Sayıştay 5. Dairesi 41781 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 5

• Dosya No: 41781

• Tutanak No: 43663

• Tutanak Tarihi: 15.11.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Asilde aranan şartları taşımayan şahsa vekalet ücreti ödenmesi.

229 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’ne vekâlet eden ... ’a asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet ücreti ödenmesi sonucu ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... ile Gerçekleştirme Görevlileri ... ve ... göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

Belediyenin sunmakta olduğu hizmetlerin memur ve işçi statüsünde çalışanlar tarafından yürütüldüğü, Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün belediye yönetiminde stratejik bir role sahip olduğu, Müdürlüğün hedefinin kurumun amaçları doğrultusunda kurum çalışanlarının ihtiyaçlarını karşılayarak verimliliğin artmasını sağlamak olduğu,

Bu hedefe ulaşmak için müdürlüğün faaliyetlerini planlayarak, çalışmalarını yürüterek, kurum kültürüne uygun ve kurumu rekabet avantajı sağlayacak şekilde yürütmek, ve kaynakları değerlendirmek ve kullanmak olduğu,

Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğüne vekaleten atanan ... ’a ait Sayıştay Denetim Sorgusunda iddia edildiği gibi bir kamu zararı oluşmadığının değerlendirildiği, vekilin asılın tüm yetkilerine sahip olmasının bir sonucu olarak onun sorumluluğunu da üstlenmiş bulunduğu, sorumluluğa katlanmanın bir sonucu olarak asıl kişilere ödenen tazminatların vekillere ödenmemesinin haksızlık oluşturduğu,

İdari yargının konuya bakış açısının memurlar lehine olduğunu tevsik eden kararlarının da dikkate alındığında asılda aranan koşulları taşımayan memurlara bile bir ödenti yapılması gerektiğine dair içtihatların mevcut olduğu,

Nitekim ;T.C.ANKARA12. İDARE MAHKEMESİ nin

2003/146 ESASNO ve 2005/656 KARAR NO olan kararında;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Yukarıda aktarılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, vekaleten görevlendirme halinde 86. maddede aranan koşullar mevcut ise vekaleten görevlendirilen kişiye vekalet aylığı ödenmesi gerektiği gibi vekaleten veya tedviren görevlendirme halinde görevlendirilen kadroya ait zam ve tazminatların da asilde aranan koşullara sahip görevliye ödenmesi gerektiği, bununla birlikte koşullan oluşmadan vekaleten veya tedviren görevlendirilen kişiye de Anayasa'nın 18. maddesinde düzenlenen ve angaryayı yasaklayan hüküm uyarınca vekalet aylığına es değer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerekmektedir. İncelenen uyuşmazlıkta, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Ankara Bölge Müdürlüğü'nde 4.4.2003 tarihli Bakanlık oluru ile görevlendirilen davacıya, asilin atanması için getirilen müşterek kararname ile atanma usulüne aykırı olarak Bakan oluru ile atandığı sebebi ile görevli bulunduğu kadronun zam ve tazminatları ile vekalet ücreti ödenmediği anlaşılmış olup, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile Anayasa’nın angaryayı atanmak için arandan koşullan taşıyan davacıya asilin atanması gereken usulle görevlendirilmediğinden bahisle vekalet ücreti ile görevli bulunan kadronun zam ve tazminatlarının ödenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

……..” şeklinde içtihat edildiği,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Temyiz dilekçesinde özetle, Ulaştırma Hizmetleri Müdürlüğünün stratejik bir öneme sahip olduğu, buraya vekaleten atanan ... ’a yapılan ödemelerin iddia edildiği gibi bir kamu zararını oluşturmadığı, vekil asılın tüm yetkilerine sahip olmasının bir sonucu olarak onun sorumluluğunu da üstlendiğinden asıl kişilere ödenen tazminatların vekillere ödenmemesinin haksızlık oluşturduğu, belirtilerek verilen tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86 ncı maddesinde, vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartlan hükme bağlanmış olup, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9 uncu maddesinde de, vekaleten atanacaklarda aranacak şartlar İle vekalet aylığının verilebilmesinin şartlan ayrıntılı olarak açıklanarak belirtilen şartlan bir arada taşımayanlara, vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatların Ödenmeyeceği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde; “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi İçin ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.” denilmektedir.

Adı geçen kişinin 1. dereceli kadroya atanması için en az 10 yıllık çalışma süresine sahip olması gerekmekte olup, bu süreye sahip olmadığı anlaşıldığından vekalet ücreti Ödemesinin yapılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, talebin reddedilerek, Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.”

şeklinde görüş bildirmiştir.”

denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

229 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’ne vekâlet eden ... ’a asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet ücreti ödenmesi sonucu ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır…” hükmüne yer verilmiş olup

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin (cc) alt bendinde:

“cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları, kaydıyla;

vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara…

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”

denilmektedir.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar da vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları halinde vekalet ücreti ödenebileceği belirtilmiştir. Genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanma için gerekli tüm şartlar taşınmadığı durumlarda vekâlet ücreti ödenmesi mümkün değildir.

Diğer yandan memurlar ve kapsama dâhil diğer kamu görevlilerine ek ödeme verilmesini öngören 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinde;

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”

hükmü yer almaktadır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacak olması nedeniyle vekâlet nedeniyle zam ve tazminat farkı ödemesine ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartlar ek ödeme uygulaması içinde geçerli olup, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşımaması durumunda söz konusu ek ödeme farkı da ödenemeyecektir.

Nitekim anılan hükmün uygulamasını göstermek için Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 161 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması hususu tekrar edilmiştir.

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;

“…

a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,” denilmiştir.

657 sayılı Kanun’un 68/B maddesinde ise:

“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır…”

Rapor dosyasının incelenmesinden; 1. dereceli Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’ne vekaleten görevlendirilen ... ’ın Ödeme Emri Belgesine ekli Hizmet Belgesinden anlaşıldığı üzere, 15.07.2005 tarihinde vekil Mühendis olarak ilk atamasının yapıldığı ve 14.01.2009 tarihine kadar bu görevi sürdürdüğü, 15.01.2009 tarihi ile 14.09.2013 tarihleri arasında (1680 gün) sözleşmeli personel olarak çalıştığı, 15.09.2013 tarihinde 657 sayılı Kanun’un Geçici 41 inci maddesi uyarınca kadroya geçirildiği, 25.11.2014 tarihi itibariyle memuriyette 4 yıl 10 ay 0 (sıfır) gün fiili hizmeti bulunduğu, sözleşmeli personel olarak çalıştığı sürenin 4 yıl 8 ay 0 (sıfır) güne karşılık geldiği ve birleştirilmiş toplam hizmet süresinin ise 9 yıl 6 ay 0 (sıfır) gün olduğu görülmüştür.

Buna göre, ... ’ın 1. dereceli Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’ne vekaleten görevlendirildiği tarih itibariyle ve 2014 yılı içerisinde 10 yıllık hizmet süresini doldurmadığı anlaşılmaktadır.

657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendine göre ek göstergesi 5300 den az olan 1. dereceli kadrolara atama yapılabilmesi için ilgilinin en az 10 yıl hizmetinin bulunması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 229 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliğiyle,

Karar verildiği 15.11.2017 tarih ve 43663 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.