Sayıştay 5. Dairesi 40499 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 5

• Dosya No: 40499

• Tutanak No: 42183

• Tutanak Tarihi: 27.09.2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Yurtdışında dil eğitimi görmek amacıyla yardım talep eden kişiye yardım yapılması.

8. 212 sayılı ilamın 37 inci maddesiyle; Yurtdışında dil eğitimi görmek amacıyla yardım talep eden ... TC Kimlik Numaralı ...'e, ... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre sosyal yardım yapılması mümkün olmadığı halde, Belediyenin sosyal yardım amaçlı ayrılmış ödeneklerinden yardım yapılması sonucunda ... . TL tutarında kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi ... dilekçesinde:

Bu maddede işaret edilmiş olan harcama, 5393 sayılı Belediye Kanununun da 14 üncü maddesinin (b) bendi hükmüne istinaden yapıldığını, yüksek öğrenim öğrencisi olan ahiz, öğreniminin bir parçası olan yabancı dil eğitimi için yardım talebinde bulunmuş ve bu talep Başkanlık Makamı tarafından uygun görüldüğünü, Belediye, öğrenim hakkının en önemli ve kutsal haklardan olduğu görüşündedir. Öte yandan; 18 yaşını doldurarak reşit hale gelmiş üniversite öğrencilerine yardım yapılırken, ailelerinin ekonomik durumlarının araştırılması bizatihi Medeni Kanun hükümlerine aykırıdır. Bu itibarla, üniversite öğrencilerine yapılacak yardımlarda ekonomik durum araştırmasının muhatabı öğrencinin kendisi olmalı denilmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“37 nci maddeyle ilgili olarak Daire kararında özetle; sosyal yardımlardan yararlanma hakkı olmayan şahsa Belediyenin sosyal yardım amaçlı ayrılmış ödeneklerinden mevzuata aykırı olarak yardım yapılmak suretiyle neden olunan toplam, …,- TL tutarındaki kamu zararının ilamda belirtilen sorumlulara müştereken ve müteselsilen işlenecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verildiği, görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde 37 nci maddeyle ilgili olarak özetle; yabancı dil eğitim giderinin karşılanması için müracaat eden şahsa, 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi hükmü gereği yardımda bulunulduğu, eğitim hakkının kutsal bir hak olduğu, ailenin ekonomik durumunun araştırılmasının bizatihi Medeni Kanun hükümlerine aykırı olduğundan yapılmadığı belirtilerek tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğinde yapılacak yardımların amacı ve yardımın kimlere yapılacağı ve hangi tür yardımları kapsadığı açıklanmıştır. Yönetmelik hükümlerine göre, özel bir üniversitede burslu olarak okuyan bir öğrencinin yurtdışında dil eğitimi giderlerinin karşılanması mümkün değildir.

Yönetmeliğin amacına aykırı olarak yardım adı altında yapılan bu ödemenin 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi gereği kamu zararını oluşturduğu değerlendirilmektedir. Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının onanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Gereği Görüşüldü:

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda: Ödeme emri belgesine ekli belgeler arasında Belediyenin sosyal yardımlarından faydalanmak amacıyla başvuru yapan şahsın, Yeditepe Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümünde %50 burslu olarak okuduğu, dil eğitimi amacıyla yurtdışına gitmek istediği ve bu amaçla yardım talep ettiğini ifade eden başvuru dilekçesi olduğu anlaşılmıştır.

... Belediye Meclisinin 05.10.2012 tarih ve 252 sayılı Kararı ile yürürlüğe giren ... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğinin Amaç başlıklı 1 inci maddesi, Yönetmeliğin amacını, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere bütçe imkanları dahilinde yapılacak aynî ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemek olarak belirlemiştir.

Öte yandan, aynı Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik belediye sınırları içinde belediyece yapılacak sosyal yardımlar ile bu yardımlardan faydalananları ve faydalanacak durumda olanları kapsar.” denilmiştir.

Yönetmelikte Sosyal yardımlardan yararlanma hakkı, 6 ncı madde ile, şu şartları taşıyanlara tanınmıştır:

“Aşağıda belirtilen kişilerin belediyece yapılacak sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı vardır:

a) Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler,

b) (...)

(2) Sosyal yardımların yapılmasında temel amaç ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ona yardımcı olunmasıdır.

(...)"

Mezkur Yönetmeliğin Sahte ve yanıltıcı bilgi verilmesi ve belge düzenlenmesi başlıklı 9 uncu maddesinde ise “Sahte ve yanıltıcı bilgi ve belge düzenlemek ve vermek suretiyle yardım alan kişilerin tespiti halinde ödenen nakdi ve ayni yardımlar ilgililerden kanuni faizi ve rayiç bedeli ile tazmin edilir. Bu konuda ilgililer bilgilendirilir ve gerekirse kendilerinden yazılı taahhütname alınabilir.” hükmü bulunmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde, kamu zararının tanımı yapıldıktan sonra, transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması ve mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması hususlarının kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır. Bu tanımlama ya göre bir değerlendirme yapıldığında, sosyal yardımlardan faydalanma hakkı olmayan kişiye sosyal yardım yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümler ile ilişikli tutulan ödeme emri belgesi ile eklerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, ... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğine göre, Belediyenin sosyal yardımlarındaki temel amacın, ihtiyaç sahiplerinin hayatlarını idame ettirebilmeleri için gereken asgari şartları sağlayabilecek yardımda bulunmak olduğu anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Belirtilen Yönetmelikte, sosyal yardım yapılabilecek kişiler “Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler” olarak tanımlanmış ve sosyal yardımların yapılmasında temel amacın ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorununun çözümünde yardımcı olunması olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, özel üniversitede burslu olarak okuyan ve dil eğitimini sürdürmek amacıyla yurtdışına gidebilecek durumda olan ve başvuru evrakları arasında da, gerçeği yansıtmadığı halde, adına düzenlenmiş Fakirlik İlmühaberine yer verilmiş olan şahsın sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı olanlar arasında düşünülerek kendisine yardım yapılmasının belirtilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu açıktır.

Bu itibarla; 5.Daire tarafından 212 sayılı ilamın 37 nci maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oyçokluğuyla,

(Üye ...’ın 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında eğitim yardımı olarak değerlendirilmesi gerekir gerekçesiyle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir yönündeki ayrışık görüşlerine karşı,)