Sayıştay 5. Dairesi 40505 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 40505

• Tutanak No: 42179

• Tutanak Tarihi: 27.09.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi uyarınca ödenen ikramiyelerin hesaplanmasında kullanılması gereken katsayı.

1. 212 sayılı ilamın 2 nci maddesiyle; … Belediyesinde çalışan memurlara 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi uyarınca ödenen ikramiyelerin hesaplanmasında 5393 sayılı Kanununun 49 uncu maddesindeki katsayı yerine, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 22 nci maddesinde belirtilen katsayının kullanılması sonucunda … . TL tutarında kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu Muhasebe Yetkilisi ... ’ın dilekçesinde:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanununun “Kapsam’’ başlıklı 2 inci maddesinde; “Bu Kanun, büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri kapsar.” denilmektedir. Keza aynı kanunun 28 inci maddesine göre de “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir, büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediyeleri hakkında da uygulanır.” Bu durum karşısında, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, … Belediyesi bakımından da birincil; “başat” nitelikli bir mevzuat niteliğinde olduğunu,

Bu itibarla, 5393 sayılı yasa, 5216 sayılı yasada düzenlenmemiş haller için yürürlük kabiliyetine sahip bulunmaktadır. Kaldı ki, İçişleri Bakanlığınca bildirilen görüşlerde de Büyükşehir Belediyesi statüsündeki yerlerde ilçe belediyelerinin birincil mevzuatının 5216 sayılı kanun olduğu hususuna açıklıkla yer verildiğini,

Öte yandan, aynı kanunla devlet memuriyetine hak kazanan, aynı kamusal hizmetleri yürüten devlet memurlarının performanslarının ödüllendirilmesinde farklı katsayılara tabi tutulmaları Anayasanın “kanun önünde eşitlik ilkesi”ne de açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, kamu zararı tespitinin yerinde olmadığı kanaatinde olduğunu belirtmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“2 inci maddeyle ilgili olarak Daire kararında özetle, belediyede çalışan memurlara 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi uyarınca ödenen ikramiyelerin hesaplanmasında 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi hükümlerinin uygulanması yerine, 5216 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen kat sayının uygulanması sonucunda neden olunan toplam … TL tutarındaki kamu zararının İlamda belirtilen sorumlulara müştereken ve müteselsilen işlenecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde özetle; 5216 sayılı Kanunun 2 ve 28 inci maddeleri hükmü gereği 5216 sayılı Kanunun … Belediyesi açısından birincil mevzuat niteliğinde olduğu, 5393 sayılı Yasanın 5216 sayılı Yasada düzenlenmemiş haller için yürürlükte olduğu, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde bulunan ilçe belediyelerinin uygulayacağı yasanın 5216 sayılı yasa olduğu, ayrıca aynı kamusal hizmetleri yürüten devlet memurlarının performanslarının ödüllendirilmesinde farklı katsayıların uygulanması Anayasaya aykırılık teşkil edeceği, ifade edilerek, verilen tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir. 5393 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, bu Kanunun belediyeleri kapsadığı ifade edilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin son fıkrasında; “Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onunu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (20.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere, hastalık ve yıllık izinleri dâhil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.” denilmektedir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun amaç başlıklı 1 nci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî statüsünü düzenlemek, hizmetlerin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır hükmü yer almaktadır.

5216 sayılı Kanunun Beşinci Bölümü Büyükşehir Belediyesi Teşkilatı ve Personeli başlığını taşımaktadır. Dolayısıyla, bu bölüm münhasıran büyükşehir belediyesi personel istihdamını düzenlemektedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun 22 nci maddesinde; 'Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının % 10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.” denilmekte olup;

Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşmenin 8 nci maddesiyle ’20.000’ gösterge rakamı ’ …’e, ‘30.000’ gösterge rakamı ’36.000’ e çıkarılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, … Belediyesi memurlarına ödenecek ikramiyelerin. … Belediyesinin Büyükşehir Belediyesi statüsünde olmaması nedeniyle 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde belirtilen gösterge rakamı esas alınarak hesaplanması gerekmektedir. Dolaysıyla hesaplamada esas alınacak kat sayının (…) olacağı açık ve net bir şekilde anlaşılmaktadır. Hesaplamanın 5216 sayılı Kanunun 22 nci maddesindeki gösterge rakamının esas alınarak yapılması ve ikramiye ödemesinin de bu tutarlar üzerinden ödenmiş olması nedeniyle fazla ve yersiz Ödemeye neden olunmuş olup; bu durum 5018 sayılı Kanunun 71 nci maddesi hükmü gereği kamu zararını oluşturduğu değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Duruşma talep eden Muhasebe Yetkilisi ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde:

5393 sayılı Belediye Kanununun Kapsam başlıklı 2 nci maddesi “Bu Kanun belediyeleri kapsar.” hükmünü havidir. Aynı Kanunun Norm Kadro ve Personel İstihdamı başlıklı 49 uncu maddesinin son fıkrası ise, “Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onunu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayısının (20.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere, hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.” şeklindedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun Amaç başlıklı 1 inci maddesinde, Kanunun amacının, “büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek, hizmetlerin planlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamak” olduğu ifade edilmiştir. Aynı Kanunun Kapsam başlıklı 2 nci maddesi ise “Bu Kanun, büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri kapsar.” düzenlemesini barındırmaktadır. 5216 sayılı Kanunun Beşinci Bölümü Büyükşehir Belediyesi Teşkilatı ve Personeli başlığını taşımaktadır. Bölüm başlığından da anlaşılacağı üzere, Kanunun bu bölümü münhasıran büyükşehir belediyelerinin teşkilat yapısını ve personel istihdamını düzenlemektedir. Bahsi geçen bölümde yer alan Personel İstihdamı başlıklı 22 nci maddesinde; “Büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur.

(Değişik ikinci fıkra: 24/10/2011-KHK-661/60 md.) Genel sekreter, belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır. Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık müstakil daire başkanları, 1. hukuk müşaviri ve daire başkanlığı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar.

Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının % 10'unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.” denilmektedir.

Diğer taraftan da, 01.06.2012 tarih ve 28310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşme’nin 8 inci maddesinde ise: “(1) 1/1/2013 tarihinden geçerli olmak üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 22 nci maddesinin son fıkrası, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 36 ncı maddesinin son fıkrası ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin son fıkrasında yer alan “20.000” gösterge rakamları “25.000”, “30.000” gösterge rakamları “36.000” olarak uygulanır.” denilmek suretiyle, gösterge rakamlarının artırılarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu mevzuat hükümlerine göre, … Belediyesi memurlarına ödenecek ikramiyelerin, … Belediyesinin Büyükşehir statüsünde bir belediye olmaması sebebiyle, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde belirtilen gösterge rakamı baz alınarak hesaplanması gerekmektedir. Dolayısıyla, … Belediyesi bünyesinde çalışan memurlara ödenecek ikramiyenin hesaplanmasında kullanılması gereken gösterge rakamının (36.000) değil, (25.000) olması gerektiği açık bir husus olarak karşımızda durmaktadır.

… Belediyesi memurlarından bazılarına, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde belirtilen kriterler göz önünde bulundurulmak suretiyle ödenen ikramiyeler hesaplanırken, söz konusu 49 uncu maddede bahsedilen gösterge rakamı yerine, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 22 inci maddesindeki gösterge rakamı üzerinden hesaplama yapılarak ikramiye ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Belediyede görev yapan memurlara ödenecek ikramiyenin hesaplanmasında kullanılacak olan (30.000) gösterge rakamı da sadece büyükşehir belediyelerinde çalışan memurlara ödenecek ikramiyenin hesaplanmasında kullanılabilecektir.

Bu itibarla; 5.Daire tarafından 212 sayılı ilamın 2 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliğiyle,