Sayıştay 5. Dairesi 423 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 09.06.2020

• Karar No: 423

• İlam No: 123

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal Denge Tazminatı

Belediye ile ……. Sendikası (…….) arasında 12.30.2015 tarihinde imzalanan, 2016 - 2017 yılında uygulanmak üzere düzenlenen ve yapılan ek protokol ile 2018 yılında uygulanmaya devam ettirilen Toplu İş Sözleşmesinin mevzuata aykırı hükümler içermesi ve Belediyede görevli personele mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla tutarda sosyal denge tazminatı ödenmesi neticesinde ……. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Uluslararası Çalışma Örgütünün değişik tarihlerde gerçekleştirdiği Genel Konferanslarında kabul edilen ve Türkiye Büyük Millet Meclisince de birer kanunla onaylanmasının uygun bulunması üzerine tasdik edilen sözleşmelerle, kamu hizmetlerinde çalışanların örgütlenme hakkı ve istihdam koşullarının belirlenme yöntemleri konularında bazı hakların sağlanması yoluna gidildiği görülmektedir. Her ne kadar Anayasamızın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca, usulüne uygun olarak yürürlüğe konmuş uluslararası antlaşmalar kanun hükmünde olup bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamamakta ise de Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 7 nci maddesine göre "Yasama yetkisi" Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir ve bu yetki devredilemez. Anayasanın 128 inci maddesinde ise memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. 08.08.1951 tarih ve 5834 sayılı yasayla onaylanması uygun bulunan ve 14.08.1951 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 98 no.lu ILO sözleşmesinde, çalışanlara toplu pazarlık ve toplu sözleşme hakkı getirilmiştir; ancak çalışanlara tanınacak mali hakların sözleşme ile serbestçe belirlenebileceği ve imzalanacak bu sözleşmenin de normlar hiyerarşisine göre Kanun hükümlerinin üzerinde olacağına dair bir hüküm yer almamaktadır. Anayasa’nın 90 ıncı maddesi bir Anayasa hükmü olduğu gibi 128 inci maddesi de bir Anayasa hükmüdür. Dolayısıyla her iki hükmün beraber değerlendirilerek memurlara toplu sözleşme hakkı verilmekle birlikte; memurların yapılacak sözleşmelerin yine kanunlarla belirlenen usul ve esaslara uyması gerekmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Toplu İş Sözleşmesi ve Sözleşme Hakkı” başlıklı 53 üncü maddesinde; “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir” hükümleri yer almaktadır.

Anayasanın mezkur 53 üncü maddesi doğrultusunda; 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir” denilmektedir.

4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir…” denilmekle birlikte aynı Kanunun Geçici 14 üncü Maddesinde “15/03/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzer adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2017 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2017 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz” hükümlerine yer verilmiştir.

Buradaki düzenleme ile idarelere, yeni yapılan sözleşmede belirlenen tavan tutarın, daha önceki sözleşmeler ile sağlanan aylık ödemenin altında kaldığı durumlarda, 31.12.2019 tarihine kadar idarelerin uygulayacakları sözleşmelerde, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen ortalama aylık tutarın tavan aylık olarak esas alınabileceği yetkisi verilmiştir. Sonra yapılan sözleşmedeki tavan tutar; önceki sözleşmede öngörülen ortalama kazançtan daha düşük ise, bu durumda idarelerin, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen, ortalama aylık tutarı tavan olarak esas alabilme yetkisi bulunmaktadır. Başka bir deyişle, 31.12.2019 tarihine kadarki dönemde, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmede unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen meblağın altına inilmeyebileceği yetkisi, personele yapılan önceki ödemeler kadar ödeme yapma konusunda idarelere takdir hakkı tanınmıştır. Sorumluların savunmalarında da göz önünde bulundurulmasını istedikleri bu ifadelerde, idarelere tanınan takdir hakkı, 11.04.2012 tarihi itibariyle personele ödenen ortalama aylık kadar ödeme yapılmasını, yani genel toplu sözleşmede belirtilen tavan ile bağlı kalmaksızın, o dönemde sözleşmede belirtilen tutar ne ise onun ödenmesini ifade etmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Yerel Yönetimlerin 11.04.2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşmeleri, 31.12.2019 tarihinden önce sona ermekte ise ve söz konusu sözleşmelerdeki aylık ortalama sosyal denge tazminatı ödemeleri, genel toplu sözleşmede belirtilen tazminat tavanından yüksek ise bu tarihten önce sözleşmenin feshedilmesi halinde, önceki sözleşmedeki ödemelere devam edilebilecektir. Bununla birlikte, sözleşmelerin 31.12.2019 tarihinden önce sona ermesi, karşılıklı olarak feshedilmesi veya hangi şekilde olursa olsun yeni mali hükümler getirilmek suretiyle yenilenmesi veya belli yüzdelerle güncellenmesi halinde, yeni sözleşmede (önceki sözleşmede, toplu sözleşme tavanından daha yüksek ödemeler öngörüldüğü halde) 2012 yılında geçerli olan sözleşmedeki aylık ortalama ödemelerin artırılması mümkün değildir.

Belediye ile ilgili sendika arasında imzalanan ve 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmede öngörülen ödemelerin aylık ortalaması, toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın üzerinde olsa bile, sözleşmede öngörülen ödemeler 4688 sayılı Kanunun Geçici 14 üncü maddesi gereği geçerliliğini korumaktadır. Aynı madde gereğince, Belediyenin sendika ile imzaladığı ve 2018 yılında geçerli olan sözleşmede öngörülen aylık ortalama ödemeler, 4688 sayılı Kanunun Geçici 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca herhangi bir zam veya güncellemeye tabi tutulmaksızın (11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmedeki aylık ortalama ödemeler toplamı, toplu sözleşme tavanından yüksek olduğundan) en fazla 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmede öngörülen ortalama ödemeler kadar olabilir. Diğer bir ifadeyle, Geçici 14 üncü madde uyarınca 11.04.2012 tarihinde geçerli olan sözleşmede, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar korunduğundan, cari dönemde imzalanacak sözleşmede ilgili personele yapılacak ortalama aylık ödemeye ilişkin öngörülmesi gereken tavan tutarın hesabında 2012 yılında geçerli olan sözleşmedeki ortalama aylık tutarlar esas alınabilecektir Ancak, yeni imzalanan sözleşmede, bir önceki sözleşmedeki ödeme kalemleri artırılmıştır. Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak artırılan bu ortalama aylık tutarlarının her biri kamu zararını oluşturmaktadır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, ……. Belediyesi ile Sendika arasında 2016-2017 yılları arasında geçeri olan sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşmenin, 2018 yılında imzalanan ek protokol ile 2018 yılında da uygulanmak üzere süresinin uzatıldığı, söz konusu protokol uyarınca ünvanlar itibariyle ödenen ortalama aylık sosyal denge tazminatı tutarının, 2012 yılında geçerli olan sözleşmeye göre esas alınan tavan tutar ile öğrenci yardımını çocuk sayısına göre daha düşük oranda alan personel için 2018 yılı Genel Toplu sözleşme tavanının üzerinde ödemeler yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır. Şöyle ki, 11.04.2012 tarihinde uygulanmakta olan söz konusu Toplu İş Sözleşmenin “Ekonomik Yardım” başlıklı 16 ncı maddesinde;

“Çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre verilen ücrete ilave olarak işverence ……. üyesi müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara aylık net ……. TL, memurlara (sözleşmeli memurlar dahil) ise aylık net ……. TL toplu sözleşme ücreti ödenir.” hükmü,

Bayram Yardımı ve İkramiye başlıklı 17 nci maddesinde;

“a) Ramazan bayramı için Müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara net ……. TL, memurlara ise ……. TL ikramiye ödenir.

b) Kurban bayramı için Müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara net ……. TL, memurlara ise ……. TL ikramiye ödenir.

c) Yılbaşı için Müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara net ……. TL, memurlara ise ……. TL ikramiye ödenir.

d) 29 Ekim Cumhuriyet bayramı için Müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara net ……. TL, memurlara ise ……. TL ikramiye ödenir.

e) 1 Mayıs İşçi bayramı için Müdür ve birimlerin başında sorumlu memurlara net ……. TL, memurlara ise ……. TL ikramiye ödenir.” hükmü

“Eğitim Yardımı” başlıklı 18 inci maddesinde;

“15 Ekim’de öğrencisi olan memura eğitim yardımı yapılır.

İlköğretim öğrencileri için ……. TL ödenir.

Ortaöğretim öğrencileri için ……. TL ödenir.

Üniversite öğrencileri için ……. TL ödenir.” hükmü

“Yakacak Yardımı” başlıklı 19 uncu maddesinde ise;

“30 Ekim’de kışa giriş sırasında her memura net ……. TL yakacak yardımı yapılır.”

Hükmü yer almaktadır.

Söz konusu sözleşmenin ekonomik yardım, yakacak yardımı, eğitim yardımı ve bayram yardımı ile ikramiyelerine ilişkin dört farklı maddesi beraber değerlendirildiğinde 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 11.04.2012 tarihinde ……. Belediyesinde yürürlükte olan sözleşme uyarınca memurlar, müdür ve birim sorumluları tarafından alınan ortalama aylık ödemelerin tutarları aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir.

11.04.2012 tarihinde geçerli olan Toplu İş Sözleşmesine göre Unvanlar Bazında Yapılan Ödemelerin Aylık Ortalamaları

Unvanlar Bazında Ödemelerin Aylık Ortalaması*

Memur

Öğrencisi Olmayan** …….

1 Öğrencisi Olan …….

2 Öğrencisi Olan …….

3 Öğrencisi Olan …….

Müdür ve Birim Sorumları

Öğrencisi Olmayan …….

1 Öğrencisi Olan …….

2 Öğrencisi Olan …….

3 Öğrencisi Olan …….

*Aylık verilen ortalama tutar; her ay verilen ekonomik yardım doğrudan, yılda bir defa verilen Ramazan ikramiyesi, Kurban İkramiyesi, Yılbaşı İkramiyesi, Cumhuriyet Bayramı İkramiyesi, İşçi Bayramı İkramiyesi, Yakacak Yardımı ve öğrenci sayısına göre verilen Eğitim Yardımı 12’ye bölünerek bulunan tutarların toplanması suretiyle hesaplanmış olup brüt tutarları göstermektedir.

** Eğitim yardımı için personele okuttuğu öğrenci sayısı başına ödeme yapıldığı için tutarlar hesaplanırken öğrencisi sayısına göre ayrıma gidilmiştir.

Öte yandan 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4 üncü Dönem Toplu Sözleşme ile belirlenen sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dahil %100’üdür. Buna göre sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı;

-01.01.2018 – 30.06.2018 tarihleri arasında aylık 1.031,23 TL (9500 x 0,108550),

-01.07.2018 – 31.12.2018 tarihleri arasında aylık 1.120,43 TL (9500 x 0,117940),

Olduğundan 2018 yılı içerisinde unvanlar itibariyle Belediye personeline aylık olarak verilebilecek sosyal denge tazminatı tavan tutarları 11.04.2012 tarihindeki yürürlükte olan Toplu İş Sözleşmesi de dikkate alındığında unvanlar bazında aşağıdaki şekildedir.

2018 yılı İçerisinde Unvanlar İtibariyle Ödenebilecek Sosyal Denge Tazminatı Tavan Tutarları

Unvanlar Bazında İlk 6 ay (TL) İkinci 6 ay (TL)

Memur* 1.031,23 1.120,43

Müdür ve Birim Sorumluları

Öğrencisi Olmayan ……. …….

1 Öğrencisi Olan ……. …….

2 Öğrencisi Olan ……. …….

*Unvanlar bazında yapılan ayrım sonucunda memurlar açısından yılın hem ilk yarısında hem de ikinci yarısında 4 üncü Dönem Toplu Sözleşme ile belirlenen sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarın, 11.04.2012 tarihinde geçerli olan Toplu İş Sözleşmesine göre alınmakta olan ortalama aylık tutarın üzerinde kaldığı görülmüştür.

2018 yılında, ek protokol ile süresi uzatılan 2016-2017 Memur Toplu Sözleşmesinin “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı 14. Maddesinde yer alan ödeme kalemlerinin ilgili bölümde yer alan artış hükmü dikkate alınarak personele her ay maaş ile birlikte ödenen sosyal denge tazminatı net tutarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Maaş ile Birlikte Her Ay Olmak Üzere Ödenen Sosyal Denge Tazminatı Kalemlerinin Artış Hükmü Uygulanmak Suretiyle Artırılmış Tutarları

Ekonomik Yardım Sosyal Paket (Yiyecek, giyecek, vb.) Yol Yardımı TOPLAM

2018

(Ocak - Kasım)* ……. ……. ……. …….

2018

(Aralık)** ……. ……. ……. ……

*Ağustos ve Eylül aylarında personele ……. TL brüt tutar üzerinden ödeme yapılmış olup ödenmeyen tutarlar Ekim ayında personele ödenmiştir.

** Kasım ayında yeniden değerleme oranının açıklanmasından sonra artış hükmü uygulaması yapılmış ve Ekim-Kasım ayında yapılamayan fark ödemeleri Aralık ayında toplu olarak maaş ile birlikte yatırılmıştır.

Ayrıca, 2016 yılında yapılan ek protokol ile sözleşmeye “01 Ocak 2016 tarihinden geçerli olmak üzere Müdür olarak iş ve işlemleri tedviren veya vekaleten yürüttüğü halde herhangi bir ek ücret almayan veya alamayan personele aylık net ……..- TL ödenir.” ibaresi Ek madde ile eklenmiş ve bu kapsamdaki belediye personeline artış hükmü de dikkate alınarak Kasıma kadar net ……. TL, Kasımdan sonra net ……. TL yukarıdaki tutarlara ek olarak maaş ile birlikte Sosyal Denge Tazminatı adı altında ödenmiştir.

Toplu sözleşmede hüküm altına alındığı üzere Belediye personeline maaş ödemelerinden ayrı olmak üzere muhtelif tarihlerde tek seferliğine aşağıdaki tabloda belirtilen tutarlarda net olarak ikramiye ve yardım ödemelerinde bulunulmuştur.

Maaş Ödemelerinden Ayrı Olmak Üzere Muhtelif Tarihlerde Ödenen Tek Seferlik İkramiye Ve Yardım Kalemlerinin Artış Hükmü Uygulanmak Suretiyle Artırılmış Tutarları

İkramiye (Ramazan) İkramiye (Kurban) İkramiye (1 Mayıs) İkramiye (9 Eylül)* Yakacak Yardımı* İkramiye* (29 Ekim) İkramiye* (Yılbaşı)

2018

(Ocak - Ekim) ……. …… ……. ……. ……. …….

2018

(Kasım -Aralık) …….** …….** …….

*Söz konusu ikramiyeler ve yakacak yardımı personele nakit yetersizliğinden dolayı ödenmemesine karşın bütçe gideri olarak tahakkuk ettirildiğinden ve emanet hesaplara intikali gerçekleştirilmiş olduğundan tabloda ve kamu zararı tablosunda dikkate alınmıştır.

**Kasım ayında yeniden değerleme oranının açıklanmasından sonra 1 Ekim'den itibaren yapılan ödemeler için oluşan farklar Aralık ayında maaş ile ödenmiştir.

Tabloda yer almamakla birlikte toplu sözleşmenin 14 üncü maddesi gereğince 15 Ekim’de öğrencisi bulunan personele öğrenci başına ……. TL net yardım ödemesi Ekim ayında maaş ile birlikte yatırılmıştır.

Sonuç olarak, Belediye personeline her ay maaş ile birlikte Sosyal Denge Tazminatı adı altında ödenen Ekonomik Yardım, Sosyal Paket ( Yiyecek, giyecek vb.) ve Yol Yardımları toplamının ödenebilecek yasal üst sınırının üzerinde kaldığı, dolayısıyla yılın belirli zamanlarında (ikramiye, yakacak yardımı,vb..) çeşitli adlar altında ödenen tutarların tamamının kamu zararı olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediye Başkanı” başlıklı 37 nci maddesinde Belediye Başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu ifade edilmiştir. Bu hükümden hareketle Belediye Başkanı ve onun yetkili kıldığı kişilerin imzaladığı sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşme, temsilcisi oldukları idare için bağlayıcılık taşımakta olduğundan, mevzuata aykırı hükümler içeren sözleşmeyi imzalayan sıfatıyla harcama talimatını veren Belediye Başkanının oluşan kamu zararından dolayı sorumluluğu bulunmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“…

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, Harcama Yetkililerinin ödemeler ile ilgili bütçe, ödenek, harcama talimatının düzenlenmesi ve sair usule ilişkin hususlar doğru olsa bile harcama talimatının mevzuata uygun olmasını temin etme zorunluluğu ve sorumlulukları bulunmaktadır. Bu doğrultuda, 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete yayınlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Ön Mali Kontrolün Kapsamı” başlıklı 10 uncu maddesinde;

“Ön malî kontrol görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından yerine getirilir.

Ön malî kontrol, harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrollerden oluşur. Malî hizmetler birimi tarafından yapılacak ön malî kontrol, Usul ve Esaslarda belirtilen kontroller ile idarelerce yapılacak düzenlemeler çerçevesinde bu birim tarafından yapılması öngörülen kontrollerden meydana gelir.

Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin malî karar ve işlemler, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Malî karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu yönetmeliğin üçüncü fıkrasında yer alan mali karar ve işlemlerin merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden kontrolü, harcama birimlerine verilen bir sorumluluktur ve bu sorumluluk harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin üzerindedir.

Aynı Yönetmeliğin “Ön Mali Kontrolün Niteliği” başlıklı 11 inci maddesinde;

“…

Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu hüküm 5018 sayılı Kanun ve İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Harcama Yetkililerine ve Gerçekleştirme Görevlilerine verilen sorumluluğu pekiştiren bir düzenlemedir.

Bu itibarla, Belediye ile ……. Sendikası (…….) arasında 12.30.2015 tarihinde imzalanan, 2016 - 2017 yılında uygulanmak üzere düzenlenen ve yapılan ek protokol ile 2018 yılında uygulanmaya devam ettirilen Toplu İş Sözleşmesinin mevzuata aykırı hükümler içermesi ve Belediyede görevli personele mevzuatın öngördüğü tutardan daha fazla tutarda sosyal denge tazminatı ödenmesi neticesinde oluşan ……. TL kamu zararının,

……. TL’sinin Belediye adına sözleşmeyi imzalayan (Belediye Başkanı) ……., Harcama Yetkilisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi …….’a (Memur),

……. TL’sinin Belediye adına sözleşmeyi imzalayan (Belediye Başkanı) ……., Harcama Yetkilisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi …….’a (Memur),

……. TL’sinin Belediye adına sözleşmeyi imzalayan (Belediye Başkanı) ……., Harcama Yetkilisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi …….’a (Memur),

…

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.