Sayıştay 5. Dairesi 400 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 12.11.2019

• Karar No: 400

• İlam No: 45

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Hasar bedeli

…. Belediyesi ile ……….. Şirketi arasında yapılan temizlik hizmet alım sözleşmesi gereği, ilgili firmaya teslim edilen ………… plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun karıştığı kaza nedeniyle hasara uğraması ve oluşan hasar nedeniyle karşı tarafın kusurlu bulunarak hasar bedelinin Temizlik İşleri Müdür Vekili …………’in hesabına yatırılmasına rağmen aracın tamir bakımının yapılmayarak çürümeye terk edilmesi neticesinde …………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun, “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayım belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.”

“Yetkisiz tahsil ve ödeme” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamaz.

Yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması, kamu hizmeti karşılığında veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanması veya başka adlarla tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarlar, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedilir veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedilir. Ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli işlemler yapılır.” hükümleri yer almaktadır.

Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Sorumluluk” başlıklı 5 inci maddesinde; Kamu görevlilerinin, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin (g) bendinde; kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesinin de kamu zararı olduğu ifade edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 12 nci maddesinde ise; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.” denilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 12 nci maddesi hükmüne göre ilgili memurun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmış olup, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

……….. plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun karıştığı kaza nedeniyle hasara uğramasıyla ilgili olarak ………..Belediye Başkanlığı, ……………Şti. ve kazada kusurlu bulunan ………….. arasında yapılan yazışmalara ilişkin olarak;

………… Belediye Başkanlığının, ……. Şti.’ne ……… tarihli ihtar yazısında; Belediye ile ilgili şirket arasında yapılan temizlik hizmet alım sözleşmesi uyarınca belediye tarafından yükleniciye …….. tarihinde teslim edilen …………. plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunda ……………. tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle hasar meydana geldiği, ancak yapılan her türlü sözlü ihtara rağmen çöp kamyonunun yapılarak belediyeye teslim edilmediği, söz konusu çöp aracının tamir edilerek 30 gün içinde belediyeye teslim edilmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir.

Firmanın cevabi yazısında ise; ………….. plakalı aracın karıştığı kaza sonucunda kazayı yapan diğer taraf ile Temizlik İşleri Müdürünün anlaşması nedeniyle belediyeye teslim edildiği ve kazayı yapan diğer tarafın, aracın masraflarıyla ilgili olarak Temizlik İşleri Müdür Vekili ………….’e 3 defa ödeme yaptığı, ilgili ödemelerin banka üzerinden gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

Kazada kusurlu bulunan …………….. ise …………. tarihli ………… Belediye Başkanlığına yazdığı dilekçesinde; …………. tarihinde çöp toplama aracı ile yapmış olduğu kaza sonucunda, mevcut olan kaza tutanağına göre aracın tamir masrafı olarak temizlikten sorumlu Başkan Yardımcısı …………..adına ……………TL, …………….. TL ve …………..TL olmak üzere toplamda ………………TL …………….. servis ücreti açıklamasıyla ödeme yaptığını ve ………….. deki kamu davası mahkemesinde Belediyede görevli şoför tarafından aracın yaptırıldığının beyan edildiğini ve kendisinden davacı olmadıklarını belirtmiştir.

Savunma ekinde gönderilen banka dekontlarının incelenmesi sonucunda; ……………TL’nin ………….. tarih ve …………… fiş nolu, …………..TL’nin ……………… tarih ve …………….. fiş nolu, …………….TL’ nin ise ……………… tarih ve …………… fiş nolu banka EFT’siyle Temizlik İşleri Müdür Vekili ……………….’in hesabına ……………servis ücreti açıklamasıyla yatırıldığı anlaşılmaktadır.

Denetçi sorgusunda ………………..’in hesabına yatırılan …………… TL ÜFE endeksi kullanılmak suretiyle güncellenmiş ve kamu zararı tutarı …………. TL olarak hesaplanmıştır. Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; sorguda kamu zararı hesabı yapılırken ………….. baz endeksinin esas alındığını, ancak hesabın kapandığı tarihin ………….. olması nedeniyle ………… baz endeksinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Sorumlularca yapılan itiraz yerinde görülmüş, kamu zararı tutarı yeniden hesaplanarak …………. TL olarak belirlenmiştir ve yine sorumlular tarafından söz konusu tutarın tahsil edildiği belirtilmiş, …………… tarih ve …………… nolu muhasebe işlem fişi gönderilmiştir.

Yapılan incelemede; savunmalarda kamu zararı tutarı olan ………… TL’nin mahsuben tahsil edildiği belirtmiş olsa da savunma ekinde yer alan ………….. tarih ve ………….. nolu muhasebe işlem fişi incelendiğinde, tahsilatın ahiz …………. yerine sorguyla ilgisi anlaşılamayan ……….. Yapı’nın alacağından mahsup edilerek yapıldığı görülmektedir.

Tüm yapılan açıklamalardan ve ilişikli belgelerden; bugüne kadar aracın tamir ve bakımının yapılmayarak çürümeye terk edildiği ve tahsilatın Temizlik İşleri Müdürü Vekili …………. yerine söz konusu olayla bağı kurulamayan …………. Yapı’nın 320 nolu Emanetler hesabında bekletilen alacağından mahsuben yapılması nedeniyle, yatırılan paranın da halen ilgili kişinin üzerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; ………… Belediyesi ile …………. Şirketi arasında yapılan temizlik hizmet alım sözleşmesi gereği, ilgili firmaya teslim edilen …………. plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun karıştığı kaza nedeniyle hasara uğraması ve oluşan hasar nedeniyle karşı tarafın kusurlu bulunarak hasar bedelinin …………….Belediyesi hesabı yerine Temizlik İşleri Müdürü Vekili ……………’in şahsi hesabına yatırılması; sorgu üzerine gönderilen savunmalardan 140 nolu Kişilerden Alacaklar hesabı kullanılmaksızın ve nakden tahsilat yapılmaksızın ahiz Temizlik İşleri Müdürü Vekili ………….. yerine irtibatı anlaşılamayan ………….. Yapı’dan mahsuben tahsilat yapılması nedeniyle ilişiği giderilmeyen ……………. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi ………… ile Diğer Sorumlular (Belediye Başkan Yrd.) ……………., (Belediye Başkan Yrd.) …………… ve (Belediye Başkan Yrd.) …………’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Raporda kamu zararı olarak belirlenen …………. TL yerine sorumluların söz konusu kamu zararı tutarına ilişkin olarak göndermiş oldukları savunmaların yerinde görülmesi neticesinde kamu zararı tutarının yeniden hesaplanarak …………… TL olarak belirlenmesiyle oluşan fark tutarı ………….. TL için hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna, bu tutarla ile ilgili ilişilecek bir husus bulunmadığına;

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oybirliğiyle;

….