Sayıştay 5. Dairesi 40505 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 40505

• Tutanak No: 42179

• Tutanak Tarihi: 27.09.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Başkanlık ve Meclis katında çalışan personel için muhtelif giyim eşyası satın alınarak bedellerinin Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kaleminden ödenmesi.

12- 212 sayılı ilamın 33 üncü maddesiyle;

A-) ... Belediyesi'nde Başkanlık ve Meclis katında çalışan personel için farklı tarihlerde ve farklı mağazalardan, muhtelif giyim eşyası satın alınarak bedellerinin Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kaleminden ödenmesi sonucu … -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

B-) 4734 sayılı Kanunun 22-d bendi hükmü gereğince Doğrudan Temin yoluyla gerçekleştirilen söz konusu giyim eşyası alımları için, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 49 uncu maddesindeki düzenleme gereğince, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken belgelerin eklenmediği,

C-) Söz konusu ödeme emri belgesinin, gerçekleştirme görevlisi olarak, hizmet alımı yoluyla belediyede istihdam edilen ... şirketi personeli ... tarafından imzalanmış olduğu,

Sorumlu Muhasebe Yetkilisi ... ’ın dilekçesinde:

A- Giysi alım yapılan personel Belediyenin halkla doğrudan ilişki kuran personeline yöneliktir. Halkla birebir ilişki içerisinde olan personelin kılık kıyafetinin düzgün olması kamunun itibarının gözetilmesi ve yurttaşlar üzerinde ciddiyet ve güven sağlamasına yol açıcı olduğundan, herhangi bir kamu zararından söz edilmesinin mümkün olmadığını,

B- Yukarıda da belirttiğimiz üzere, 22/d kapsamında piyasa araştırması yapılması sadece, harcamanın 22/d limitleri içerisinde kalıp kalmadığının belirlenmesi niteliğinde olup, bu limitler içerisinde kaldığı anlaşılan alımlar için piyasa araştırması yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Öte yandan, 22/d için verilen %10’luk limit “harcama birimi”ne belediye meclisi tarafından verilmiş bütçe itibariyle olup, bu harcama bakımından limit aşımı söz konusu bulunmadığını,

C- Hizmet alımı yoluyla istihdam edilen personelin ... ’nin gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla ödeme emri belgelerine imza attın İması bütünüyle personel yetersizliğinden ileri gelmiş olsa da gerçekleştirme görevlilerinin belirlenmesinde asli ve sürekli nitelikteki kamu hizmetlerinin ancak kamu görevlileri eliyle yürütüleceği hususuna uyulması için Başkanlık Makamı tarafından hazırlanan talimatla bütün birimler uyarılmıştır. Bu zorunluluğa uyulması ve talimatın gereğinin yerine getirilmesi hususu titizlikle takip edilecektir. Ekte bulunan karardan da anlaşılacağı gibi Hukuken Muhasebe Yetkilisinin belirlenen gerçekleştirme görevlisinin mevzuata aykırı görevlendirilmesi nedeniyle itiraz etmeye yetkisi bulunmadığı gibi görevlendirilen bu kişilerin yetkili olup olmadıklarını sorgulama isim ve imza karşılaştırılmasını yapma gibi bir görevi bulunduğu belirtildiğini ifade etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“33 üncü maddeyle ilgili olarak Daire kararında özetle; ... belediyesi başkanlık ve meclis katında çalışan personel için giyim eşyası satın alınmak suretiyle neden olunan toplam; … TL tutarındaki kamu zararının ilamda belirtilen sorumlulara müştereken ve müteselsilen işlenecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde 33 üncü maddeyle ilgili olarak özetle; muhtelif tarihlerde yapılan giyim eşyası alımının belediye personeli için yapıldığı, alımlarla halkla birebir ilişki içerisinde olan personelin kılıf kıyafetinin düzgün ve temiz olmasının amaçlandığı, bu nedenle herhangi bir kamu zararından söz edilmesinin mümkün olmadığı ifade edilerek, tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Kimlere, hangi şartlarda giyim yardımının yapılacağı mevzuatla düzenlenmiştir. Belediye personelinin bir kısmına başkanlık katında çalışıyor olması gerekçe gösterilerek giyim eşyası alınması yasal düzenlemelere aykırıdır.

Bu alımların temsil, tanıtım ve ağırlama ödeneğinden karşılandığı görülmektedir. Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 5 ve 9 uncu maddelerinde bu tertipten yapılabilecek harcamalar sayılmış olup, Yönergede maddeye konu alımlara yer verilmemiştir.

Kurum çalışanlarının giyim eşyasının belediye bütçesinden karşılanması mevzuata aykırı olduğu ve 5018 sayılı Kanunun 71 inci hükmü gereği kamu zararını oluşturduğu değerlendirilmektedir. Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Gereği Görüşüldü:

İlamın “A” bendine ilişkin olarak ise:

5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesi belediyelerin giderlerini sıralamak suretiyle sınırlandırmıştır. Madde hükmünden anlaşılacağı üzere, Kurumun başkanlık katında çalışan personeli için yapılan kılık-kıyafet alımlarının bütçeden karşılanmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.

Ödeme emirlerine ekli belgeler incelendiğinde görüleceği üzere, söz konusu alıma “Başkanlık katında görev yapan personelin vatandaşlarla olan ilişkilerinde daha olumlu görsellik sağlanması amacıyla” ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir. Fakat aynı mantıkla hareket edilirse, vatandaşlarla temas halinde olduklarından Kurumun veznelerinde çalışan personel için de kıyafet temin edilmesi ihtiyacı doğacaktır. Bu mantık silsilesi bizi, Kurumu temsil ettikleri gerekçesi ile her bir personelin giyim kuşam bedellerinin kurum bütçesinden karşılanması sonucunu doğurabilecektir.

Diğer taraftan, alımların bir kısmının Kurumun Temsil, Tanıtım, Ağırlama ödenekleri kullanılmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin 3 üncü maddesinde; Temsil-ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtildikten sonra bu takdir yetkisinin sınırları aynı Yönergenin 4 üncü maddesinde; “Temsil Giderleri”, 5 inci maddesinde; “Tören Giderleri” ve 9 uncu maddesinde ise; “Ağırlama Giderleri” başlıkları altında sayma yöntemiyle belirtilmiştir. Yönergeye göre, Başkanlık katında görev yapan personel için alınan giyecek bedellerinin belediyenin temsil ve tanıtma giderleri kaleminden ödenmesi de mümkün değildir.

Uygulamada ise, ... Belediyesi Başkanlık ve Meclis katında çalışan personel için muhtelif mağazalardan giyim eşyasının satın alınması ve bedelinin de Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kaleminden ödendiği anlaşılmıştır.

Kimlere, hangi şartlarda giyim yardımının yapılacağı mevzuatla düzenlenmiştir. Belediye personelinin bir kısmına başkanlık katında çalışıyor olması gerekçe gösterilerek giyim eşyası alınması yasal düzenlemelere aykırıdır.

Bu itibarla, 5.Daire tarafından 212 sayılı ilamın 33 üncü maddesinin A bendine ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oyçokluğuyla,

(8.Daire Başkanı ... ile Üyeler ... ve …’ın; 5393 Sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60. maddesinin (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin bütçeden ödeneceği belirtilmiş, aynı zamanda Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi ile de bu harcamaların belediye bütçesinden yapılabileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un 38. maddesinin "Belediye Başkanının görev ve yetkileri" (o) bendinde "Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak" yetkisi Belediye Başkanına bırakılmıştır.

Yukarıda adı geçen yönergenin "Genel Kural" başlıklı 3. maddesinde "Temsil, Ağırlama ve Tören Giderlerinin" konu, kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine bağlıdır" ve yine aynı yönergenin "Ağırlama Giderleri" başlıklı 5. maddesinin f bendinde "Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için, geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konaklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlere ziyafet, kokteyl, hediye, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır" denilmiştir.

Belirtilen mevzuat çerçevesinde söz konusu harcamalar, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kapsamında olduğundan verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

İlamın B bendine ilişkin olarak 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinde:

“Daireler tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilir. Bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine karar verilebilir.” Denilmiştir.

İlamda tazmin, mevzuata uygunluk veya ilgili mercilere bildirilmesine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla itiraza konu bir hüküm ilamda olmadığından Temyiz Kurulunca yapılacak bir işlem bulunmadığına, oybirliğiyle,

İlamın C bendine ilişkin olarak;

Muhasebe yetkilisinin sorumluluğuna ilişkin olarak:

Ödeme emri belgesini, gerçekleştirme görevlisi olarak, hizmet alımı yoluyla belediyede istihdam edilen ... şirketi personeli imzalamıştır. Ancak, ... şirket personelinin hukuken gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilmesine imkân bulunmamaktadır. Bu durumda, ödeme emri belgesinde Gerçekleştirme Görevlisinin imza eksikliği söz konusudur ve bu eksiklik sebebiyle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61 inci maddesinin; “Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.”

Ayrıca 5189 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında:

a) Muhasebe Yetkilisinin İmza Kontrol Görev ve Sorumluluğu: 5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesi uyarınca muhasebe yetkilisinin, ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yetkililerin imzasını arama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu nedenle;

• Ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları olmakla birlikte, ödeme emri belgesi eki belgeler üzerinde herhangi bir imza eksiği varsa muhasebe yetkilisinin, ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisiyle birlikte sorumlu tutulması gerektiğine,

• Ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi veya gerçekleştirme görevlisinden sadece birinin imzası varsa, muhasebe yetkilisinin, imzası bulunan görevliyle birlikte sorumlu tutulması gerektiğine,

• Ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin imzaları yoksa muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu tutulması gerektiğine yönünde kararı mevcuttur.

Bu hükümler muvacehesinde gerçekleştirme görevlisi olamayacak şirket personelinin ödeme emri belgesinin imzalaması gerekçesiyle Muhasebe Yetkilisinin de sorumlu tutulması gerektiğine, 6085 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,

İlamın “C” bendinde konunun esasına ilişkin olarak:

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinde:

“Daireler tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilir. Bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine karar verilebilir.” Denilmiştir.

İlamda tazmin, mevzuata uygunluk veya ilgili mercilere bildirilmesine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla itiraza konu bir hüküm ilamda olmadığından Temyiz Kurulunca yapılacak bir işlem bulunmadığına, oybirliğiyle,