Sayıştay 5. Dairesi 40947 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 5

• Dosya No: 40947

• Tutanak No: 44270

• Tutanak Tarihi: 28.03.2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Playstation Oyun salonlarından Eğlence Vergisinin alınmaması

2. 94 sayılı ilamın 11. maddesi ile; gelir kayıtlarının incelenmesi sonucunda, bazı işyerlerinden (Playstation Oyun salonları) Eğlence Vergisinin alınmaması sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Üst yönetici ... (Belediye Başkanı) ile ilamda muhasebe yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Mali Hizmetler Müdürü) göndermiş oldukları birinci temyiz dilekçesinde özetle;

Söz konusu ilam ile tahsil edilmesine karar verilen ... TL’nin, ilgililer adına yapılan tahakkuk sonucunda yapılan tahsilatların makbuzlarının ekte sunulduğunu, ,ilgili vatandaş ve şahısların belirtilen borcun taraflarına tebliğine istinaden ödemeye başladıklarını, aynı borçtan kendilerinin sorumlu tutulmasının hukuken ve mantıken doğru olmadığını, çünkü makbuzlardan anlaşılacağı üzere yasal yollardan da (6183 Sayılı Amme alacakları Kanunu] kamu alacağının tahsilinin sağlanmaya devam edildiğini,

Tahakkuku yapılan eğlence vergilerinin ilgili kişi ve firmalara tebliğ edilerek bir kısmının tahsil edildiğini, bakiye kalan eğlence vergilerinin ise tarh ve tahakkukunun yapıldığını, kamu zararı olarak kalan ... TL'nin ise 6183 Sayılı Amme Alacakları Kanunu uyarınca ilgililere ödeme emri tebligatları ile haciz yazılarının gönderilerek yasal mevzuat uyarınca yapılması gereken her türlü idari yaptırımların uygulandığını, bu uygulamalara ilişkin belgelerin gönderildiğini,

Bu gerekçelerden dolayı ilgililer adına tarh ve tahakkuk edilen Eğlence Vergisi Sorumluları tarafından ödenmekte olduğundan, tarh ve tahakkuk edilen ... TL eğlence vergisinin terkin edilmesini talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 11 inci maddesinde; bazı işyerlerinden (Playstation Oyun salonları) Eğlence Vergisinin alınmaması sonucu oluşan ... TL tutarındaki kamu zararının, Eğlence Vergisinin takip ve tahsil edilmesinden sorumlu olan Muhasebe Yetkilisi ... (Mali Hizmetler Müdürü)’tan, Münferiden, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, karar verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde, çıkarılan ilam ile ödettirilmesine karar verilen tutarın ilgililer adına tahakkuk kaydının yapıldığı, tahakkuk sonucunda bir kısmının tahsil edildiği ve tahsilata ilişkin makbuzların ekte sunulduğu ifade edilerek, tarh ve tahakkuk kaydı yapılan Eğlence Vergisinin sorumluları tarafından ödenmeye başlanılmış olması nedeniyle geri kalan ... ,-TL tutarın terkin edilmesi talep edilmektedir.

Dilekçe ekinde, adına Eğlence Vergisi tahakkuk ettirilen mükellefler adına düzenlenen ödeme emirleri ve vergi borcunun bir kısmının tahsil edildiğini gösteren tahsilat makbuzları yer almaktadır. Ancak, vergi borcunun tahsil edilerek belediye bütçesine girdiğini gösteren muhasebeleştirme belgesine dilekçe ekinde yer verilmemiştir. Sorumluların sorumluluklarının kaldırılabilmesi ancak ilamda belirtilen tutarın tamamının tahsil edildiğini ve muhasebeleştirme belgesiyle bütçeye mal edildiğini gösteren belgelerin düzenlenmesiyle mümkündür. Bu nedenle sorumluların dilekçede tahsil edildiği belirtilen 9.309,02 TL tutara ilişkin muhasebeleştirme belgesini göndermeleri halinde durum yeniden değerlendirilecektir. Kalan ... ,-TL tutarın tahsiline ilişkin bir bilgi ve belgeye yer verilmediğinden zaten bu tutara İlişkin sorumluluğun kaldırılması mümkün değildir.

Bu itibarla, temyiz talebi reddedilerek Daire Kararının onanması, uygun olur.” denilmiştir.

Üst yönetici ... (Belediye Başkanı) ile ilamda muhasebe yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Mali Hizmetler Müdürü) göndermiş oldukları ikinci temyiz dilekçesinde özetle;

2014 yılı İlamının 11 maddesi ile tahsil edilmesine karar verilen ... TL’nin ilgililer adına yapılan tahakkuklar sonucunda tahsilata ilişkin makbuzların 11.05.2016 tarihli savunmada sunulduğunu, bakiye ... TL tahsili gereken eğlence vergisinin kaldığını, 24.06.2016 tarihi itibari ile tahsilat belgelerinden anlaşılacağı üzere toplam ... TL daha tahsilat yapılmış olduğunu, bakiye kalanı ... TL olduğunu, (Ek: 4 Adet Tahsilat Makbuzu)

Bakiye kalan ve tahsili istenen ... TL eğlence vergisinin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 21/3 maddesindeki hüküm uyarınca “Ödeme yapmayanlar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır." tahakkuk işlemi yapıldığını ve ilgili Kanun uyarınca da ödeme emri gönderildiğini, icra ve haciz işlemi uygulandığını, (Ek: Bankalara, Tapu Sicil Müdürlüklerine ve İl Emniyet Müdürlüklerine Haciz Bildirileri (6 Sayfa)

Dilekçe ekinde vergi borcunun ödendiğine ilişkin tahsilat makbuzlarının yer aldığını, ancak vergi borcunun tahsil edilerek Belediye bütçesine girdiğini gösteren muhasebeleştirme belgelerinin yer almadığının belirtildiğini; gönderilen makbuzların Belediye tahsilat veznelerine (Kasalarına) elden yatırılarak tahsil edilen ve karşılığında 21.03.1958 tarih ve 9864 Belediye Tahsilat Yönetmeliğinin 25. maddesi uyarınca verilen belgeler olduğunu, dolayısıyla yapılan tahsilata ilişkin harici muhasebe işlem fişi verilemediğini, yalnızca muhasebe birimince ilgili 1 günlük tahsilat toplamının tek bir defada muhasebeleştirme işlemi yapılarak tamamlandığını,

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 21/3 maddesindeki; “Ödeme yapmayanlar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır." hüküm uyarınca tahakkukunun yapıldığını ve yasal olarak tahsilinin takibi için ilgili Kanun hükmü uyarınca ekli belgelerden anlaşılacağı üzere gereğinin yapıldığını,

Bu kapsamda kamu zararı olarak kalan ... TL’ye ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Adı geçen sorumluların 11’inci maddeyle ilgili ileri sürmüş oldukları hususlar, 03.06.2015 tarih ve 2015/17206-29313 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı, kamu zararı tutarı olan 18.615,-TL'dan tahsil edilmeyen kamu zararı tutarının 5.210,-TL olduğu, yapılan tahsilat ilamdan sonra gerçekleştirilmiş olduğundan ilamın infazı niteliğinde olduğundan tahsil edilen kısımla ilgili karar verilmesini gerektirir bir durumun olmadığı anlaşıldığından, Daire kararının onaylanarak temyiz talebinin reddedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un; “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.

…”

“Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’nci maddesinde;

“Amme alacakların hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödenir.

Hususi kanunlarda ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.”

"Tahsil zamanaşımı" başlıklı 102'inci maddesinde;

"Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait Hususi, kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.

Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur." “Zamanaşımını kesilmesi" başlıklı 103'üncü maddesinde;

"Aşağıdaki hallerde zamanaşımı kesilir;

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği” denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;

“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur” denilmiştir.

Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde,

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

Esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17’inci maddesinde de;

…

d) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte,

…oluşmuş kabul edilir” denilmektedir.

6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca; belediyelerin; vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli ve gecikme zammı, faiz gibi fer’i amme alacakları vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmediğinde zamanaşımına uğrar. Eğlence vergileri de, tahakkuk ettikleri takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmediğinde zamanaşımına uğramış olur.

Temyiz dilekçesinde, eğlence vergilerine ilişkin tahakkuk kaydının yapıldığı, tahakkuk sonucunda bir kısmının tahsil edildiği, bir kısmı için de ilgili Kanun uyarınca ödeme emri gönderildiği, icra ve haciz işlemi uygulandığı, dolayısıyla gereğinin yapıldığı belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmiştir.

2014 yılı denetiminde, gelir kayıtlarının incelenmesi neticesinde; playstation ve oyun salonlarından eğlence vergisinin alınmadığı tespit edilip sorgu düzenlendiği, sorgu üzerine söz konusu işletmeler adına vergi tahakkuklarının yapıldığı, bir kısmının tahsil edildiği, geriye kalan için de sorumlularca yapılması gereken ödeme emri gönderme, haciz vs. işlemlerinin yapıldığı görülmüştür.

Her ne kadar ... TL tutarındaki eğlence vergisinin tahakkuku denetim üzerine yapılmış ise de;

İlama konu 15 adet Eğlence Vergisini tahakkukunun 2014 ve 2015 yılına ait olduğu; sorumlular tarafından gerekli yasal prosedürün yerine getirildiği ve herhangi bir zaman aşımının söz konusu olmadığı, dolayısı ile herhangi bir kamu zararı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının kabulü ile, 94 sayılı ilamın 11’ncı maddesiyle ... TL’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, (.. Daire Başkanı ... ’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 28.03.2018 tarih ve 44270 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi:

.. Daire Başkanı ... ’ın karşı oy gerekçesi;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;

“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur” denilmiştir.

Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde,

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

Esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

5018 Kanun uyarınca kamu gelirlerinin toplanmasıyla yetkili olanlar ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.

Söz konusu olayda kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan sebeplerle idare gelirlerinin zamanında tarh ve tahakkuk işlemleri yapılmamış ve kamu zararına neden olunmuştur. Bu nedenle verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.