Sayıştay 5. Dairesi 423 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 09.06.2020

• Karar No: 423

• İlam No: 123

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Düğün Salonu Kiralama Ücreti

Belediyenin sunmuş olduğu düğün salonu kiralama hizmetine karşılık "2018 Yılı Gelir Tarife Cetveli"nde belirlenmiş tarifenin bazı kişiler için uygulanmaması (bila bedel) veya söz konusu tarife üzerinden oransal ya da tutar bazında indirimler yapılması nedeniyle ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Ücrete Tabi İşler” başlıklı 97 nci maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir” hükümlerine yer verilmiştir. Bu madde hükmü ile Belediye Meclislerine evlenme merasimi gibi isteğe bağlı olarak ifa edecekleri hizmetler için tarife düzenleme yetkisi verilmekle birlikte, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinin (1) inci fıkrasında yer alan; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz” hükümleri ile bu yetki sınırlandırılmıştır. Aynı maddede “Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir” denilmek suretiyle mezkur hizmetler ile ilgili muafiyetlerin Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Belediyenin düğün salonu kiralama hizmetine karşılık belirlemiş olduğu tarife cetvelindeki bedeller üzerinden, 4736 sayılı Kanunun ilgili hükümleri göz önüne alındığında, belediye başkanının herhangi bir kişi ya da kuruma ücretsiz yada indirimli tarife uygulama yetkisi bulunmamaktadır. Buna karşın düğün salonu kiralamalarına ilişkin Kültür ve Sosyal İşleri Müdürlüğü’nde tutulan kayıtlar incelendiğinde, bazı kişi ve kurumlara tarife cetvelinde yer alan bedeller üzerinden oransal ya da tutar bazında indirimler ile ücretsiz işlemler yapıldığı ve Kanunun hilafına yapılan söz konusu işlemlerin belediye başkanının bilgisi dahilinde ve talimatıyla yapıldığı söz konusu kayıtların açıklama kısımlarında tespit edilmiştir. Belediye Başkanınca yetkisiz ve mevzuata aykırı olarak alınan bu kararlar doğrultusunda belediye gelirlerinde azalmaya yol açılarak kamu zararına sebebiyet verildiği, sorumluların savunmalarından ise oluşan kamu zararının bir kısmının tahsil edildiği anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararının tanımı “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanmış;

“Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde

yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır” denilmek suretiyle, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler sayılmıştır. Söz konusu kriterler arasında mal ve hizmet alımına ilişkin düzenlemeler yer almakla birlikte, (c), (e) ve (g) bentlerinde genel olarak mal ve hizmet alımları ile ilişki kurulmaksızın bir belirleme yapılmıştır. Dolayısıyla, mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının ve 71 inci maddenin tamamen mal ve hizmet alımları ile ilişkili olduğu yönünde bir değerlendirmenin hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; Belediyenin sunmuş olduğu düğün salonu kiralama hizmetine karşılık "2018 Yılı Gelir Tarife Cetveli"nde belirlenmiş tarifenin bazı kişiler için uygulanmaması (bila bedel) veya söz konusu tarife üzerinden oransal ya da tutar bazında indirimler yapılması nedeniyle oluşan …….. TL kamu zararının,

……. TL'si ahizi …….'ten ……. numaralı tahsilat makbuzu ile,

……. TL'si ahizi …….'ten ……. numaralı tahsilat makbuzu ile,

…

Tahsil edildiğinden tahsil edilen toplam …….TL ile ilgili olarak ilişilecek husus kalmadığna,

Geriye kalan ……. TL kamu zararının, Belediye Başkanı ……., (Muhasebe Yetkilisi) ……., (Gerçekleştirme Görevlisi) …….’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …….’in karşı oy gerekçesi:

“Mevzuata aykırı olarak düğün salonu kiralama ücretinin Belediye Başknının kararı ile bazı kişilere indirimli olarak uygulanmasının kamu zararı oluşturduğu kararına katılınmakla birlikte, kamu zararından sorumlu olduğuna hükmedilen Gerçekleştirme Görevlisi (Sürekli İşçi) …….’nun, Belediye işçi kadrosunda bir personel olarak Belediye Başkanının kararını uygulamama gibi bir insiyatifi bulunmadığından sorumlu olmadığına hükmedilmesi gerekir”