Sayıştay 5. Dairesi 40501 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Yargılama Usulleri

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 40501

• Tutanak No: 42181

• Tutanak Tarihi: 27.09.2016

• Konu: Sorumluluk ve Yargılama Usulleri ile İlgili Kararlar

KARAR

Bakanlığına yazılması kararına karşı yapılan temyiz başvurusu.

1. 212 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle; ... Belediyesi tarafından gerçekleştirilen 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları kapsamındaki .... TL tutarındaki organizasyon hizmetinin, ihale düzenlenmeksizin, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununun 22/d maddesindeki düzenlemeye uygun olarak, “doğrudan temin” yöntemi ile ... Turz. ve Yat. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den satın alınmış olması; rekabet şartlarının oluşturulmaması, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanmaması ve kaynakların verimli kullanılmasının engellenmesi suretiyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel ilkeler başlıklı 5 inci maddesinde belirtilen düzenlemeye uygun davranılmadığı anlamına gelmektedir.

Bu itibarla, ...-TL tutarındaki bu organizasyon hizmeti alımı sebebiyle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Hesap verme sorumluluğu başlıklı 8 inci ve aynı Kanunun Üst yöneticiler başlıklı 11 inci maddesine uygun olarak, ilgili sorguda sorumluluğu tespit edilmiş olan Üst Yönetici ... (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi ... (Kültür ve Sosyal İşler Müdürü), Gerçekleştirme Görevlileri ... (Belediye Personeli) , ... (Başkan Yardımcısı-Tören Komitesi Üyesi), ... (Yazı İşleri Müdürü-Tören Komitesi Üyesi) ve ... (Memur-Tören Komitesi Üyesi) hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel ilkeler başlıklı 5 inci maddesi hükmünün ihlali sonucu ortaya çıkan bu sorumlulukları dolayısıyla gerekli soruşturma ve incelemenin yapılması ve aynı Kanunun Görevlilerin ceza sorumluluğu başlıklı 60 ıncı maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanmasının temini maksadıyla konunun İçişleri Bakanlığı yazılmasına kararı verilmiştir.

Sorumlu Harcama Yetkilisi ... ’nın dilekçesinde:

Söz konusu yapılan hizmetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22inci maddesinin (d) bendi uyarınca yapıldığı; oysa doğrudan temin ile ilgili düzenlemenin kapsamına sadece “temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların dahil edilebileceği kararınızda ileri sürüldüğünü,

Belediyelerin bütçelerinin hazırlanması ile ilgili Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına İlişkin Rehbere göre, bütçenin 03.6 TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ 03.6.1.01 başlığı altında “Ulusal gün ve bayramlarda yapılmakta olan benzeri törenlere ilişkin giderler, Dumlupınar, Çanakkale, Zafer Bayramı ve benzeri anma törenleri ile Silahlı Kuvvetler açılış ve sancak devir teslim törenleri ile üniversitelerin açılış törenlerinin gerektirdiği giderler,” ve 03.6.2.01 Tanıtma, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri başlığı altında da “Yukarıda sayılanların dışında kalan tanıtma, ağırlama, tören, fuar, organizasyon giderleri, bu bölüme kaydedilecektir.” denilmek suretiyle, 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı Kutlama Etkinliği’nin, temsil tanıtma giderleri kapsamında değerlendirileceği ve bu etkinlik çerçevesinde gerçekleştirilecek “Organizasyondun da bütçenin 03.6.1.01 ve/veya 03.6.1.02 kalemlerinden karşılanabileceği sonucu çıktığını,

Öte yandan, BELEDİYE BÜTÇESİNDEN YAPILACAK TEMSİL, AĞIRLAMA VE TÖREN GİDERLERİ YÖNERGESİ’NİN 3. Maddesinde “Temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini Belediye Başkanının takdirine tabidir. Bu giderlerin yapılmasını gerektiren tören veya toplantıya Belediye Başkanının katılması şartı aranmaz.” denilmek suretiyle Belediye Başkanına geniş bir inisiyatif tanınmış olduğu kanaatine varıldığını,

05.05.2012 tarihli ve 28283 sayılı Resmi gazetede yayımlanan Ulusal ve Resmi Bayramlar ile Mahalli Kurtuluş Günleri. Atatürk Günleri ve Tarihi Günlerde Yapılacak Tören ve Kutlamalar Yönetmeliği ve ülke gündemine rağmen, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları hakkında vatandaşlardan gelen yoğun talebin değerlendirilmesi sonucunda. Başkanlık Makamının karan ve onayı ile organizasyon Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kapsamında temin edilmiştir. Kamusal niteliği özel olan bu hizmetin gerçekleştirilmesi ile ilgili olarak Başkanlığınızca herhangi bir kamu zararının tespiti yapılmamış olduğundan, bu hizmetin yapılmış olması ile ilgili herhangi bir cezai sorumluluğu da bulunmaması gerektiğini, Dolayısı ile cezai sorumluluk bakımından İçişleri Bakanlığına bildirim yapılması yönündeki kararınızın kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“1 inci maddeyle ilgili olarak Daire kararında özetle, 19 Mayıs Gençlik ve Spor bayramı kutlamaları için gerçekleştirilen organizasyon hizmeti alım işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri doğrultusunda ihale düzenlemek suretiyle gerçekleştirilmesi gerekirken Doğrudan Temin Yöntemiyle satın alınmasının 4734 sayılı KİK’nun Temel İlkler başlıklı 5 inci maddesi hükmüne uygun davranılmadığı anlamına geldiğinden, İlamda belirtilen görevliler hakkında aynı Kanunun 60 ıncı maddesi hükmü gereği gerekli soruşturma ve incelemenin yapılmasını teminen konunun İçişleri Bakanlığına yazılmasına karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde özetle; analitik bütçe sınıflandırmasına ilişkin rehberde; bütçenin 03.6 Temsil ve Tanıtma Giderlerinin, 03.6.1.01 başlığı altında ulusal gün ve bayramlarda yapılmakta olan benzeri törenlere ilişkin giderler, 03.6.2.01 Tanıtma, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri başlığı altında da yukarıda sayılanların dışında kalan tanıtma, ağırlama, tören, fuar organizasyon giderlerinin bu bölüme kaydedileceğinin belirtildiği, bu nedenle 19 Mayıs kutlama etkinliklerinin de bu kapsamda değerlendirilebileceği sonucunun çıkmakta olduğu, ayrıca belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3 üncü maddesinde, bu tür giderlerin kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanına bırakıldığı ve dolaysıyla belediye başkanına geniş bir inisiyatif tanındığı, Başkanlık makamından alman onayla bu organizasyon hizmetinin Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri kapsamında temin edildiği, ayrıca herhangi bir kamu zararı tespiti yapılmamış olduğundan bir cezai sorumluluğun da olması söz konusu olamayacağı ifade edilerek, İçişleri Bakanlığına cezai sorumluluk açısından bildirim yapılması yönündeki kararın kaldırılması talep edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun Doğrudan Temin başlıklı 22 nci maddesi (d) bendinde;

d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.” denilmektedir.

5393 sayılı Kanunun 38 nci maddesiyle, belediyenin temsil ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma yetkisi doğrudan belediye başkanına verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde hesap verme sorumluluğu, 11 inci maddesinde de üst yöneticilerin sorumlulukları hükme bağlanmış ve hesap verme sorumluluğunun ne anlama gediği, bu çerçevede üst yöneticilerin sorumlulukları ve belirtilen sorumlulukların yerine getirilmesinden meclislerine karşı sorumlu oldukları belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde de, ‘“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İdareler tarafından temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar için doğrudan temin usulüne başvurulmasına izin verildiği anlaşılmaktadır. Ancak, Belediye tarafından gerçekleştirilen 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı etkinlikleri organizasyon alım işinin, hizmet alım işi olduğundan ve Kanunda sayılan doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilebilecek alımlar arasında organizasyon hizmet alımı sayılmadığından, bahse konu organizasyon hizmet aliminin bu yöntemle satın alınması mümkün değildir. 4734 sayılı Kanunun hükümleri doğrultusunda ihale düzenlenmek suretiyle bu hizmetin satın alınması gerekirdi. Dolaysıyla organizasyon hizmetinin bu şekilde gerçekleştirilmiş olması mevzuata aykırıdır.

Sorumlunun Analitik Bütçe rehberinde yer alan kodlamalardan bahsederek, bu çerçevede alımın gerçekleştirildiğini iddia etmesi yersizdir. Zira; söz konusu husus, 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında satın alman organizasyon hizmeti bedelinin temsil ağırlama kullanılarak ödenmesi değil 4734 sayılı Kanunda belirtilen 22/d maddesi hükmünde sayılmamasına rağmen organizasyon hizmetinin doğrudan temin yöntemi İle satın alınması hususudur.

Alımın bu şekilde gerçekleştirilmiş olması yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmüne uygun davranılmadığı anlamına gelmektedir. Bu çerçevede bu alımı gerçekleştiren kişilerin 4734 sayılı Kanunun ilgili maddeleri esas alınarak haklarında gerekli inceleme ve soruşturma açılmasının talep edilmesinin mevzuata uygun ve konunun İçişlerine yazılmasına karar verilmesinin yerinde olduğu değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Duruşma talep eden Harcama Yetkilisi ... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Hüküm ve tutanaklar“ başlıklı 50 nci maddesinde:

“Daireler tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilir. Bu hükümler dışında, gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesine karar verilebilir.” Denilmiştir.

İlamda kamu zararının sorumlulardan tazminine veya konunun mevzuata uygun olduğu hükmü verilmemiş, konunun Bakanlığına yazılması yönünde karar verilmiştir.

Bu itibarla; 5.Daire tarafından 212 sayılı ilamın 1 inci maddesine ilişkin olarak Bakanlığına yazılması hususu yönünde verilen karara ilişkin Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına, oybirliğiyle,