Sayıştay 5. Dairesi 419 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 03.03.2020

• Karar No: 419

• İlam No: 119

• Madde No: 12

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Damga vergisi, kdv

A) ………………… Belediyesinin mülkiyetinde bulunan çeşitli taşınmaz kira sözleşmelerinden; ihale kararı üzerinden Damga Vergisinin alınmaması suretiyle ……………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.

...”

denilmektedir.

Kanun’un “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde ise;

“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.

…”

hükmüne yer verilmiştir.

Yine aynı Kanun’un “Resmi daire” başlıklı 8 inci maddesinde ise resmi daireden maksatın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.

Kanun’a ekli (I) sayılı tablonun II. Kararlar ve mazbatalar kısmının ikinci fıkrasında ihale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarından binde 5,69 oranında Damga Vergisi alınması gerektiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; belediye mülkiyetinde bulunan çeşitli taşınmaz kira sözleşmelerinden; ihale kararı üzerinden Damga Vergisinin alınmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan sorumluların göndermiş oldukları ortak savunmada sorgu konusu yapılan taşınmaz kira sözleşmelerinden ihale kararı Damga Vergisinin sehven alınmadığını, ahizlerden söz konusu tutarın tahsil edileceğini ifade etmiş olsalar da tahsilata ilişkin herhangi bir belge gönderilmediği de anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61 inci maddesi;

“…

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.

…”

hükmü gereği Muhasebe Yetkililerine Damga Vergisinin kesilmemesi nedeniyle 61 inci madde kapsamında sorumluluk atfedilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, Belediye mülkiyetinde bulunan çeşitli taşınmaz kira sözleşmelerinden; ihale kararı üzerinden Damga Vergisinin alınmaması sonucu oluşan ………………….. TL kamu zararının;

…………………….TL’sinin Harcama Yetkilisi …………………, Gerçekleştirme Görevlisi ……………….’e

………………. TL’sinin Harcama Yetkilisi …………………., Gerçekleştirme Görevlisi ……………..’e

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.

B- Belediyenin mülkiyetinde bulunan çeşitli taşınmaz kira sözleşmelerinden; işletme hakkı kiralaması niteliğinde olan taşınmaz kiralama bedelleri üzerinden Katma Değer Vergisi tahsil edilmemesi suretiyle ……………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir” denildikten sonra aynı maddenin 3-f fıkrasında; “Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri” Katma Değer Vergisi’ne tabi olduğu belirtilmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 70 inci maddesinde;

“Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

…

5. (Değişik: 4/12/1985-3239/55 md. ) Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı…

…”

hükmü ile kiralanması vergi kapsamına giren mal ve haklar sayılmıştır.

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-d bendinde, bu Kanun’un 1/3-f bendinde vergiye tabi olarak sayılan işlemlerden bazılarına istisna getirilmiş ve iktisadi işletmelere dâhil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri vergiden istisna edilmiştir. Kamu idareleri, dernekler, vakıflar, belediyeler, iktisadi işletme mahiyetinde olmadıklarından bunlara ait gayrimenkullerin kiralanması işlemleri prensip olarak Katma Değer Vergisinden müstesnadır.

Konuyla ilgili olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; sorumluların savunmalarında; belediyenin toplam ………………….. adet taşınmazını kiralandığı, tüm kiralama işlemlerinde kira bedellerinin KDV dahil olarak ihale edildiği, ancak sehven sorgu kapsamındaki …………………. kiralama işleminin ihale evrakında sehven “KDV dahil” olduğunun belirtilmediği gibi “KDV dahil” de denmediği, 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan KDV Genel Uygulama Tebliği’nin (I/B-4) bölümünde, “…Mahkeme kararında “KDV hariç” şeklinde bir ifadenin yer almaması halinde, vekalet ücretinin KDV dahil olduğu kabul edilir ve iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan KDV, düzenlenen serbest meslek makbuzunda gösterilir.” şeklinde açıklama yapıldığı, dolayısıyla Maliye Bakanlığının da, sözleşmede KDV hariç şeklinde bir ifadenin yer almaması halinde KDV’nin bedele dahil olduğunu ve verginin iç yüzde yoluyla ayrılması gerektiğini açıkladığı, yine bu konuda yargı içtihatlarında; KDV’nin sorumlusu alıcı ise de, satış sözleşmesinde ve satış bedelinin pazarlığı sırasında bu konu gündeme getirilmemiş ise KDV’nin satış bedeli içinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği, yani tarafların sözleşme aşamasında, satış bedeline KDV’nin de dahil olup olmadığına dair bir kararlaştırmada bulunmamaları halinde satıcının KDV’yi satış bedelinden ayrıca gösterip alıcıdan isteyemeyeceği doğrultusunda kararların bulunduğunu ifade etmişler ise de; Denetçi raporunda belirtilen işlemlerin gayrimenkul işletme hakkının devri kapsamında değil gayrimenkul kiraya verme kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden idarece tesis edilen işlemde kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi gereğince belediye bütçesi açısından bir eksilme de söz konusu olmadığından, bu çerçevede bir kamu zararından da söz edilemeyecektir.

Bu itibarla, kiralama işlemlerinden Katma Değer Vergisi tahsil edilmemesi ve bu tutarların ilgili vergi dairesine gönderilmemesi hususu ile ilgili olarak konunun Gelir İdaresi Başkanlığına yazılmasına gerek bulunmadığına oybirliğiyle,

Belediye mülkiyetinde bulunan çeşitli taşınmaz kira sözleşmelerinden; işletme hakkı kiralaması niteliğinde olan taşınmaz kiralama bedelleri üzerinden Katma Değer Vergisi tahsil edilmemesi hususu ile ilgili olarak idarece tesis edilen işlemin gayrimenkul kiraya verme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından kamu zararı oluşmayan …………………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,

karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üye …………….. ve ………………………’ın karşı oy gerekçesi;

“Konuya ilişkin işlemin dosya kapsamında tetkikinden; işletme hakkı kiralaması niteliğinde olan taşınmaz kiralama sözleşmelerinde Katma Değer Vergisi’ne ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı, savunmalarda Katma Değer Vergisi’nin sözleşme bedeli içinde tahsil edildiği ifade edilse de taşınmazların kira tahsilatları ve bunlara ilişkin muhasebe kayıtlarında sadece sözleşmede belirtilen tutarların tahsil edildiği, Katma Değer Vergisi’ne ilişkin ayrıca bir tahsilatın yapılmadığı, yine muhasebe kayıtlarında da söz konusu vergiye ilişkin muhasebe kaydının yapılmayarak ilgili Vergi Dairesine de Katma Değer Vergisi ile ilgili herhangi bir gönderme işleminin yapılmadığı anlaşıldığından kamu zararına ilişkin tutarın sorumlularına ödettirilmesi gerekmektedir.”