Sayıştay 5. Dairesi 42705 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 5

• Dosya No: 42705

• Tutanak No: 44364

• Tutanak Tarihi: 25.04.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediyede çalışan personele, elektronik karta para yüklemesi yapılmak suretiyle yemek yardımında bulunulması

187 sayılı İlamın 1. maddesiyle; Belediyede çalışan personele, elektronik karta para yüklemesi yapılmak suretiyle yemek yardımında bulunulması gerekçesi ile ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi ... (HUKUK İŞLERİ MÜDÜR V., ... numaralı dosya) temyiz dilekçesinde özetle;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tanımlar başlıklı 4, Maddesinde; “Hizmet: (Değişik; 30/7/2003-4964/3 md.) Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (...) , tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, ifade eder.” denildiğini,

Ayrıca “Belediyemiz bünyesinde görev yapan memur yemek personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işine ait İdari Şartnamenin 7.6. Maddesinde Benzer iş olarak “İsteklinin kamu veya özel sektörde yapmış olduğu yemek hizmetine ait iş deneyim belgeleri değerlendirilecektir. ” hükmünün kabul edildiğini,

Yine, Devlet Memurları Yönetmeliğinin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde; "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan Ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmünün yer aldığını,

Öte yandan anılan yönetmeliğin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4. maddesinde; “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” Denildiğini,

Belediyelerinin 2015 yılı için memur personele yemek yedirilmesi hizmet alım işinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde belirtilen esaslar çerçevesinde hazırlandığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunumun Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde belirtilen yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti’ne uygun olarak, “Belediyemiz bünyesinde görev yapan memur yemek personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işinden ibaret olduğunu, Belediyemiz bünyesinde görev yapan memur yemek personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işine ait herhangi itiraz olmadığından İdari Şartnameye uygun olarak İhaleyi yapan İdare tarafından (Destek Hizmetleri Müdürlüğü) yüklenici firma ile sözleşme imzalandığını,

Diğer yandan Devlet Memurları Yönetmeliğinin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiğini,

Yine Yönetmeliğin anılan 9'uncu maddesinde ise; “Yönetmeliğin 4'üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” Hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4'üncü maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunduğunu, bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9'uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerektiğini, İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabının mümkün bulunmadığını,

Bu nedenle yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın yarısına tekabül edeceği düşünülen Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan asgari yemek bedellerinin yemek yiyenlerden alınmasının yeterli bulunduğunu,

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde görülecektir ki; ... Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş Ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, her yıl açıklanan Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden yapıldığının açık olduğunu, söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, belediye bütçe muhasebe usul ve yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek de aşılmadığını,

Ayrıca ek'te gönderilen faturalarda görüleceği üzere Belediye bünyesinde görev yapan memur personele yemek yedirilmesi işi yüklenici firmanın anlaşmalı olduğu yerlerde yemek yedirilmiş olup, faturalar ... A.Ş. adına yemek bedeli olarak kesildiğini, ayrıca Belediyede çalışan Memur personele kurumları tarafından yemek kuponu veya yemek fişi adı altına herhangi bir kartın kesinlikle verilmediğini, Yemek Kuponunun (yemek kartı) Yüklenici firma tarafından belediye memur personelinin kaç gün yemek yediğinin, anlaşmalı olduğu lokantaların hangisinden yediğinin tespiti için verildiğini,

Yukarıda açıklandığı gibi, Memur personellere yapılan yemek yardımı hizmet alımı için 657 Sayılı Kanun, 4734 Sayılı Kanun ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne uygun olarak ihaleye çıkıldığını, ihaleyi alan yüklenici firmanın, teklif ettiği günlük yemek bedeli kadar, yemek verebilecek özellikteki lokanta ve benzeri yerlerle anlaşma yaparak memura bu yerlerden yemek yemesini sağlayacak şekilde hizmet sağladığını, kesinlikle nakdi bir yardım söz konusu olmayıp, uygulanan durumun amacının, memurun istediği ve bulunduğu yere en yakın yerden yemeğini yiyebilmesini sağlamak olduğunu, yemek yardımının özünün, yönetmelikte belirtilen şartlara haiz kurum personellerinin yemek ihtiyacını karşılamaya yönelik ve " SOSYAL DEVLET " olmanın gereklerinden biri olduğunu, kaldı ki, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında verilmiş olan hükmün de bu yönde olduğunu,

Bu durumda; memurların kurduğu bir demeğe nakden ödeme yapılması dahi mümkün kılınmışken, Belediyelerinin ihale usulüyle ve bütçe ödenekleriyle sınırlı kalmak üzere memur personeline yemek yardımı yapmasında kanaatince mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Gerçekleştirme Görevlileri … (MEMUR, … numaralı dosya), … (İŞÇİ, … numaralı dosya), … (MEMUR, … numaralı dosya), … (TEKNİKER, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (MÜDÜR, … numaralı dosya), … (İMAR VE ŞEHİRCİLİK MÜDÜRÜ, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (TEKNİKER, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), Diğer Sorumlu İhale Yetkilisi … (Destek Hizmetleri Müdürü, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (İŞÇİ, … numaralı dosya), … (TEKNİKER, … numaralı dosya), … (V.H.K.İ., … numaralı dosya), … (BİLGİSAYAR İŞLETMENİ, … numaralı dosya), … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (… numaralı dosya), Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (MAKİNE TEKNİKERİ, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (BASIN YAYIN VE HALK.İLİŞ. MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (İŞÇİ, … numaralı dosya), … (İŞÇİ, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (BASIN YAYIN VE HALK.İLİŞ. MÜDÜRÜ, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (…, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), … (… numaralı dosya), Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (MAKİNE MÜH., … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (BİLGİ İŞLEM MÜDÜR V.,.. numaralı dosya), … (FEN İŞLERİ MÜDÜRÜ, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (… numaralı dosya), … (İŞÇİ, … dosya), … (MEMUR, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (PARK VE BAHÇELER MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (ŞEF, … numaralı dosya), … (TEFTİŞ KURULU MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (İŞLETME VE İŞT. MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (ETÜT PROJE MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (İMAR VE ŞEH. MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (MEMUR, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), … (EĞİTMEN, … numaralı dosya), … (BİLGİSAYAR İŞLETMENİ, … numaralı dosya), … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya ), … (TEKNİKER, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (TEFTİŞ KURULU MÜDÜR, … numaralı dosya ), Gerçekleştirme Görevlisi … (İŞÇİ, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi (İhale Yetkilisi ) … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (BEKÇİ … numaralı dosya), … (MEMUR, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (HESAP İŞLERİ MÜDÜR YRD., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (İŞÇİ, … numaralı dosya), … (İŞÇİ, … numaralı dosya), … (V.H.K.İ., … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (ULAŞIM HİZ. MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (TAHSİLDAR, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (ÖZEL KALEM MÜDÜRÜ, … numaralı dosya), … (MEZARLIKLAR MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (ŞEF, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (ÇEVRE KORUMA VE KONT. MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (YAZI İŞLERİ MÜDÜR V., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (TEKNİKER, … numaralı dosya), … (TEKNİKER, … numaralı dosya), … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), … (MÜHENDİS, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (KÜLTÜR MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (İŞÇİ, … numaralı dosya), Harcama Yetkilisi … (MEMUR, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlileri … (MEMUR, … numaralı dosya), … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), Harcama Yetkilileri … (YAPI KONT. MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (ZABITA MÜDÜR V., … numaralı dosya), … (MUHTARLIKLAR MÜDÜR V., … numaralı dosya),

Temyiz dilekçelerinde özetle;

Tazmin hükmünün gerekçesinin kanuna aykırı olduğunu, şöyle ki; temyiz edilen ilam maddesiyle “Belediyede çalışan Personele elektronik karta para yüklemesi yapılmak suretiyle yemek yardımında bulunulması nedeniyle kamu zararının tahsilinin istenildiğini, ancak ortada tazmini gerektirecek bir kamu zararı bulunmadığını,

Belediyelerinin, şehrin muhtelif bölgelerinde dağınık hizmet binalarındaki görev alanı da dikkate alındığında, her bir birimde ayrı ayrı yemekhane hizmeti vermenin reel ve ekonomik olmaması sebebiyle Kamu İhale Kanununun 4. Maddesi ile izin verilen yemek hazırlama ve servisi hizmeti alımı işinin, ihale yapılarak Kanunda cevaz verildiği şekilde hizmet satın alınması yoluyla karşılanması yönünde hareket edilmiş olup, birden fazla lokanta ve restaurant ile anlaşarak ilin tamamında yemek servis hizmeti verebilecek firmaların bu işi yapması uygun görülerek ihalenin … A.Ş. üzerinde kaldığını,

Kurumlarında çalışan memur personelinin bir sosyal ihtiyacının giderilmesi maksadıyla, Belediyenin imkan ve şartları dikkate alınarak, personellerinin bulunduğu yere en yakın yemek servisi hizmetinden faydalanması şeklinde tarif edebileceği uygulamalarında Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4.maddesi ve Sayıştay Temyiz Kurulunca benzer uygulamalarla ilgili verilmiş kararlar çerçevesinde işlem yapıldığını,

Yüklenici firma tarafından kurumlarında görev yapan memurlara anlaşmalı olduğu yerlerde yemek servisi sağlanması amacıyla kart dağıtılmış, bu kartlarla memurların kendilerine en yakın servis noktalarından öğlen yemeği servisi hizmetini aldıklarını, bu uygulamanın yemekhane servisinden farkı, herhangi bir yemekhane tesisine, araç gerecine, personeline, elektrik ve gaz tüketimine gerek kalmaksızın ve aynı zamanda şehrin dağınık yerlerindeki birimlerde görev yapan memurların bir merkeze taşınması ve toplanması gerekliliğini ortadan kaldırarak bulundukları mevkiye en yakın noktadaki üye lokantalardan söz konusu yemek servisini almaları şeklinde gerçekleştiğini,

Yani Belediyede çalışan Memur personele idareleri tarafından yemek kuponu veya yemek fişi adı altına herhangi bir kartın kesinlikle verilmediğini, yemek kuponunun (yemek kartı) yemek hizmetini veren yüklenici firma tarafından memurlara verildiğini, memurların, yüklenici firmanın anlaşmalı olduğu lokantaların hangisinden ne kadar yediğinin tespiti için verildiğini, Belediyelerince sadece memur personelin yararlandığı hizmet miktarına göre kesilen fatura tutarı karşılığından hizmeti veren … A.Ş. ye ödeme yapıldığını, dolayısıyla ... Belediyesi tarafından memur personele nakit ödeme yerine geçen kart verildiği bilgisi gerçeği yansıtan bir durum olmayıp, yanlış yorumlandığının anlaşılmakta olduğunu,

Uygulamaları kapsamında Yönetmeliğin 3.maddesinde belirtildiği üzere Belediyece memur personele herhangi bir nakit ödeme veya nakit yerine geçen kart verilmemiş olup, yapılan işlemin, yemek hizmeti verilmesi için 4734 sayılı Kanuna uygun olarak ihale edilmek suretiyle yemek servisi hizmeti satın alınmasından ibaret olduğunu, dolayısıyla Yönetmeliğin 3.maddesine aykırılık bulunmadığını,

Bilindiği üzere Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3.maddesinde yiyecek yardımının yemek vermek şeklinde olacağı ve yemek yardımı olarak personele nakden ödeme yapılamayacağı hükmünün getirildiğini, 4. Maddesinde ise “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. ” hükmünün yer aldığını,

Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinden yemek yardımının, memurlara kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığıyla verilmesine göre düzenlendiği; servisler aracılığıyla verilen ve yarısı yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklandığını, Yönetmeliğin anılan 9. maddesinde ise; “Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez. ” hükmüne yer verildiğini,

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerinde esas olarak memura yemek yardımı olarak nakit ödeme yapılmaması, buna karşılık yemek hazırlama ve servisi yapılması ve maliyetin yarısının da memurlardan tahsil edilmesi düzenlemesini getirdiğini, Yemek servisi maliyetinin bütçeden karşılanan kısmı için bütçeye ödenek konulması ve ödemenin de yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşyaların kurumlarca sağlanacağı, bunlara karşılık memurlardan ücret alınmayacağının hükme bağlandığını,

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. Maddesinde yemek servisi ihtiyacının ihale yolu ile teminine imkan sağladığını,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde “Hizmet: (Değişik: 30/7/2003-4964/3 md.) Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, (...) , tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, İfade eder. ” denildiğini,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” denildiğini, Belediye uygulamasında yemek servisinin ihale yoluyla özel firmadan hizmet satın alma usulü ile temin edilmesi, Yönetmeliğin bu maddesinde sayılmayan bir usul olsa da, Kamu İhale Kanununun 4.maddesinde ihale yoluyla satın alınmasına cevaz verilen hizmetler arasında sayılmış ve dolayısıyla yemek servisi hizmeti satın alınması ihalesi bu kanuni dayanağa İstinaden gerçekleştirildiğini,

Firma bu yemek hizmeti karşılığında her ay sonunda yemek servisi hizmeti bedelini idarelerine fatura etmiş ve bu bedel firmaya hizmeti karşılığı olarak ödendiğini,

Bu bedelin hesaplanmasında Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin 5,6,7,8 ve 9. maddeleri dikkate alınarak hesaplamalar yapılmış, bu hesaplamalara göre bütçeye ödenek konulmuş ve konulan ödeneğin aşılmadığını, ayrıca bu yemek hizmetinden faydalanan memurlardan Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen bedelin de üzerinde bir bedel tahsilatı yapıldığını,

Burada yüklenici firma tarafından anlaşmalı olduğu lokantalar vasıtasıyla verilen yemek servisi hizmetinden faydalanmaları için memura verilen yemek kartı, nakit ödeme karşılığı olarak değil, fiili olarak yemek servisi hizmetinden faydalanmaları için verilen belirleyici ve düzenleyici bir unsur olarak, kimin hangi lokantada, ne kadar hizmet aldığını gösterdiğinden gerekli olan bir uygulama şeklin olduğunu, memurlara idare tarafından herhangi bir nakdi yardım yapılması veya nakdi yardım yerine geçen herhangi bir kart verilmesinin söz konusu olmadığını, dolayısıyla Yönetmelikte öngörüldüğü üzere nakdi yardım yapılmayıp yemek servisi hizmeti verilmesi esası sağlandığını,

Öte yandan bu hizmetin karşılığında yüklenici firmaya ödenen bedel karşılığında bütçeye konulan ödenek aşılmadığı ve bu yemek hizmetinden faydalanan memurlardan Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen bedelin de üzerinde bir bedel tahsilatı yapılmış olduğundan herhangi bir kamu zararının söz konusu olmadığını, bilakis yemekhane hizmetinde kurum tarafından zorunlu olarak verilen bina, tesis, personel, demirbaş, araç-gereç, elektrik ve gaz tüketimi gibi harcama ve giderler bulunmadığından, bu sosyal ihtiyacın, hem kurum hem de personel açısından daha ekonomik bir maliyet ve daha az bir hizmet ile daha etkin bir şekilde, yerinde karşılanmasının söz konusu olduğunu,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve kontrol Kanunun 71. maddesinde Kamu zararı; "Mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır "şeklinde tanımlandığını, burada yer alan tarife göre kamu zararının oluşması için 1) mevzuata aykırı karar, işlem veya ihmalin söz konusu olması, 2) kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini,

Oysa sorgu konusu yapılan işlemde Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde getirilen esasa uygun bir şekilde memura yemek yardımı olarak nakit ödeme yapılmayıp, fiili yemek servisi hizmeti, Kamu İhale Kanununda cevaz verilen satın alma yoluyla sağlanmış ve yine Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılan maliyet hesaplan çerçevesinde bütçeye konulan ödenek aşılmamış olup, bütçe ile karşılanmayan maliyet için memur personelden tahsilat yapıldığını, bunun yanı sıra Yönetmelikte ücretsiz karşılanması şartı getirilen yemekhane binası veya tesisi, araç-gereci, personel, elektrik, gaz giderleri gibi gider kalemlerine gerek kalmadığı için kuruma mali açıdan avantajlı durum sağlandığını,

5018 sayılı Kanuna göre kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduklarını, bu kapsamda gereken sorumluluk yerine getirildiğini,

Ayrıca memura yemek servisi verilmesi Kanun ve Yönetmelik ile düzenlenerek verilmiş bir sosyal hale oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği ortaya koymakta; aksi halde, Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma söz konusu olacağından bu hizmeti alan memurlara göre eşitlik ilkesine aykırı bir durum teşkil edeceği göz önüne alındığında, bir yemekhane yeri tahsis edilerek yemek servisinin yapılamadığı kurumlar için uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiğini,

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde görülecektir ki; ... Belediyesinde yıl içinde memurların öğle yemeği ihtiyacının, yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan yemek firmasından karşılandığı, her ay düzenlenen hak edişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödeme yapıldığı, Bunun karşılığında memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payı kesildiği, her yıl açıklanan Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatında yer alan en az yemek bedelleri tutarından daha fazla kesinti yapıldığının açık olduğunu, söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki şartlara uygun olarak konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, Belediye Bütçe Muhasebe Usul Ve Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup konulmuş ödenek de aşılmadığını,

Ayrıca ekte gönderilen faturalarda görüleceği üzere Belediye bünyesinde görev yapan memur personele yemek yedirilmesi işi yüklenici firmanın anlaşmalı olduğu yerlerde yemek yedirilmiş olup, faturalar ... A.Ş. adına yemek bedeli olarak kesildiğini,

Yukarıda açıklandığı gibi, Memur personele yapılan yemek yardımı hizmet alımı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne uygun olarak ihale yoluyla hizmet satın alınması usulüyle gerçekleştirildiğini, İhaleyi alan yüklenici firmanin, teklif ettiği günlük yemek bedeli kadar, yemek verebilecek özellikteki lokanta ve benzeri yerlerle anlaşma yaparak memura bu yerlerden yemek yemesini sağlayacak şekilde hizmet sağladığını, dolayısıyla nakdi bir yardım söz konusu olmayıp, uygulanan durumun amacı memurun istediği ve bulunduğu yere en yakın yerden yemeğini yiyebilmesini sağlamak olduğunu, yemek yardımının özü yönetmelikte belirtilen şartlara haiz kurum personellerinin yemek ihtiyacını karşılamaya yönelik ve "SOSYAL DEVLET" olmanın gereklerinden biri olduğunu, kaldı ki, Sayıştay Temyiz Kurulu'nun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında verilmiş olan hüküm de bu yönde olduğunu,

Netice itibariyle Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeligi’nin 5. maddesinde sayılmayan bir usul ol şada, yemek servisi hizmetinin satın alma yoluyla özel firmadan karşılanması Kamu İhale Kanununun 4,maddesi ile cevaz verilmiş bir usul olduğundan, ayrıca Yönetmeliğin 3.maddesinde öngörüldüğü üzere Belediye tarafından memurlara nakdi ödeme söz konusu olmadığı ve Yönetmelikte öngörülen diğer tüm şartlar eksiksiz olarak yerine getirilmiş olduğundan Belediye uygulamasında mevzuata aykırılık bulunmadığını, ayrıca memur personel sayısına göre bütçeye konulmuş olan ödenek miktarı aşılmaksızın söz konusu yemek servisi hizmetinin bedeli ödenirken, hizmetten faydalanan memurlardan yemek bedeli olarak Bütçe Uygulama Talimatından belirtilen tutarın üzerinde kesinti yapıldığından, firmaya yapılan ve idarece ödenen kısımda Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin 9. maddesinde belirtilen giderlerinde bulunduğu açık olduğundan kamu kaynağında herhangi bir eksilme söz konusu olmayıp, 5018 sayılı Kanunun 71. maddesinde tarif edilen kamu zararının unsurları da oluşmadığını, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Yine ilamda sorumlu tutulan,

Harcama Yetkilisi … (İTFAİYE MÜDÜRÜ, … numaralı dosya) ile Gerçekleştirme Görevlisi … (İTFAİYE ÇAVUŞU, … numaralı dosya)

Yukarıda ifade edilen dilekçeye ek olarak,

... Belediyesinde itfaiye grup amiri olarak görev yapmakta olduklarını, tazmin hükmünün gerekçesinin kanuna aykırı olduğunu, şöyle ki; temyiz edilen ilam maddesiyle “Belediyede çalışan Personele elektronik karta para yüklemesi yapılmak suretiyle yemek yardımında bulunulması nedeniyle kamu zararının tahsilinin istenildiğini, ancak ortada tazmini gerektirecek bir kamu zararı bulunmadığını

26326 sayılı Belediye itfaiye yönetmeliği ONUNCU BÖLÜM "Yemek MADDE 37 - (1) 24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3; 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır." Denildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Yine Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (İŞÇİ, … numaralı dosya), temyiz dilekçesinde özetle;

2015 yılı hesaplarının denetimi sonucunda Sayıştay ilamının 1. maddesinde ... Belediyesi’nde çalışan memurlara yemek kuponu verilmek suretiyle yemek yardımında bulunulduğu, bu suretle kamu zararına sebebiyet verildiğinin belirtildiğini, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun " Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31. maddesinde; Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur." hükmü gereği, gerçekleştirilen yemek ihalesinde, yemek kartı verilmesine ilişkin hükümlere ve sonuçlara izin veren ihale yetkilisi ve ihale komisyon üyelerinin mevzuata aykırı ödemelerde sorumlulukları bulunduğundan ihale komisyon üyesi olarak toplam … TL kamu zararına sebebiyet verdiğinin iddia edildiğini, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin: İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları başlıklı 19. Maddesinde "………İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve kararlar çoğunlukla alınır. Komisyon üyeleri, kararlarda çekimser kalamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumlu olup; karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçelerini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları ve soyadları, unvanları ve komisyondaki sıfatları belirtilerek imzalanır." Denildiğini, Belediyelerinin 2015 yılı için memur personele yemek yedirilmesi hizmet alım işinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde belirtilen esaslar çerçevesinde hazırlandığını, ihale dokümanında da görüleceği üzere alınan hizmet alım işi “... Belediyesinde çalışan memurlara kupon verilmek suretiyle yemek yardımı yapılması işi” olmayıp 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tanımlar başlıklı 4, Maddesinde belirtilen yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ‘ne uygun olarak , “Belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işinden ibaret olduğunu, İhale dokümanı incelendiğinde; Sayıştay ilamında belirtildiği gibi “... Belediyesi’nde çalışan memurlara yemek kuponu verilmek suretiyle yemek yardımında bulunulduğu” ibaresi ihale dokümanının hiçbir yerinde bulunmadığının görüleceğini, kaldı ki Sayıştay İlamında yer alan denetçi görüşünde de "ihale dokümanında yemek kuponu vs. yazılmadığı" açıkça belirtildiğini, bunun da ihalenin mevzuata uygun olarak yapıldığını teyit ettiğini, yine ilamın denetçi görüşü kısmında; İdari Şartnamenin 47,1 maddesinde " İsteklinin Belediye sınırları dahilinde en az yedi adet lokanta ile sözleşmenin bulunma zorunluluğu " hükmünün olduğu, ayrıca ihalenin yemek kuponu vermek üzere çalışan ... A.Ş. isimli şirket üzerinde bırakıldığının belirtildiğini, İhale komisyon üyesi olarak ihaleye katılan firmaların teklifleri değerlendirilmiş olup, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren ... Hiz.A.Ş. üzerine ihale edildiğini, ayrıca ihaleye katılan firmalar hakkında E KAP üzerinde yasaklı olup olmadıklarına dair teyitleri yapılmış olup, ilgili firmanın herhangi bir yasaklama kararı da bulunmadığını, Sayıştay denetçisinin iddia ettiği gibi söz konusu yüklenici ile ilgili ihaleye sunmuş olduğu teklif zarfında ki belgelerde kart kupon v.b hiçbir ibareye rastlanmadığını, İhale teklif zarflarının 4734 sayılı kanunun ilgili maddelerine göre değerlendirilip varsayımlar üzerinde herhangi bir değerlendirme yapılmayacağı kanunda açıkça belirtildiğini, buna rağmen Sayıştay denetçisinin iddiaları tamamen varsayımdan ibaret olup gerçeği yansıtmadığını, Sayıştay İlamının Sonuç Kısmında; 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31. Maddesinde “…….. Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur...." hükmü gereği, gerçekleştirilen yemek ihalesinde, yemek kartı verilmesine ilişkin hükümlere ve sonuçlara izin veren ihale yetkilisi ve ihale komisyonu üyelerinin mevzuata aykırı ödemelerde sorumlulukları bulunmaktadır, denildiğini, yukarıda belirtildiği üzere her ne kadar 5018 sayılı Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31. Maddesinde komisyon kararından dolayı sorumlu tutulmuşsa da, İhale kararı incelendiğinde görülecektir ki ihale komisyon üyesi olarak yemek kartı verilmesine ilişkin hüküm doğrultusunda karar alınmadığını, kaldı ki ihale dokümanında yemek kartı verilmesine dair hiç bir hüküm de bulunmadığını, ayrıca 4734 sayılı kanuna göre ihale komisyon üyesinin sorumluluğu ihale sürecinden ibaret olduğunu, İhale sürecinin de İhale onayı ile başlayıp sözleşmenin imzalanması ile son bulduğunu, sözleşme yapıldıktan sonra ki işlemler için ihale komisyonunun hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, sonuç olarak; yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında ihale komisyonu üyesi olarak yapılan ihale mevzuatına uygun olduğundan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ilamın birinci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Talep etmişlerdir.

Başsavcılığın temyiz talebinde bulunanlar (… numaralı dosya hariç) için verdiği mütalaasında;

“İlamın 1 inci maddesinde özetle; Belediye tarafından mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen nakdi mahiyetteki yemek yardımı sonucu oluşan ... TL kamu zararının ilamda adı geçen sorumlular adına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde özetle, Belediyede çalışan görevlilere yapılan yemek yardımının Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine uygun olarak ihale mevzuatı çerçevesinde yemek ihalesi yapılarak ve bütçeye konulan ödenek çerçevesinde gerçekleştirildiği, ihaleyi alan yüklenici firmanın teklif ettiği günlük yemek bedeli kadar yemek verebilecek özelliklere sahip lokanta vb. yerlerle anlaşarak belediye çalışanlarına bu yerlerden yemek yemesini kart vermek suretiyle sağladığı, kesinlikle çalışanlara nakdi bir ödemenin yapılmasının söz konusu olmadığı, yemek yardımının bu şekilde verilmesinin amacının memurun bulunduğu yerde yemeğini yemesinin sağlanması olduğu, ifade edilerek söz konusu iş ve işlerin mevzuata uygun olarak yapılmış olduğundan verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin "Yardımın Şartları" başlıklı 5.maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa Ödenir” hükmü karşısında, Özel firmalardan yemek teminine ya da Yargı Raporuna konu edilen olayda olduğu gibi ... Hiz. A.Ş firmasına aktarılarak doğrudan memurlara yemek vermek yerine yemek kuponu veya yemek fişi verilmesi karşılığı ödeme yapılmasına açıkça cevaz verilmemekte ise de bu tür bir uygulamanın zorunluluktan kaynaklanıyor olması; ayrıca, yiyecek yardımının Kanunda öngörülen sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Öte yandan anılan Yönetmeliğin "Yemek Servisi Giderleri" başlıklı 4 üncü maddesine göre kurum bütçesine konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücreti tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların üzerinde bir fiyat tespit edebilecektir. Kurum çalışanlarından yemek ücretinin alındığı kişilerin savunmalarından anlaşılmaktadır. Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, belediyenin yılı bütçesine konulan ödeneğin, mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirildiği anlaşılmakta olup, belediye bütçesindeki konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarlarının yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmekte olup, Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında verilmiş olan hüküm de bu yöndedir. Bu itibarla, talebin kabul edilerek Daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Arz olunur.” Denilmiştir.

Başsavcılığın temyiz talebinde bulunan Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (İŞÇİ, … numaralı dosya) için verdiği mütalaasında;

“ Temyiz dilekçesinde özetle, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ihale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları başlıklı 19 uncu maddesine yer verilerek 2015 yılı personele yemek verilmesi hizmet alım işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde gerçekleştirildiği, alınan hizmet alım işinin “... Belediyesinde çalışan personele kupon verilmek suretiyle yemek yardımı yapılması işi” olmayıp, “Belediye bünyesinde görev yapan memur personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işinden ibaret olduğu, memurlara yemek kuponu verilmek suretiyle yemek yardımında bulunulmadığı, bu durum ihalenin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini gösterdiği, 5018 sayılı Kanunun 31 nci maddesinde komisyon kararından dolayı sorumlu olacağı belirtilmişse de ihale kararı incelendiğinde görüleceği üzere ihale komisyonu yemek kuponu verilmesi yönünde bir karar almadığı, sözleşme yapıldıktan sonraki işlemlerin ihale komisyonu üyelerini bağlamadığı, yapılan işlemlerin ihale mevzuatına uygun olduğundan kendilerine herhangi bir sorumluluğun yüklenmesinin mevzuata aykırı olduğu belirtilerek çıkarılan kamu zararı kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine ya da Yargı Raporuna konu edilen olayda olduğu gibi ... Hiz. A.Ş firmasına aktarılarak doğrudan memurlara yemek vermek yerine yemek kuponu veya yemek fişi verilmesi karşılığı ödeme yapılmasına açıkça cevaz verilmemekte ise de bu tür bir uygulamanın zorunluluktan kaynaklanıyor olması; ayrıca, yiyecek yardımının Kanunda öngörülen sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Söz konusu olayda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, belediyenin yılı bütçesine konulan ödeneğin, mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirildiği anlaşılmakta olup, belediye bütçesindeki konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarlarının yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmekte olup, Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında verilmiş olan hüküm de bu yöndedir.

Ayrıca, yemek hizmetlerinin satın alınmasına ilişkin ihalenin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından ihale komisyonu üyelerinin herhangi bir sorumluluklarının olmadığı da, değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, temyiz talebi kabul edilerek Daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Arz olunur.” Denilmiştir.

Yapılan duruşmada, duruşmaya Harcama Yetkilisi … (MEMUR, … numaralı dosya), Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (MAKİNE TEKNİKERİ, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya), Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (MAKİNE MÜH., … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (ŞEF, … numaralı dosya), Gerçekleştirme Görevlisi … (TEKNİSYEN, … numaralı dosya) ve Harcama Yetkilisi … (MEMUR, … numaralı dosya)’ın Avukatı olarak katılan …;

Temyiz dilekçelerinde özetle, Belediyede çalışan görevlilere yapılan yemek yardımının Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine uygun olarak ihale mevzuatı çerçevesinde yemek ihalesi yapılarak ve bütçeye konulan ödenek çerçevesinde gerçekleştirildiği, ihaleyi alan yüklenici firmanın teklif ettiği günlük yemek bedeli kadar yemek verebilecek özelliklere sahip lokanta vb. yerlerle anlaşarak belediye çalışanlarına bu yerlerden yemek yemesini kart vermek suretiyle sağlanıldığı, kesinlikle çalışanlara nakit bir ödemenin yapılmasının söz konusu olmadığı, yemek yardımının bu şekilde verilmesinin amacının memurun bulunduğu yerde yemeğini yemesinin sağlanması olduğu, ifade edilerek söz konusu iş ve işlerin mevzuata uygun olarak yapılmış olduğunu,

Bir başka deyişle, dava konusu kararın,

a) Yukarıda Karar metninde belirtildiği üzere, ilgili Belediyece yemek servisinin kurulmadığı, yani yemekhane için elverişli yer bulunamadığı,

b) Yiyecek yardımının kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilerek yapılması mümkün olmadığı.

c) Yemek yardımı yapılmasının Devlet Memurları Mevzuatı ve 4734 sayılı Kanuna aykırı olduğu,

d) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması yöntemi ile kamu zararına sebep olduğu,

gerekçelerine dayandığını,

1 - Yapılan ödemenin Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olmadığını,

İtiraza Konu Kararda yemek yardımının Restoran, Cafe, Market vb. yerlerde para yerine geçerli bir ödeme aracı ile yapılmasının mevzuata aykırı olduğunun gerekçe olarak gösterildiğini,

Bu yorum tarzının, onun dayanağı olan Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan “Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz” şeklindeki hükümle bağdaşmadığını, bir başka deyişle, yönetmelikte yiyecek yardımının ve ihaleyle yapılamayacak olan para yerine geçen bir ödeme aracı ile yapılmayacağı şeklinde bir düzenlemenin bulunmadığını,

Bu durumun, 10.02.2018 tarihinde yürürlüğe giren son Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde değişikliği düzenlendiğini, kaldı ki, söz konusu vardım yiyecek olarak verilip nakden bir ödeme şeklinde gerçekleştirilmediğini, yemek verilirken kullanılan fış türü belgelerin kullanılması ise ilgili belediye tarafından değil, ihaleyi alan firmaca yapıldığını, ayrıca Yönetmelik’te geçen söz konusu ifade, yiyecek yardımının restoran, cafe, market vb. yerlerde yemek servisi yapılmayacağı anlamına gelmeyeceğini, bu ifadenin para yerine geçen bir ödeme yapılamayacağı ifadesini kuvvetlendirmek için kullanıldığını, yoksa yemek servisinin restoran, cafe, market vb. yerlerde yapılamayacağı şeklinde daraltıcı bir yorumla kapsamının kısıtlanamayacağını, bir başka deyişle, atamaya yetkili amirin onayı ile özel hukuk tüzel kişilerine ait mekanlarda da yemek servisinin kurulabileceğini, yemek servisini kurma kararının ise, bütünüyle idarenin takdir alanına giren bir konu olduğunu,

Ayrıca, Savcılık görüsünde de vurgulandığı üzere, belediyeye ait bir yerde yemek vermenin imkansızlığı nedeniyle, yemek servisinin farklı mekanlarda kurulması zorunluluğunun ortaya çıktığını, yemek servisinin bir mekanda değil, birkaç yerde kurulması idarenin keyfi bir davranışı değil, kamu yararına uygun bir şekilde takdir alanı içerisinde ve zorunlu nedenlerle alınan en uygun çözüm yolu olduğunu,

1. 1. Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin Değiştiğini,

Uygulamanın geçerli olduğu tarihlerde yürürlükte olan, 10.02.2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile değişiklik yapılmasından önce Yönetmeliğin "Yardım şekli" başlıklı üçüncü maddesinin aşağıda belirtildiği olduğunu:

"Yardım Şekli;

Madde 3- Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz.

Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebilir."

20.11.2017 tarih ve 2017/11180 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile kabul edilen ve 10.02.2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile yapılan değişiklik sonrası Yönetmeliğin "Yardım şekli" başlıklı üçüncü maddesinin şu hale geldiğini:

"Yardım Şekli;

Madde 3~ (Değişik fıkra: 20JL2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fış, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz.

Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebilir. ”

Görüleceği üzere Yönetmeliğin üçüncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yapılan değişiklik ile yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı ifadesi, yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır şeklinde değiştirilmiş yani cümleye "sadece" kelimesi eklendiğini,

Yapılan bu ilave kelime ile yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı hükmünün pekiştirilmiş, yemek yardımının yemek verme dışında bir yöntemle yapılması yolu kesin olarak kapatılmak istenildiğini, yapılan bu düzenleme sonucunda memurlara yapılacak yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılabilecek, başka bir şekilde yiyecek yardımı yapılmasının mümkün olamayacağını,

Yönetmeliğin üçüncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yapılan değişiklik ile de bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmayacağı ifadesi, bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz şeklinde değiştirildiğini,

Bir başka deyişle, olayın geçtiği tarihlerde nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı kullanılmaksızın hukuki dayanağının bulunmadığını, çünkü, söz konusu Yönetmelik değişikliği 10.02.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, daha ağır hüküm ve sonuç doğuran hükümlerin geçmişe şamil olarak uygulanmasının da söz konusu olamayacağını,

2. Verilen Kararın Sayıştay Yargılama Esas ve Usulleriyle bağdaşmadığını,

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Sayıştay Kanunu, Sayıştay’ın görevlerini belirleyen 5/b maddesinde “.. .Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetler, sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar..''. Söz konusu hüküm bilindiği üzere "Sayıştay tarafından hesapların hükme bağlanması" görevine de açıklık getirdiğini, maddede yapılan, "genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mal hesapları ile bu hesaplarla ilgili işlemlerini yasal düzenlemelere uygun olup olmadığını denetler”.

Ancak, sorumluların hazine zararına neden olan hesap ve işlemlerinin de kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar.

Bu tanım, Sayıştay'ın hükme bağlama yetkisi ile daha önce Anayasa Mahkemesince verilen kararlarla uyum içinde olduğunu, Yasa, Sayıştay’a sorumluluğu belirleme yetkisi değil, hukuka aykırılığı belirleme yetkisi vermekte ancak, sorumluluğa karar vermek açısından Devlet Memurları Kanununda belirlenen sorumluluk düzeni ile Sayıştay'ın hesapları hükme bağlama yetkisi arasında bir uyum zorunlu olduğunu, Anayasamız ve bu doğrultuda düzenlenen Devlet Memurları Kanununa göre, bu kamu görevlilerinin sorumlu tutulabilmesi için,

a) Hukuka aykırılık,

b) Kusur,

c) Zarar,

d) İlliyet bağı,

konularının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, sorumluluğun bu dört unsurundan sadece biri gerçekleştiğinde belirlenen sorumluluğun hukuka uygun olmayacağının açık olduğunu, hukuka aykırılığı diğer unsurları göz ardı ederek sorumluluğun doğması için yeterli saymak ve kusur, zarar ve illiyet bağı koşullarım aramaksızın sorumluluğa hüküm vermek sorumluluğu çok ağırlaştıracak ve evrensel hakkaniyet duygularına ters düşeceğini,

Bu nedenle yiyecek yardımı yapan servislerin Sayıştay denetim alanına girdiği tartışmasız olmakla birlikte, bu alanın Sayıştay’ın yargılama açısından sorumluluklara bağlama yönüyle yargı alanına girmediğinin acık olduğunu, çünkü, ne mevzuata aykırılık, ne sorumluların kusuru, ne de hazine zararı olmadığını,

Diğer yandan; Sayıştay’ın mevcut kurallara aykırılığın saptanması şeklindeki klasik görevi somut olayda irdelendiğinde, mevcut hukuka aykırılık gerekçesinin oluşmadığını, tartışmalı olmakla beraber, Yönetmeliğe aykırılıktan söz edilebileceğini, kaldı ki, aşağıda belirtildiği üzere yiyecek yardımı Yönetmeliği açıkça aykırılıkta bulunmadığını,

2. 1. Sorumluluğun doğması için Hesap ve İşlemlerin kamu zararına yol açmadığını,

Somut olayda, yemek yardımının ihale yönüyle ve başka yerlerde yemek servisi yapılmak suretiyle verilmesi hazine zararına neden olmadığını, Yönetmeliğin 4. maddesine göre, “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yansını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadro adedine göre kurum bütçesinden ödeneklerle karşılanır”

Oysa, sorumluluğa esas alman kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülen İhale işleminde yaklaşık maliyet Yönetmeliğin 4. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplandığını, bir başka deyişle, memurlardan alman bedel yemek maliyetinin yarısını aşmamış ve hiçbir şekilde kurum bütçesine konulması gereken miktarın aşılmadığını,

Ayrıca, idare ihtiyacı olan birçok yerde yemek servisi açmaktan, bunların masraflarını karşılamaktan korunduğunu, bundan da öte, yemek servisi bizzat idare tarafından açılsa, bunlar için gerekli bina, tesis ve demirbaş ve mutfak ve servis masrafı kurumca karşılanacağı halde, idarenin başarıyla yaptığı ihale ve farklı yerlerde servis yapıldığı halde, söz konusu giderler idareye yük olmamış, idarenin çeşitli şekillerde kazancı olduğunu, somut olayda hazine zararı bulunmadığını, kamu zararına neden olmayan işlemlerin Sayıştay yargılama alanı dışında kaldığını,

2. 2. Kaldı ki kamu zararı olsa bile her kamu zararının sorumluluk doğuramayacağını,

Kamu zararı kavramı ve nedenleri 5018 sayılı Kanunun 71 inci madde hükmünde;

"...(Değişik birinci fıkra; 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga; 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Yasanın öngördüğü Yönetmelik, 27.09.2006 tarih ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilerek yürürlüğe girdiğini,

Gerek yasal düzenleme gerekse Yönetmelikteki düzenlemeye göre kamu zararında mevzuata aykırılık yanında kasıt, taksir veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şartı arandığını,

Somut olayda sorumluların kast, kusur ve ihmali değil kamu hizmetini en iyi bir şekilde verine getirme amaç ve gayreti olduğunu,

Bu arada, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 tarih ve E. 1968/8, K. 1973/14 sayılı kararına göre, sehven Kanun aykırı ödeme, Kanunsuzluğun tespitinden sonra, ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere 90 gün içerisinde yapılabilecek iken somut olayda Sayıştay denetimi olaydan yıllarca sonra yapıldığını,

Diğer yandan, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 21.01.1973 tarih ve 1972/6 E., 1973/K. Sayılı kararma göre; Yokluk ile mutlak butlan halleri hariç ve kişinin gerçek dışı beyanı veya hilesi de sebebiyet vermemiş olmak kaydıyla, idarenin yanlış işlemi nedeniyle, idare bunu belirli bir süre içerisinde geri alabileceği. aksi halde, geri alma hakkının bulunmadığının belirtildiğini,

Kaldı ki. somut olayda ne sorumluların, ne yiyecek yardımından yararlananların hilesi ve mutlak butlan ve yoklukla malul bir davranışı bulunmadığını,

Bundan da ötesi, söz konusu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı infaz edilip, sorumlulardan tahsil edildiği farz edilse, faiziyle birlikte ödemeye sorumluların maddi gücünün elveremeyeceğini, daha da ötesi, sorumluların tazmin ettiği bu miktarları yiyecek yardımı alanlardan rücu edilerek geri alması ne hukuken ne de fiilen imkan dahilinde olmadığını,

2. 2. 1. Ayrıca, Söz Konusu Kararın salt Yiyecek Yönetmeliğinin amaç ve ilkelerine aykırı şekilde idarenin takdir yetkisini kaldırdığını,

Yönetmeliğin amacının 1. maddede açıklandığı üzere, “...Bu Yönetmeliğin amacı, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemektir....” olduğu, ancak belediye idaresinin içinde bulunduğu koşullara göre bunun giderilmesinin de Yönetmeliğin 4. maddesinde belirtilen yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, çalışan personel sayısına göre belediye bütçesinde konulan ödenek dahilinde yapıldığı ve bu amaç gerçekleştiği halde, idarenin takdir alanını ortadan kaldırarak verildiğini,

2. 2. 2. Her şeyden önce, Belediye idaresinin “Yemek servisi kurmak” konusundaki takdir yetkisi ortadan kaldırıldığını,

Yönetmelik sadece “yemek servisi kurmak” şartını aradığı halde, Temyiz Kurulu kararı bu hükmü idarenin kendi bünyesinde yemekhane bulundurması şeklinde daralttığını, Yönetmelikte aranan “yemekhane için yer yapılması” şartı idare hukuku esas ve usullerine göre yetkili amirin onayı ile kurulduğunu, somut olayda yetkili amirin onayı açısından sorun bulunmadığını, ancak, itiraz edilen kararda mevzuatta olmadığı halde yemekhane yerinin idareye ait özel yemek yemeğe hasredilmiş, içinde mutfağı da bulunan özel bir ver olarak arandığını,

Bu durumun idarenin takdir alanına giren bir konu olduğunu, yemek vermek üzere kurulup hizmet verilecek yerin belirlenmesi konusunda idarenin takdir alanına müdahale edildiğini, adeta yemek servisi yapılan yerin belirlenmesi konusunda alışılmış yöntem dışında idarenin takdir hakkını ortadan kaldırdığını, yiyecek verme amacı bütçeye fazladan yük olmayacak şekilde gerçekleştiğine göre, idarenin yemek servisi konusundaki takdir hakkı kaldırılamayacağını,

3. Alınan Kararın Bir Çok Yönden Anayasa ve Hukuk Devleti İlkelerine aykırı olduğunu,

... Belediyesi, içinde bulunduğu koşullarda kendisine düşen sorumluluğu Anayasanın 5. maddesinde belirtilen amaçlar içerisinde, çalışanlarının refah, huzur ve mutluluğunu, daha verimli çalışmalarını, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleri içinde yerine getirebilmek için çalışmalar yaptığını,

... Belediyesi ve sorumlularının, Anayasanın 55. maddesi çerçevesinde onlara verilen ücrette adalet sağlanmasını gözeterek yiyecek yardımı yapmak durumunda kaldıklarını, bilindiği gibi, Anayasanın 55. maddesine göre “...Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri ...” almak zorunda olduğunu, aksi halde, aynı durumda olup da yiyecek yardımı verilen personel ile verilmeyen personel arasında adaletsiz bir durumun ortaya çıkacağını, bu adaleti gerçekleştirebilme şartları açısından da Belediyenin mali kaynaklarını Anayasanın 65. maddesinde yer alan “...Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir...” şeklindeki hükmü göz önünde bulundurulduğunda, mali kaynaklar açısından herhangi bir engelin bulunmamadığını,

4. İdarenin Yiyecek Yardımı vermesinin Kamu İhale mevzuatına Uygun olduğunu,

Kamu İhale Kanununun 1. maddesinde; “...Bu Kanunun amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir...” denilerek, belediyenin amaçları açısından kamu kaynağı kullanılmasıyla ilgili bir işlem olduğu ve gider yapılmasına ilişkin olduğu için Kamu İhale Kanununun amaçlarına uygun bir işlem olduğunu, ayrıca, bir belediyenin kaynağı ile mal veya hizmet alımını ilgilendirdiği için Kamu İhale Kanununun kapsamı içerisinde olduğu da tartışmasız olduğunu, bundan başka, değinilen Kanunun 3. maddesinde sayılan istisnalar arasında da sayılmadığını, itiraza konu olan kararda, yiyecek yardımına konu olabilecek ihtiyacın hizmet alımı tanımına girmediğinin beyan edildiğini, oysa, söz konusu Kamu İhale Kanununun 4. maddesinde “hizmet” ifadesi “...bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri...” kapsadığını, yasa metnindeki “yemek hazırlama ve dağıtım” ifadesiyle açıkça belirtildiği üzere, söz konusu ihtiyacın hizmet alımı sayılmayacağını ve Kamu İhale Kanununu kapsamına girmeyeceğini ileri sürmenin doğru olamayacağını, ayrıca, yasa metni “benzer diğer hizmetler” ifadesini kullanarak kapsamı geniş tutmuş, yani sınırlamadığını, özet olarak ifade edilirse, yiyecek yardımının bizzat idare tarafından hizmet yerine getirilmediğinde, Kamu İhale Kanunu açısından bir sorun bulunmadığını,

Temyiz Kurulu Kararında ihale komisyonu başkan ve üyelerinin de sorumluluk zincirine tabi tutulduğunun görüldüğünü,

Oysa, yukarıda açıklanmaya çalışıldığı gibi, konu somut olayın ihale konusu yapılıp yapılamayacağı ile ilgili olduğu, daha doğrusu ihale usullerinin yerine getirilip getirilmemesiyle ilgili olduğu, yani ihale ile karşılanması düşünülen ihtiyacın belirlenmesi ve onaylanması ile ilgili bir konu olduğunu, İhale komisyonlarının, ihtiyaç belirlenip onaylandıktan sonra söz konusu ihtiyacı yasada belirlenen esas ve usullere göre yerine getiren kurullar olduğunu, İhalenin yapılmasında kurallara aykırılık bulunmadığı, sorun ihtiyacın belirlenmesi ve onaylanmasıyla ilgili olduğu için ihale komisyonu üyeleri yetkili olmayan bir konuda sorumlu tutulamayacaklarını, bir başka deyişle, idarelerce ihtiyacın belirlenmesi konusu ihale komisyonlarının görev ve sorumluluğuna girmez, aksi halde, komisyon üyeleri bir başkasının eyleminden dolayı sorumlu tutulmuş olacaklarını, Bu durumun ise suç ve cezaların şahsiliği ilkesi ile bağdaşmayacağı için Anayasaya aykırı olacağını, kaldı ki, 29765 Tutanak numaralı 11.12.2007 tarihli Temyiz Kurulu kararıyla, yiyecek yardımının ihale yoluyla yapılacağının kabul edildiğini,

5. Konunun Uluslararası Antlaşmalar Açısından Değerlendirilmesi

Bilindiği gibi, uluslararası antlaşmalar, Anayasaya göre önceliği ve bağlayıcılığı olan kurallar olduğunu, bunlar arasında 118 No lu Muamele Eşitliği Sözleşmesi de bulunduğunu, söz konusu Sözleşmeyle vatandaşlarla vatandaş olmayan kimseler arasında sosyal yardım ve sosyal güvenlik konusunda eşit muamele yapılması kabul edildiğine göre, aynı ülke vatandaşlarının bir kısmının yiyecek yardımından yararlandırılıp bir kısmının yararlandırılmaması, hakkaniyet ve adalet duyguları ile bağdaşamayacağını,

SONUÇ ve İSTEM olarak,

Yukarıda belirtilen nedenlerle, yiyecek yardımı verilmesiyle ilgili olarak ... Belediyesi kamu görevlileri hakkında Sayıştay 5. Dairesinin 25.04.2017 tarih ve 187 ilamıyla verilen … TL tazmin kararının kaldırılmasını,

Yargılama masrafları ile Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre doğan vekalet ücretinin hükme bağlanmasını,

Kararın uygulamaya geçirilmesi halinde, sorumlular çok ağır bir mağduriyete düşeceğinden, kesin karar verilinceye kadar tehiri icra kararı verilmesini,

Talep etmiştir.

Yine Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … (İŞÇİ, … numaralı dosya)’nin Avukatı …, müvekkilinin, söz konusu ilamda İhale Komisyonu üyesi olarak sorumlu tutulduğunu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ihale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları başlıklı 19 uncu maddesine yer verilerek 2015 yılı personele yemek verilmesi hizmet alım işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde gerçekleştirildiğini, alınan hizmet alım işinin “... Belediyesinde çalışan personele kupon verilmek suretiyle yemek yardımı yapılması işi” olmayıp, “Belediye bünyesinde görev yapan memur personele yemek yedirilmesi hizmet alımı” işinden ibaret olduğunu, memurlara yemek kuponu verilmek suretiyle yemek yardımında bulunulmadığını, bu durumun ihalenin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini gösterdiğini, 5018 sayılı Kanunun 31 nci maddesinde komisyon kararından dolayı sorumlu olacağı belirtilmişse de ihale kararı incelendiğinde görüleceği üzere ihale komisyonu yemek kuponu verilmesi yönünde bir karar almadığını, sözleşme yapıldıktan sonraki işlemlerin ihale komisyonu üyelerini bağlamadığını, yapılan işlemlerin ihale mevzuatına uygun olduğundan müvekkiline herhangi bir sorumluluğun yüklenmesinin mevzuata aykırı olduğu belirtilerek çıkarılan kamu zararı kararının kaldırılması talep etmiştir.

Ayrıca, duruşmaya katılan Diğer Sorumlu …, …, Gerçekleştirme Görevlileri …, …, … ve … temyiz dilekçelerinde belirttikleri hususları tekrar ederek haklarında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Duruşmaya katılan Sayıştay Savcısı dosyalardaki yazılı görüşlerini tekrar ederek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağını ifade etmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Harcama Yetkilisi …, Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Harcama Yetkilisi …’ın Avukatı …, Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi …’nin Avukatı … ve Diğer Sorumlu …, …, Gerçekleştirme Görevlileri …, …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yiyecek Yardımı” başlıklı 212 inci maddesinde; “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.” denilerek, Devlet memurunun hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde yararlanacağı ve bu yardımın uygulanmasıyla ilgili esasların Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığı’nın birlikte hazırlayacakları bir Yönetmelikle tespit edileceği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212’nci maddesi uyarınca düzenlenen, 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı, yiyecek yardımının haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verileceği, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebileceği; 4’üncü maddesinde, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı ve yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı; 5’inci maddesinde, yemek servisinin yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği; 6’ncı maddesinde ise, hastane, pansiyonlu okul ve işçi ile birlikte çalışan iş yerlerindeki memurların, birim büyüklüğü ve personel sayısına bakılmaksızın hasta, öğrenci ve işçiler için mevcut yemek servislerinden faydalanacakları hükümlerine yer verilmiş olup; ücretsiz olarak yemek yardımından yararlanmayla ilgili olarak sadece ek 1’inci maddede, yataklı tedavi kurumlarında (üniversitelerin yataklı tedavi kurumları dahil) görev yapanlar için bir düzenleme yapılmıştır.

Buna göre, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği kapsamında bulunan memurlar, söz konusu Yönetmelik kapsamında yemek bedelinin bir kısmını ödemeleri kaydıyla yemek yiyebilecek olup, bu kapsamda itfaiye personeli için istisna getirilmemiştir.

21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yemek” başlıklı 37’nci maddesinde; “24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3; 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır.” denilerek, yemek bedelinin Belediye tarafından, 657 sayılı Kanun’un 212’nci maddesi esas alınmak suretiyle, karşılanması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu Yönetmelikte yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanuna tabi personele yiyecek yardımı, belli şartların gerçekleşmesi durumunda kurulacak yemek servisi aracılığıyla “yemek verme” şeklinde yapılabilecek bir yardım olup, kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilerek yapılması mümkün değildir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde de, “Bu Kanunun uygulanmasında Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, (...) ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. İhale dokümanında yer alan bilgilere göre, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasının, Kamu İhale Kanununun yukarıya alınan hizmet tanımında yer alan “yemek hazırlama ve dağıtım” hizmeti olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki 4734 sayılı Kanun, kamu idarelerinin hangi tür harcamaları yapabileceklerini düzenleyen ve bunlara izin veren bir Kanun değildir. “Mal” ve “hizmet” alımları ile “yapım” işlerinin ihalelerini kapsayan Kanunun 4 üncü maddesinde tanımlanan hizmet kavramı kapsamında “yemek hazırlama ve dağıtım” hizmetinin sayılmış olması, idarelere sınırsız bir şekilde bu hizmeti diledikleri gibi (yiyecek yardımının, restoran, cafe, market vb. yerlerde para yerine geçen bir ödeme aracı olan kart ile yapılması şeklinde) ihale ile tedarik edebilecekleri anlamına gelmemektedir. Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlamalarda, idarelerce alım yapılması planlanan ihtiyaçların, hangi alım türünün (mal, hizmet veya yapım) kapsamına girdiği ortaya konulmakta olup, ihtiyaca uygun alım türüne göre ihaleye hazırlık yapılması ve ihalenin gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret edilmektedir. Yani idarelerce örneğin “yemek hazırlama ve dağıtım” ihtiyacının, bu Kanun kapsamında ancak “hizmet” olarak ihaleye çıkarılabileceği; aksine idarelerin bu ihtiyaç için örneğin “mal” veya “yapım” ihalesi yapamayacakları vurgulanmaktadır. İlama konu olayda ihalesi yapılan “yemek” yardımının tedarik yöntemi, kapsamı ve içeriği, 657 sayılı Kanun ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirlenmiştir. İdareler bu iki mevzuatta belirlenen içerik ve tedarik yöntemlerine uyulmak kaydıyla, yemek hizmetini 4734 sayılı Kanun çerçevesinde ihale yaparak veya kendi kurumsal imkânlarıyla yemek hazırlayarak karşılayabilecektir.

Temyiz talebinde bulunan Diğer Sorumlu İhale Komisyon Üyesi … dilekçesinde söz konusu ihalenin ne ilanında ne de idari şartnamesinde yemek kuponu, yemek fişi veya ticket vs. verilmesi şeklinde bir ifade yazılmadığını belirtmiş ise de, mezkur ihalenin idari şartnamesinin 47.1’inci maddesinde isteklilerin belediye sınırları dahilinde en az 7 adet lokanta ile sözleşmesinin bulunma zorunluluğunun belirtildiği, ayrıca ihalenin, yemek kuponu vermek üzere çalışan ... A.Ş. isimli şirket üzerinde bırakılmış ve personele çalıştığı günler kadar yemek kuponu verilerek bu kuponlar karşılığında yüklenici firmaya hakediş ödemelerinde bulunulmuş olduğu, dolayısıyla ihale ilanında veya dokümanında açıkça yemek kuponu vs. yazmamasının, uygulan işlemin mahiyetini değiştirmemektedir. Kaldı ki diğer sorumluların söz konusu olayda yemek kuponu verildiği konusunda itirazda bulunmamış sadece böyle bir uygulamanın yapılabileceği hakkında savunma yapmış oldukları görülmektedir.

Yapılan incelemede, ... Belediyesi tarafından belediye hizmet binasında veya herhangi bir yerde söz konusu ihale doğrultusunda Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine uygun olarak memurlara yemek verilmesi için bir yemekhane kurulmadığı, ihale şartnamesinde “İsteklilerin Belediye sınırları dahilinde en az yedi adet lokanta ile sözleşmesinin bulunma zorunluluğu” hükmünün bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan ... A.Ş.’nin “Multicard” uygulaması ile çalışanlara, karta yüklenecek para karşılığında anlaşmalı restoran, cafe, market ve akaryakıt istasyonlarında alışveriş yapılmasına imkan veren bir firma olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, yiyecek yardımının, restoran, cafe, market vb. yerlerde para yerine geçen bir ödeme aracı olan kart ile yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

10.02.2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" te tapılan değişiklik ilam konusunu ortadan kaldırmamakta bilakis devlet memurlarına yapılacak yiyecek yardımının nasıl yapılması gerektiğini tereddüde yer bırakmayacak şekilde düzenleyerek ilamın gerekçelerini desteklemektedir.

5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi 1 inci fıkrasında kamu zararı tanımlanmış, 2 nci fıkrasında da bu zararın belirlenmesinde esas alınacak kriterler düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanunda, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” da kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterlerden birisi olarak sayılmıştır. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması ile ilgili idare işlemi, Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ve Kamu İhale Kanununa aykırı olduğundan, bu işlem neticesi yapılan ödeme, mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir.

5018 sayılı Kanunu’nun “Harcama Yetkisi ve Yetkilisi” başlıklı 31. maddesi 3. fıkrasında;

“Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32. maddesinde;

Bütçelerden harcama yapılabilmesinin, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olabileceği, harcama yetkililerinin harcama talimatlarının, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu oldukları, hükme bağlanmıştır.

Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde ihale yetkilisinin ve ihale komisyonu üyelerinin işlemleri değerlendirildiğinde; ihale yetkilisince ihale onay belgesi düzenlenmesi ve bu ihale ile ilgili sözleşmenin imzalanması işlemi 5018 Sayılı Kanun’un yukarıya alınan hükümleri çerçevesinde harcama talimatıdır. İhale komisyon üyeleri ise vermiş oldukları “ihale kararı” ile bu talimatı gerçekleştirmişlerdir. Yukarıda açıklandığı üzere, harcama talimatı olan onay belgesi/sözleşme ile bu talimatın gerçekleştirilmesi yönündeki ihale kararı mevzuata aykırı olduğundan, bu işlemler neticesi gerçekleşen kamu zararından ihale yetkilisi ve ihale komisyon üyelerinin de sorumlu tutulmalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 187 sayılı İlamın 1. maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, ( ..Daire Başkanı …, Üyeler …, … ile …’in aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

25.04.2018 tarihinde karar verilmiştir.

Karşı oy gerekçesi

..Daire Başkanı … ile Üye …’ın karşı oy gerekçesi:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

2014 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esasları düzenleyen (E) Cetvelinin 36. maddesine göre; 657 sayılı Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesi uyarınca yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabilmektedir.

Buna göre kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin kalanını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktarı bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da yukarıda ifade edilen Bütçe Kanunu hükmüne aykırıdır. Kaldı ki devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin "Yardım Şekli" başlıklı 3 üncü maddesinde yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı ve bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmayacağı açık bir şekilde ifade edilmektedir.

Zira, bahsi geçen Yönetmeliğin "Yardımın Şartları" başlıklı 5. maddesinde yer alan: "Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarı, yemek maliyetinin yarısı ile personelden kesilen rakamlar arasındaki farkın olması gerekmektedir.

Ayrıca bu açıklamalar çerçevesinde ihale komisyonunda yer alan şahıslarında sorumlu olmamaları gerektiği, ödeme emrini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisini teminen 187 sayılı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın kararı veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.

Üye …’in karşı oy gerekçesi:

Esastan tasdik yönündeki Kurul kararına katılmakla birlikte sorumluluk yönünden, ihale komisyon üyeleri ihaleleri mevzuata uygun olarak yürütmek ve sonuçlandırmakla yükümlü olup sorumluluklarının da bu çerçevede belirlenmesi gerekir. İhale komisyonu üyeleri, ancak ilgili harcama birimi tarafından hazırlanmış ve kendilerine havale edilmiş ihale işlem dosyası çerçevesinde ve ihale mevzuatına uygun olarak ihaleyi gerçekleştirmekten ve sonuçlandırmaktan sorumludur. Yemek yardımının veriliş usulü konusunda ihale komisyonu üyelerinin takdir yetkisi veya ihaleyi yapmama yetkisi bulunmamaktadır. Somut olayda ihalenin yürütülmesi ve sonuçlandırmasıyla ilgili olarak ilamda mevzuata aykırı bir tespit yer almadığından ihalenin uygulanması bir başka deyişle sözleşmenin uygulanması aşamasında ortaya çıkan kamu zararından da ihale komisyonu üyelerinin sorumlu tutulmaması gerekir.

Bu itibarla, 187 sayılı ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün ihale komisyonu üyelerinin sorumluluklarının kaldırılması amacıyla BOZULARAK dosyanın kararı veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmesi gerekir.

Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirleyen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4’ncü maddesine göre; yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, kurum bütçelerine konulacak ödenekler ve yemek yiyenlerden alınan bedelle karşılanacaktır.

Anılan Yönetmeliğin 5’nci maddesinde ise; kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödeneğin, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, demek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanacağı ve bunlara karşılık memurlardan ücret alınmayacağı hususuna dikkat çekilmiştir. Ayrıca 9’ncu maddesinde de, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderlerinin yemek maliyetine dahil edilmeyeceği belirtilmiştir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin yukarıya alınan hükümlerinden yemek yardımının, çalışılan kurumda kumlan bir yemek servisi kanalı ile yapılacağı ve yemek maliyetinin bu servis tarafından hesaplanarak kurumdan ödenek ve yiyenden de katkı şeklinde alınacağı anlaşılmaktadır.

... Belediyesi hizmet alımı ihalesi ile çalışanlarının yemek ihtiyacını karşılamıştır. Dolayısıyla çalışanların yemek ihtiyacı kurum içinde hazırlanarak karşılanmamıştır. Bu nedenle ihale yolu ile kurum çalışanlarına temin edilen yemek yardımının yukarıda bahsedilen Yönetmelik kapsamında olmadığı açıktır.

Sonuç olarak, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği kapsamında temin edilmeyen, ihale usulü ile alımı sağlanan ve idare çalışanlarına sunulan yemek nedeniyle, yiyenlerin katkı sağlaması gerektiği hususu yasal dayanaktan yoksun kalmakta ve dolayısıyla söz konusu katkı tutarının da kamu zararı olduğu yönündeki iddia da dayanaksız kalmaktadır.

Bu bağlamda ... Belediyesinin çalışanlarına sağladığı yemek nedeniyle ilamda yemek yiyenlerden katkı payı alınmaması nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen kamu zararına ilişkin şartların ve dolayısıyla da sorumluluğun doğmadığı değerlendirilmektedir.

Savcılık görüşünde de belirtildiği üzere, Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında verilmiş olan hüküm de bu yöndedir.

Bu itibarla, temyiz talebi kabul edilerek Daire tarafından verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, karar verilmesi gerekir.

Karar verildiği 25.04.2018 tarih ve 44364 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.