Sayıştay 5. Dairesi 41480 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 5

• Dosya No: 41480

• Tutanak No: 43098

• Tutanak Tarihi: 24.05.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

184 no.lu ilamın 6 ncı maddesi ile, Belediye Başkanının tutuklu olması sebebiyle belediye meclis üyeleri arasından yerine atanan daimi başkan vekilinin şehir dışına çıktığı günler için kendisine ve yerine vekalet eden meclis üyelerine vekalet ücreti ödenmesi gerekçesiyle .......... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan .......... 41480 sayılı dosyada yer alan temyiz dilekçesinde özetle;

Belediye Başkanı ..........’ın ………. tarihinde tutuklandığını, .......... Valiliğinin 5393 sayılı Belediye Kanununun 45 inci maddesi gereğince Belediye Meclisinin 10 gün içinde toplanarak daimi bir belediye başkan vekili seçilmesini sağladığını, anılan Kanun hükmünün uygulanması sonucu Belediye Meclis Üyesi ……….’in daimi Belediye Başkanı Vekili olarak seçildiğini, belediye başkanının herhangi bir nedenle tutuklanması veya görevde iken izne ayrılması, geçici olarak görev mahalli dışına çıkması gibi benzer durumlarda uygulanması gereken usul ve yöntemin Belediye Kanununun 40 ve 45 inci maddelerinde düzenlendiğini,

Anılan Kanunun “Başkan vekili” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.

Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.

Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.”,

“Belediye başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler” başlıklı 45 inci maddesinde; “Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;

a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,

b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,

Seçer.

…………………

Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur'a çekilir.

Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.

Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar.

Belediye başkanı veya başkan vekili seçilinceye kadar belediye başkanlığı görevi, meclis birinci başkan vekili, bulunmaması durumunda ikinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda vali tarafından görevlendirilecek bir kamu görevlisi tarafından yürütülür.

Belediye başkanı veya başkan vekili seçimi en geç onbeş gün içinde tamamlanmadığı takdirde belediye meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır.” hükümlerine yer verildiğini,

Madde hükümlerinde belediye başkanlarının uzun veya kısa süreli olarak herhangi bir nedenle görevden ayrılması hallerinde yerine görevlendirilecek belediye başkanı vekilinin yetki, sorumluluk ve mali durumları saptanmış olmakla birlikte, esas itibarıyla iki maddenin içeriğinin birbirinden farklı olduğunu,

Şöyle ki, 40 ıncı maddede belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığında yerine belediye meclis üyelerinden birinin vekalet edeceğinin, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verileceği ve Belediye Başkanının tüm yetkilerine sahip olduğunun hüküm altına alındığını, 45 inci maddede ise belediye başkanının herhangi bir nedenle tutuklanması halinde Vali tarafından belediye meclisinin 10 gün içinde toplanmasını sağlayarak, belediye meclisinin bir daimi vekil seçeceğinin ifade edildiğini, 40 ıncı maddede yer verilen geçici görevden ayrılma hallerinde belediye başkanı tarafından görevlendirilen bir vekil ile başkanın başkan ödeneği alacağını, 45 inci maddede belirlenen görevden ayrılma hallerinde ise belediye meclisi tarafından seçilen başkan vekilinin, belediye başkanının tüm yetkilerine haiz olduğunu, dolayısıyla bu usulle seçilen başkan vekilinin belediye başkanının tüm mali hak ve imkanlarına da sahip olacağını, bu nedenle 40 ıncı madde hükmünde belediye başkanlığı görevinden geçici ayrılmalarda hem kendisi, hem de vekil tayin ettiği kişinin başkan ödeneği alabileceğini, aynı şekilde 45 inci maddeye göre seçilen daimi başkan vekilinin de kent dışına yapacağı resmi ziyaretler süresince hem kendisinin, hem de görevlendireceği başkan vekilinin başkan ödeneği alma hakkına sahip olduğunu,

5393 sayılı Kanunun 45 inci maddesine göre seçilen daimi başkan vekilliği sıfatının, 40 ıncı maddede geçen belediye başkanlığı sıfatı ile eşdeğer olduğunu, dolayısıyla her iki maddede işleyen mali uygulamanın da aynı olacağını, 45 inci maddeye göre seçilen daimi başkan vekilinin belediyenin resmi işleri için görevden geçici ayrılmalarında başkan ödeneği alamama durumunun mevcut vekillik sıfatını hukuken zedeleyeceğini, nitekim daimi başkan vekilliği sıfatının görevlendirme ile değil bir seçim sonucunda kazanıldığını, meclis üyesi ..........’in 4 yıl 3 ay daimi başkan vekilliği yapmış olduğunu, görev süresinin 30 Mart 2014 tarihinde yapılan mahalli idareler seçimine kadar devam ettiğini, bu süre içinde daimi başkan vekilliği sıfatı ile birçok resmi yurtiçi seyahatlere çıktığını, söz konusu seyahatler için yol harcırahı ödenmiş olmasına karşılık vekalet ücreti ödenmemesinin yasal, vicdani ve hukuki bir yaklaşım olamayacağını,

Daimi vekillik sıfatının belediye başkanının sahip olduğu tüm hakların birlikte kullanılması ile iç içe olduğunu, bazı hakların kullanılmasının yanında diğer bazı haklardan yoksun bırakılmasının kabul edilemeyeceğini,

Sayıştay 5.Dairesince verilmiş olan tazmin kararında yasal ve hukuki bir dayanaktan söz edilmediğini, kararın tüm içeriğinde yorumların esas alındığını, 4 yıl 3 ay gibi uzun bir süre görev yapan daimi başkan vekilinin resmi görev seyahatlerinde başkan ödeneği almaması yönünde karar vererek ciddi bir hak kaybının oluşmasına zemin hazırlandığını, 5393 sayılı Kanunun 40 ve 45 inci maddesi gereğince başkan vekili ile meclis tarafından seçilen daimi başkan vekillerinin mali ve hukuki haklarının aynı nitelik ve içerikte olması gerektiğini ifade ederek,

Sayıştay 5.Dairesince verilen tazmin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle;

5393 sayılı Belediye Kanununun “Başkan vekili” başlıklı 40 ncı maddesinde;

“Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir. Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir. Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.” hükmünün yer aldığını, anılan hükümden anlaşıldığı üzere belediye başkanının izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hallerde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından başkan vekili olarak görevlendirilen kişiye görevi süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenmesinin gerektiği,

Uygulamada daimi başkan vekilinin şehir dışına çıktığı günlerde kendisine vekalet eden Meclis üyelerine görev yaptıkları süreye isabet eden ödeneğin ödenmiş olduğu, görev başında bulunmayan daimi başkan vekiline de aynı günler için ödeme yapıldığı, ancak anılan madde hükmünden söz konusu ödeneğin kendisine vekalet görevi verilip görev başında bulunan meclis üyesine verileceğinin anlaşıldığı, dolayısıyla daimi başkan vekilinin il dışında olduğu günlerde bu ödeneğin kendisine verilmesinin mümkün olmadığı, yani aynı göreve iki kişinin aynı anda vekil olması ve aynı ödeneğin her iki vekile de ödenmesinin mevzuata aykırı olacağının değerlendirildiği, her ne kadar Belediye Kanununun 45 nci maddesine göre meclis üyeleri arasından seçilmiş olsa bile seçilen kişinin daimi başkan vekili olarak seçildiği, aynı kadroyu birden fazla kişinin vekaleten yürütmesi söz konusu olamayacağından daimi başkan vekilinin il dışına görevlendirilmesi durumunda yerine bıraktığı vekile ve daimi başkan vekili olan kendisine bu ödeneğin ödenmemesi gerektiğinin düşünüldüğü, bu itibarla oluşan kamu zararının kaldırılması yönündeki temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının kabul edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı,

ifade edilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

5393 sayılı Belediye Kanununun;

“Başkan vekili” başlıklı 40 ıncı maddesinde;

“Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.

Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.

Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.”,

“Belediye başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler” başlıklı 45 inci maddesinde;

“Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;

a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,

b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,

seçer.

Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur'a çekilir.

Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.

Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar.

Belediye başkanı veya başkan vekili seçilinceye kadar belediye başkanlığı görevi, meclis birinci başkan vekili, bulunmaması durumunda ikinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda vali tarafından görevlendirilecek bir kamu görevlisi tarafından yürütülür.

Belediye başkanı veya başkan vekili seçimi en geç onbeş gün içinde tamamlanmadığı takdirde belediye meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır.”

hükümlerine yer verilmiştir. Söz konusu hükümlerden görüleceği üzere belediye başkanının tutuklanması halinde yerine başkan vekili seçilmesi zorunlu olup, 5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde vekalet verme, 45 inci maddesinde ise vekaleten atama söz konusudur. Her iki vekalet durumunda da anılan Kanunun 40 ıncı maddesi ile genel bir kural getirilerek başkan vekilinin idare hukukundaki genel kurala uygun olarak belediye başkanın tüm yetkilerine sahip olduğu ifade edilmiş, diğer bir deyişle vekalet edilecek kamu görevinin sınırları ile çevrili tam bir yetki devri sağlanmıştır. Yine anılan maddenin üçüncü fıkrasında başkan vekiline söz konusu yetki devri doğrultusunda görevi süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verileceği ifade edilmiştir. Anılan hükmün lafzından görüleceği üzere aylık brüt ödeneğin sınırı yeni başkan seçilinceye veya tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar geçecek olan görev süresi şeklinde belirlenmiş, bunun dışında aylık brüt ödeneğin kesileceği haller şeklinde bir düzenlemeye gidilmemiş, başkan vekilinin söz konusu özlük hakkı asıl başkanın özlük hakkı şeklinde ele alınmıştır. Bu doğrultuda göreve dönüş zamanı belirsiz belediye başkanına vekalet eden başkan vekilinin 5393 sayılı Kanunun verdiği görev ve yetkiler doğrultusunda farklı illerde resmi ziyaretlerde bulunduğu sürece anılan aylık brüt ödeneğin ödenmemesi hususunda meri mevzuatta bir hüküm bulunmadığı gibi, yerine vekalet eden meclis üyelerine de vekalet ücreti ödenmesi hususunda da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibarıyla, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 184 no.lu ilamın 6 ncı maddesiyle verilen .......... TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULARAK, dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,

24.05.2017 tarihinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

Üyeler ………., ………. ve ……….’in karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanununun;

“Belediye başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler” başlıklı 45 inci maddesinde;

“Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;

a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,

b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,

seçer.

(…)”

“Başkan vekili” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;

“Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.

Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.

Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.”,

hükümlerine yer verilmiştir.

5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde başkan vekiline, fiilen başkanlığa vekalet ettiği sürece başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verileceğine hükmedilmiştir. Ancak Başkan Vekili ..........’e şehir dışına çıktığı için görev başında olmadığı günler için de başkan ödeneği ödenmiş olup, söz konusu ödeme 5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne aykırılık teşkil etmektedir. Bu gerekçe ile 184 no.lu ilamın 6 ncı maddesi ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.”