Gerçekleştirme Görevlileri … (Tekniker, … numaralı dosya) ve … (Mühendis, … numaralı dosya) ortak mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

İlamın gerekçesinin hukuku aykırı olduğunu, şöyle ki,

“Belediyenin 07/01/2015 tarih ve 2015/32 sayılı Meclis Kararında; Destek Hizmetleri Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği 'nin “Genel Hükümler” başlıklı Maddesinin 1. Maddesinde;

a) Belediyemizde hizmet gören araçların bakım ve onarımı, birimler arası talep edilen malzemelerin piyasa araştırması ile en hızlı şekilde tedarik edilmesi, yönetsel ve teknik süreçleri günün koşullarına göre en iyi şekilde iyileştirerek gerçekleştirmesi

b) Belediyenin tüm araç ve iş makinalarının akaryakıt, madeni yağ, antifriz tedarik ve dağıtımını yapmak, yedek parça, lastik, araçlara ait sarf malzemeleri ve sabit tesislerle ilgili malzemeleri tedarik etmek, stoklama ve tüketimini organize etmek.

c) Belediyenin tüm araç ve iş makinalarının trafik tescil işlemleri, zorunlu trafik sigortası, egzoz emisyonları ve araç muayene işlemleri, hurdaya ayrılan araçların trafikten düşürülmesi, Belediyemizde hizmet gören araç ve iş makinalarının akaryakıt ihtiyacı müdürlüğümüz tarafınca karşılanmaktadır ve Belediyemize yeni alınan araçların işlemlerinin sürdürülmesi şeklinde yürütmek.

d) Belediyenin hizmetlerinde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan her türlü makine, araç- gereç, iş makinesi, motorlu araç, taşıt, teçhizat ve bunların yedek parçaları ile diğer mal ve malzemeleri, danışmanlık, hizmet alımı ve yapım işleri, idarelerin ihtiyaç duyduğu gayrimenkul satın almalarıyla, kiralama işlerinin bütçe ödenek imkânları nispetinde azami tasarruf ve standardizasyonu dikkate alarak piyasadan uygun şartlarla zamanında temin etmek,

e) Azami tasarruf sağlanabilmesi için doğrudan temin yoluyla satın almaların asgariye indirilmesini sağlamak amacıyla teşkilat ve kuruluşunun işleyiş şartlarına ait esas ve usulleri kapsar." Denilmekte olduğunu,

Ayrıca aynı yönetmeliğin 5. maddesinde “Müdürlüğün Verdiği Hizmet Ve Yükümlülükler:” başlıklı fıkrasında;

“Müdürlüğüklerinin

-İkmal Şefliği

-Saha Amiri

-Atölye Ustabaşı

-Araç tamir bölümü:

Hafif Şase bölümü

Ağır Şase bölümü

Motor bölümü

-Oto elektrik – Akü bölümü

-Torna tesviye bölümü

-Oto kaporta – Kaynak bölümü

-Hidrolik bölümü

-Marangozhane - Saraçhane bölümü

-Lastik hane bölümü

-Oto boya bölümü

-Oto makas bölümü

-Yağhane bölümü

-Akaryakıt İstasyonu

-Satın Alma Birimi bölümlerinden oluşur.” denildiğini,

Yukarıda belirtilen maddelerde de görüleceği üzere Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nün görevi Belediyeye ait araçların bakım onarım, her türlü yedek parça temini, akaryakıt, yağ, sigorta, araç muayene vb. işlerin yapılması olup yapılan işlerin atölye işleri olduğunu, bu işlemlerin Destek Hizmetleri Müdürlüğü’ne bağlı bölümlerde (yani atölye sahasında) gerçekleştiğini, Toplu İş Sözleşmesinde atölyede fiilen çalışan usta ve işçilere atölye sahasında kokudan etkilendiği, oradaki kokuyu teneffüs ettikleri ve işçi sağlığını etkilediği için koku yardımının yapıldığının açık olduğunu, satın alma sorumlusu ve ambar görevlisi de atölye alanında çalıştığından, oradaki kokudan etkilendiğini,

Yukarıda sayılan nedenlerden dolayı koku yardımının ilamda adı geçen işçi olarak ilgililere ödenmemesinin Anayasalım 10.Maddesine göre eşitlik ilkesine ve Hizmet Sözleşmesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek, verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Talep etmişlerdir.

Başsavcılığın mütalaasında;

“Temyiz dilekçesinde özetle; Belediye Destek Hizmetleri Müdürlüğünün görevlerini içeren Yönetmelik hükmüne yer verilerek, bu hizmetlerin atölye sahasında gerçekleştirildiği, ihtiyaç olan yedek parça ve malzemelerin alımlarını gerçekleştiren satın alma biriminin diğer birimlerden ayrı tutulmaması gerektiği, fiilen çalışan usta ve işçilere atölye sahasındaki kokudan etkilendikleri ve oradaki havayı teneffüs ettikleri için toplu iş sözleşmesi hükmü gereği koku yardımından yararlandıkları, satın alma sorumlusu ve ambar görevlisine de atölye alanında çalışıyor ve kokudan etkilenmesi nedeniyle bu yardımın yapıldığı belirtilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Belediye ile işçiler arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin “Koku Yardımı” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Tüm taraf sendika üyesi Temizlik, Mezarlık, Kanalizasyon işçilerine, şoförlerine, çavuşlarına, Atölyede çalışan usta ve işçilere, İtfaiyede çalışanlara işçi ve şoförlere, Fen işleri çavuşlarına, Asfalt yama ve asfalt plentinde çalışan şoför ve işçilerine, Veteriner hekimliğinde ilaçlama yapan şoför ve yardımcısına fiilen çalıştıkları her gün için;

a) 01.03.2015 tarihinden 28.02.2017 tarihine kadar 10,00 TL brüt koku yardımı ödenir.

...” ifadeleri yer almakta, aynı sözleşmenin “Sorumluluk ve Teşvik Primi” başlıklı 44 üncü maddesinde ise;

Makine ikmal (Atölye), İşletme ve iştirakler (Su arıza), İtfaiye Müdürlüğü (İtfaiye şoförü ve eri), Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü (Trafik Servisi, Ustabaşı, usta) (kaloriferci), Çevre Koruma Müdürlüğünde bir fiil çalışanlara her gün için;

a) 01.03.2015 tarihinden 28.02.2017 tarihine kadar 2,00 TL brüt teşvik zammı ödenir.” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Sorumlular savunmalarında belirtmiş oldukları, satın alma görevlisi ve ambar görevlilerinin Destek Hizmetleri Müdürlüğü bünyesindeki atölyelerde çalışmaları, ambar giriş çıkış işlemlerini yapmaları ve dolaysıyla sözleşmede zikredilmese bile söz konusu ödemeleri almaya hakları oldukları şeklindeki açıklamalara katılmamakta olup, belirtilen ödemelerin toplu sözleşmede açıkça belirtilmeyen kişilere yapıldığı anlaşılmakta olduğundan dolayı, kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Belediye ile işçiler arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin “Koku Yardımı” başlıklı 40 ıncı maddesinde;

“Tüm taraf sendika üyesi Temizlik, Mezarlık, Kanalizasyon işçilerine, şoförlerine, çavuşlarına, Atölyede çalışan usta ve işçilere, İtfaiyede çalışanlara işçi ve şoförlere, Fen işleri çavuşlarına, Asfalt yama ve asfalt plentinde çalışan şoför ve işçilerine, Veteriner hekimliğinde ilaçlama yapan şoför ve yardımcısına fiilen çalıştıkları her gün için;

a) 01.03.2015 tarihinden 28.02.2017 tarihine kadar 10,00 TL brüt koku yardımı ödenir.

…” ifadeleri yer almakta, aynı sözleşmenin “Sorumluluk ve Teşvik Primi” başlıklı 44 üncü maddesinde ise;

Makine ikmal (Atölye), İşletme ve iştirakler (Su arıza), İtfaiye Müdürlüğü (İtfaiye şoförü ve eri), Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü (Trafik Servisi, Ustabaşı, usta) (kaloriferci), Çevre Koruma Müdürlüğünde bir fiil çalışanlara her gün için;

a) 01.03.2015 tarihinden 28.02.2017 tarihine kadar2,00 TL brüt teşvik zammı ödenir

…” hükümlerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ... Belediyesinde işçi kadrosunda yer alan; ancak yukarıda belirtilen ödemelere müstehak olmayan kişilere bu ödemelerin gerçekleştirildiği ve bu suretle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

... Belediyesinde görevli işçilerin özlük haklarının düzenlendiği ve 01.03.2015 ila 28.02.2017 tarihleri arasını kapsayan toplu iş sözleşmesinin “Koku Yardımı” başlıklı 40’ıncı maddesi tüm işçileri kapsayan ortak nitelikte bir düzenleme değildir. İlaçlama, asfaltlama gibi özel nitelikte ve koku yönünden olumsuz şartlarda çalışan işçilere uygulanan pozitif bir uygulamadır. Bu nedenle tüm müdürlüklere ve tüm işçilere teşmil edilmesi mümkün değildir. Söz konusu maddede bazı müdürlükler (temizlik, mezarlık gibi) ismen sayılıp müdürlüğün tüm işçileri kapsama dâhil edilirken bazı müdürlüklerde (Veteriner hekimliğinde ilaçlama yapan şoför ve yardımcısı gibi) sadece bazı özel işleri yapan kişilerin bu ödemeden faydalanabileceği hüküm altına alınmıştır.

Destek Hizmetleri Müdürlüğü de söz konusu maddelerde ismen sayılmamış ve bu Müdürlükte çalışan herkesin mezkûr ödemelerden yararlanabileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Bunun yerine bu Müdürlükte de diğer bazı müdürlüklerde olduğu gibi bir ayrıma gidilmiş, söz konusu Müdürlüğün sadece atölye biriminde çalışan usta ve işçilerinin bu ödemeden yararlanabileceği hükme bağlanmıştır. Maddenin yazılış amacından da anlaşılacağı üzere atölyede fiilen çalışan kişiler olumsuz kokulara maruz kalacağı düşünülerek madde kapsamına dâhil edilmişler, destek hizmetlerinin diğer görevlerinde vazife alanlar kapsama dâhil edilmemişlerdir. Atölyede çalışan işçilerin kullanacağı malzemeleri almak, piyasa araştırması yapmak ve ambar giriş çıkışlarını yerine getirmek sebepleri ile satın alma görevlisi (…)ve ambar görevlisinin …) madde kapsamına dâhil edilmesi ve mezkûr ödemeden faydalandırılması mümkün değildir. Zira böyle bir yaklaşım birbiri ile irtibatı olan herkesi madde kapsamına almayı gerektirir ki bu da madde ile getirilmek istenilen amaca bütün bütün zıttır.

Sorumlular savunmalarında, söz konusu kişilerin, atölyede çalışan işçilerin kullanacağı malzemeleri almak, piyasa araştırması yapmak ve ambar giriş çıkışlarını yerine getirmek üzere satın alma görevlisi ve ambar görevlisi olarak iş gördükleri, yani Destek Hizmetleri Müdürlüğü bünyesinde atölyelerde çalıştıkları, dolayısıyla sözleşmede zikredilmese bile söz konusu ödemeleri almaya hakları oldukları yönündeki savunmalarının, sözleşmenin ilgili maddelerinde açıkça belirtilmemeleri nedeniyle kabulü mümkün değildir.

Bu itibarla, sorumluların iddialarının reddedilerek 187 sayılı ilamın 6. maddesi ile ... TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliğiyle,