Sayıştay 5. Dairesi 41932 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 41932

• Tutanak No: 43568

• Tutanak Tarihi: 25.10.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: İtfaiye personeline yemek yardımı.

Sayıştay 5.Dairesince yargılanması sonucunda düzenlenen 246 sayılı İlamın 5. maddesi ile tazmin hükmolunan .... liranın sorumlularca temyiz edilmesi nedeniyle Sayıştay Temyiz Kurulunca düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 40575 sayılı tutanakla;

“21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yemek” başlıklı 37 inci maddesinde yer alan ‘24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3; 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır’ denilmekle 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesine yapılan atfın yemek giderleri yönünden değil, yemek verme hizmetinin diğer unsurları bakımından yapılmış bir atıf olarak değerlendirmek gerekeceğinden tazmin hükmünün bozularak dairesine tevdiine..” karar verilmesi üzerine Dairesince 474 sayılı Ek İlam ile;

“03.09.2014 tarih ve 246 sayılı ilamın 5. Maddesiyle, .... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi çalışan personelden “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği” ne aykırı olarak yemek kesintisi yapılmaması sonucu kamu zararı oluştuğu gerekçesiyle tazminine hükmolunan .... TL için tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

İlamda harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan .... ve gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan .... göndermiş oldukları aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Devlet memurlarına verilecek yiyecek yardımı konusunda mevzuatımızda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 212. Maddesi ve bu yasaya dayalı olarak çıkarılmış Yönetmelik olduğunu, 657 sayılı DMK'nun "Yiyecek Yardımı" başlıklı 212. maddesinde "Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı'nın birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur. " düzenlemesine yer verildiğini,

Bu kanuna dayanılarak 19.11.1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin çıkarıldığını ve bu Yönetmeliğin 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları düzenlediğini,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3. maddesinde "Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmaz. Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebilir" düzenlemesine yer verildiğini, İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 21.10.2006 tarihinde 26326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye itfaiye Yönetmeliği’nin onuncu bölümünün "Yemek" başlıklı 37. maddesinde, "24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3, 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 3 2 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır." hükmü ile belediye itfaiye personeline bedeli Belediye bütçesinden karşılanmak üzere yemek verilmesinin uygun görüldüğünü, kesintisiz yürütülen bir hizmette görev yapan itfaiye çalışanları için anılan madde ile bir istisna getirildiğinin yasal bir gerçeklik olduğunu, 657 sayılı Yasa'nın 212. maddesi dayanak alınarak düzenlenen bu madde ile getirilen bu istisna gereğince tam zamanlı çalışan itfaiye personelinin yemek servisinden ücretsiz yararlandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığını,

Tüm bu yasal düzenlemeler çerçevesinde de, tüm ülke genelinde belediye bünyesinde görev yapan itfaiye personeline İtfaiye Yönetmeliği'nin 37. maddesi uyarınca bedeli Belediye bütçesinden karşılanmak sureti ile 3 öğün yemek verildiğini, İtfaiye personelleri yerine getirdikleri görevin özelliği bakımından 24 saat esasına göre çalıştıkları için, bu süre zarfında sürekli olarak görevleri başında bulunmaları gerektiğini ve hizmetlerini kesintisiz yerine getirdiklerini, görevin bu özelliği dikkate alınarak, İtfaiye Yönetmeliği ile diğer memurlardan farklı bir düzenlemenin 37. maddesi ile getirildiğini ve "yemek bedeli belediyece karşılanır" denildiğini, bu düzenlemenin hukuki bir değeri, işlevi ve anlamının olması gerektiğini, böyle bir düzenleme yapılarak, genel olarak memurlar için getirilen uygulamanın dışına çıkılmasının amaçlandığının açık olduğunu, böyle bir sonuç arzulanmamış ve Devlet Memurları Yiyecek Yönetmeliği ile getirilen hükümlerin esas alınması amaçlanmış olsa idi, tabidir ki personel yönetmeliğinde yemek ile ilgili ayrı bir düzenlemeye yer verilmesi ihtiyacının duyulmayacağını, bu hususun tartışmasız olduğunu,

Yukarıda bahsedilen Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nde, itfaiye personelinin yemek giderlerinin belediyece karşılanacağının açıkça belirtilmiş olduğunu; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212. Maddesi uyarınca düzenlenen 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'ne yapılan atfın yemek giderleri yönünden değil " yemek verme" hizmetinin diğer unsurları bakımında yapılmış bir atıf olarak değerlendirilmesi gerektiğini, zira aksi durumda İtfaiye Yönetmeliğinin 37. Maddesinde belirtilen" belediyece karşılanır" ifadesinin anlamının kalmayacağını,

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 'İtfaiye' başlıklı 52. maddesinde, itfaiye hizmetlerinin kesintisiz yapılması gerektiği belirtilerek, itfaiye personelinin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenmesinin gerektiğini, itfaiye personelinin çalışma süre ve saatlerinde 657 sayılı kanuna tabi olmayacağının özellikle vurgulandığı,

5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden çıkarılan Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 7. maddesinde ise; itfaiye personelinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi için çalışma saatlerinin vardiyalar şeklinde düzenleneceğinin belirtildiğini,

İtfaiye Dairesi Başkanlığı’nın 2012 yılı memur mesai puantajı (EK-1) ile memur yemek puantajının (EK-2) de sunulduğunu; ilgili puantaj cetvelleri incelendiğinde itfaiye personelinin 24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalıştığını, 24 saatlik çalışma süresi için 3 öğün yemek verildiği, 48 saatlik istirahat süresinde ise yemek verilmediğinin görüleceğini, itfaiye personelini, 8 saat hesabına göre çalışan diğer personel gibi değerlendirilerek yemek verilmesi ve bunun üzerinden kesinti yapılmasının beklenmesi ve bu gerekçeyle kamu zararına hükmedilmesinin yukarıda belirtilen gerekçelere göre doğru olmadığını,

Gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu'nu gerekse Belediye İtfaiye Yönetmeliği'ne göre itfaiye personelinin çalışma şeklinin özel bir düzenleme olduğunu, yine Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde belirtilen itfaiye personelinin yemek bedelinin belediyece karşılanacağı ifadesinin de özel bir düzenleme olduğunu,

Yemek yardımının belediyece karşılanması özel bir düzenleme olarak kurgulanmamış olsa idi burada ayrıca belirtilmesine gerek olmayacağını, şöyle ki:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi çalışan personel için var olan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 212. Maddesi uyarınca çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin 3. maddesinde; yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağını, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar verileceğinin zaten düzenlendiğini, Belediye İtfaiye Yönetmeliği ile özel bir düzenleme yapılarak aslında zor şartlarda çalışan itfaiye personelinin teşvik edilmesinin amaçlandığını, aksi olmuş olsa idi İtfaiye Yönetmeliğinde böyle bir düzenleme yapılmaması gerektiğini,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin "Yemek Servisi Giderleri" başlıklı 4. maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dâhil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumda memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır." ifadesine yer verildiğini,

Söz konusu Yönetmeliğin, memurlara yemeğin kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığı ile verilmesine göre düzenlendiğinin Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddelerinden anlaşılmakta olduğunu; servisler aracılığı ile verilen ve yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde açıklandığını,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; "Yönetmeliğin 4 'üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez " hükmünün yer aldığını; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4. maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temininin mümkün olduğunu,

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerektiğini, ihale yolu ile gerçekleştirilen yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabının mümkün olmadığını, Yönetmeliğin 9. maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan gider kalemleri düşülmeden 4. maddesi baz alınarak yemek maliyetinin yarısının personelden alınmasının ve hesaplamanın da bunun üzerinden yapılmasının yasal olmadığını,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin her yıl yayımlanan tebliğ tutarlarının, Yönetmeliğe göre alınması gerektiğini, ihale yoluyla yapılan memur yemek almalarında ihaleye konu yemek bedelinin yarısını memurdan kesilmemesi gerektiğini ve kesinti miktarının ancak Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin her yıl yayımlanan tebliğ tutarlarının esas alınarak yapılmasına ilişkin alınmış birçok Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının mevcut olduğunu;

Örneğin 25.12.2012 tutanak tarihli 35989, 35990, 35991, 35992, 35993, 35994 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararları ile yine 11.12.2012 tarihli ve 33917 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararlarında; "Yönetmeliğin 9 'uncu maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olduğunun kabulü ile tazmin miktarının bu tutara göre hesap edilmesi" gerektiği yönünde genel kararlar alındığını,

Yukarıda belirtildiği gibi itfaiye personeline yapılan yemek yardımı bedelinin, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde yapılan özel düzenlemeyle belediyece karşılanacağı dolayısı ile kamu zararı olmayacağı kanaatinde olduklarını, böyle olmadığı varsayılsa bile ihale bedeline konu yemek yardımı bedelinin yarısını yukarıda belirtilen Yönetmelik, Maliye Bakanlığı Tebliğleri ile Sayıştay Temyiz Kurulu Kararları göz önüne alınmadan, kamu zararı olarak çıkarılmasının da ayrıca hukuki olmadığını, itfaiye personeline çalışma puantajları esas alınarak verilen yemek yardımı için, 2011 yılında Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak katkı paylarına ilişkin tebliğ tutarlarının baz alınması halinde belirtilen miktarlar üzerinden kesinti yapılması gerektiğini,

Yine 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 'Belediye giderleri ’ başlıklı 60. maddesinin (e) bendinde; belediye itfaiye hizmetlerinin yürütülmesi kapsamında yapılacak giderlerin belediye giderleri arasında yer alacağının ifade edildiğini,

Tüm bu yasal düzenlemeler uyarınca; 24 saatlik çalışma 48 saat istirahat şeklinde görev yapan itfaiye personeline 24 saatlik çalışma süresi için 3 öğün yemek verilmiş olduğunu; itfaiye personelini, 8 saat hesabına göre çalışan diğer personel gibi değerlendirilerek yemek verilmesi ve bunun üzerinden kesinti yapılmasının ve bu gerekçeyle kamu zararı çıkarılmasının yukarıda belirtilen gerekçelere göre doğru olmadığını,

Sayıştay Temyiz Kurulunun ilgili kararı daireye tekrar görüşülmesi için gönderdiğini, savcı tarafından verilen görüşte " yemek yardımı ödemeleriyle ilgili yapılan işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna karar verilmesi gerekir” denilmekte olup bu görüşlerin dikkate alınması gerektiğini,

Yukarıda açıklanan nedenler ve Sayıştay Başkanlığının 23/09/2014 tarih ve 246 sayılı ilamının 5 no.lu maddesiyle verilen tazmin hükmünün hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ile yeniden incelenmesini ve kararın bozularak verilmiş olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir

Başsavcılık mütalaasında;

“…Temyiz dilekçesinde özetle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi hükmüne yer verilerek, kesintisiz yürütülen hizmetlerde görev yapan itfaiye personeline anılan maddeyle istisna getirildiği, adı geçen personelin yemek servisinden ücretsiz yararlandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, itfaiye personelinin 24 saat esasına göre çalıştıklarından ve bu süre zarfında hizmetlerini kesintisiz verdiklerinden dolayı İtfaiye Yönetmeliğinin 37 nci maddesinin “yemek bedeli belediyece karşılanır.” hükmü gereği yiyecek bedellerinin karşılandığı, adı geçen personelin yemek bedellerinin karşılanmasının özel bir düzenleme olduğu, Sayıştay Temyiz Kurulu kararlarının da bu yönde olduğu, yemek bedellerinin karşılanmasının belirtilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği belirtilerek, Daire tarafından verilen kamu zararına ilişkin tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Daire kararında, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi sekizinci fıkrası hükmü gereğince ilk daire kararında ısrar edilmesine, bu itibarla İtfaiye Daire Başkanlığında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi çalışan personelden “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği” ne aykırı olarak yemek kesintisi yapılmaması sonucu oluşan ve hesabı aşağıda gösterilen .....- TL kamu zararının, ilamda adı geçen sorumlular adına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, şeklinde karar verildiği görülmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesinde; “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.”,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 ncü maddesinde; “Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmaz.

Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç Öğüne kadar yemek verilebilir.”, Belediye Kanununun 52’nci maddesine dayanılarak çıkarılan Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 37 inci maddesinde; “24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3; 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat İş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212’nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır.” hükümleri yer almaktadır.

657 sayılı Kanun, Devlet memurlarının hangi hallerde ve ne şekilde yemek yardımından yararlanacaklarına ilişkin esasların yönetmelikle düzenleneceğini hükme bağlamıştır. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde ise, yemek yardımının 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verileceği, 24 saat esasına göre devamlılık gösteren hizmetlerde ise görevlilerin diğer yemek saatlerinde devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek olarak verilebileceği, ifade edilmektedir. Ayrıca, ek 1 ve 2’nci maddelerinde yemek ücreti ödemeden yemek hizmetinden yararlanacak personel açıklanmak suretiyle istisnalar belirlenmiştir.

İtfaiye Yönetmeliğinde yapılan düzenlemeyle, itfaiye personelinin diğer belediye memurları için getirilen uygulamanın dışına çıkarılmasının amaçlandığı görülmektedir. Bu düzenlemenin yerinin Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği olması gerektiği savunulsa bile, İçişleri Bakanlığı tarafından özel bir düzenlemenin yapılmış olması uygulayıcıları bağlayıcı niteliktedir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek maddelerinde, itfaiye biriminde çalışan personelin ücretsiz yemek hizmetinden yararlanma durumuna istisna olarak yer verilmemiş ise de; bu duruma da Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 37’nci maddesinde, “yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212’nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır.” şeklinde açıkça ifade edilerek, istisna getirilmiştir, özel düzenleme ile getirilen bu hüküm, itfaiye personeline verilen yemek ücretlerinin belediye tarafından karşılanması konusunda yetki vermektedir. Bu çerçevede yapılan ödemelerin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, talebin kabul edilerek Daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, .... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında çalışan itfaiye personelinden “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği” ne aykırı olarak yemek kesintisi yapılmadığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yiyecek Yardımı” başlıklı 212 inci maddesinde; “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.” denilerek, Devlet memurunun hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde yararlanacağı ve bu yardımın uygulanmasıyla ilgili esasların Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığı’nın birlikte hazırlayacakları bir Yönetmelikle tespit edileceği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212’nci maddesi uyarınca düzenlenen, 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı, yiyecek yardımının haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verileceği, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebileceği; 4’üncü maddesinde, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı ve yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı; 5’inci maddesinde, yemek servisinin yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği; 6’ncı maddesinde ise, hastane, pansiyonlu okul ve işçi ile birlikte çalışan iş yerlerindeki memurların, birim büyüklüğü ve personel sayısına bakılmaksızın hasta, öğrenci ve işçiler için mevcut yemek servislerinden faydalanacakları hükümlerine yer verilmiş olup; ücretsiz olarak yemek yardımından yararlanmayla ilgili olarak sadece ek 1’inci maddede, yataklı tedavi kurumlarında (üniversitelerin yataklı tedavi kurumları dahil) görev yapanlar için bir düzenleme yapılmıştır.

Buna göre, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği kapsamında bulunan memurlar, söz konusu Yönetmelik kapsamında yemek bedelinin bir kısmını ödemeleri kaydıyla yemek yiyebilecek olup, bu kapsamda itfaiye personeli için istisna getirilmemiştir.

21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yemek” başlıklı 37’nci maddesinde; “24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3; 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212 nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır.” denilerek, yemek bedelinin Belediye tarafından, 657 sayılı Kanun’un 212’nci maddesi esas alınmak suretiyle, karşılanması gerektiği hükme bağlanmıştır. 657 sayılı Kanun’un 212’nci maddesi uyarınca düzenlenen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde ise yemek maliyetinin en fazla yarısının kurum tarafından karşılanacağı, kalan kısmın ise yemek yiyenlerden alınacağı belirtilmiştir. Bu düzenleme yapılırken yukarıda da belirtildiği üzere, sadece Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personelin ücretsiz yemek yiyeceği hususu 2009 yılında ek madde ile Yönetmeliğe eklenmiş olup, itfaiye personeli için herhangi bir istisna getirilmemiştir.

Bununla birlikte, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin Yemek Servisi Giderleri başlıklı 4 üncü maddesindeki;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” hükmü gereği, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabilecektir. Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan diğer yarısının ise yemek yiyenlerden karşılanması gerekmektedir. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi, her yıl için Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir.

Bu nedenle, Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen tutarlar alınması gereken asgari miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin yarısını karşılamaya yetmiyorsa; kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin yarısını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktar bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne aykırıdır.

Bu durumda, Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 37’nci maddesi, Devlet Memurları Kanunu’nun 212’nci maddesi ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 4, 5 ve 6’ncı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyede çalışan ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği uyarınca yemek yardımından faydalanan itfaiye personeli için de yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetinin yarısını aşmamak kaydıyla kurum bütçesine konulacak ödenekle karşılanması, kalan kısmının ise personelden alınması gerekmektedir.

Bu itibarla,246/ 474 sayılı EK ilam ile .... TL’ye mevzuata uygun olarak tazmin hükmü verildiği görüldüğünden, sorumluların iddialarının reddi ile hükmün TASDİKİNE, oyçokluğu ile,

Karşı oy gerekçesi

.. Daire Başkanı ...., Üyeler ...., ...., .... ile ....’nın karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanununun 52’nci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 21.10.2006 tarihli 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan “Belediye İtfaiye Yönetmeliği”nin “Yemek” başlıklı 37. maddesinde, “24 saat iş, 48 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 3, 12 saat iş, 24 saat istirahat ve 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde çalışan itfaiye personeline 2, 12 saatten az çalışan itfaiye personeline 1 öğün yemek verilir. Yiyecek giderleri 657 sayılı Kanunun 212’nci maddesi esas alınarak belediyece karşılanır.” hükmü bulunmaktadır.

İtfaiye personelleri, görevlerinin özelliği bakımından 24 saat esasına göre çalıştıkları için, bu süre zarfında sürekli olarak görevleri başında bulunmaları ve kesintisiz olarak hizmet vermeleri gerekmektedir. Görevin bu özelliği dikkate alınarak, İtfaiye Yönetmeliği’nin 37’inci maddesi ile diğer memurlardan farklı bir düzenleme getirilmiş ve “yemek bedeli belediyece karşılanır” hükmüne yer verilmiştir. Özel düzenleme ile getirilen bu hüküm, itfaiye personeline verilen yemek ücretlerinin belediye tarafından karşılanması konusunda yetki vermektedir.

Bu bağlamda, söz konusu Yönetmelik ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’ne yapılan atfın yemek giderleri yönünden değil; yemek verme hizmetinin diğer unsurları bakımından yapılmış bir atıf olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle, 246/446 sayılı Ek İlam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Karar verildiği 25.10.2017 tarih ve 43568 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.